• W ciągu dwóch lat liczba lekarzy sądowych w Polsce spadła z 229 do 184.
• Problem pogłębia się z miesiąca na miesiąc - jeszcze we wrześniu 2025 r. funkcję lekarza sądowego pełniły 204 osoby. Obecnie 184 osoby.
• Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej adw. Przemysław Rosati przekazał na ręce Przewodniczącego Komisji do Spraw Petycji Sejmu RP Rafała Bochenka aktualne dane obejmujące informacje o liczbie lekarzy sądowych i apel o pilne podjęcie prac nad uchyleniem ustawy o lekarzu sądowym.
• NRA wskazuje, że brak lekarzy sądowych utrudnia obywatelom usprawiedliwienie nieobecności przed sądem i może prowadzić do negatywnych konsekwencji procesowych.
• To kolejny apel Naczelnej Rady Adwokackiej w tej sprawie, wcześniejsze wystąpienia również alarmowały o pogarszającej się sytuacji i jej skutkach dla obywateli.

 
Liczba lekarzy sądowych spadła do 184
Z analizy przygotowanej przez Naczelną Radę Adwokacką na podstawie danych publikowanych na stronach internetowych sądów okręgowych wynika, że liczba lekarzy sądowych stale się zmniejsza.
(zapoznaj się z analizą)

Według stanu na 8 maja 2026 r. funkcję lekarza sądowego pełni w Polsce 184 lekarzy.
Dla porównania:

• we wrześniu 2025 r. było ich 204,
• w październiku 2024 r. - 229.

Oznacza to spadek o blisko 20 proc. w ciągu niespełna dwóch lat.

Jak wskazał Prezes NRA w piśmie skierowanym do Komisji do Spraw Petycji Sejmu RP, problem dostępności lekarzy sądowych ma obecnie charakter systemowy i z miesiąca na miesiąc się pogłębia.

Coraz większe braki w apelacjach i okręgach sądowych
Szczególnie niepokojąca sytuacja występuje w części apelacji, gdzie liczba lekarzy sądowych konsekwentnie maleje. Spadki odnotowano m.in. w apelacjach:

• białostockiej - z 14 do 11 lekarzy,
• gdańskiej - z 25 do 18,
• katowickiej - z 17 do 13,
• krakowskiej - z 41 do 33,
• łódzkiej - z 30 do 24,
• szczecińskiej - z 7 do 4.

 
Według danych z 8 maja 2026 r. aż w 12 okręgach sądowych w Polsce nie funkcjonuje obecnie ani jeden lekarz sądowy. Problem dotyczy m.in. okręgów w Ostrołęce, Suwałkach, Elblągu, Słupsku, Toruniu, Rybniku, Sosnowcu, Zielonej Górze, Rzeszowie, Tarnobrzegu, Gorzowie Wielkopolskim oraz Opolu.

NRA popiera uchylenie ustawy o lekarzu sądowym
W piśmie z 12 maja 2026 r. skierowanym do Przewodniczącego Komisji do Spraw Petycji Sejmu RP Prezes NRA wskazał, że obecna sytuacja „utrudnia obywatelom funkcjonowanie, nakładając na nich niemożliwy do spełnienia obowiązek procesowy”.
Naczelna Rada Adwokacka podkreśliła również, że nawet podwyższenie od 1 stycznia 2026 r. maksymalnej stawki wynagrodzenia za wydanie zaświadczenia przez lekarza sądowego – ze 100 zł do 250 zł – nie doprowadziło do poprawy sytuacji i nie zahamowało odpływu lekarzy z systemu.
W związku z utrzymującym się kryzysem dostępności lekarzy sądowych NRA poparła petycję dotyczącą konieczności uchylenia ustawy o lekarzu sądowym.

Problem wpływa na realizację prawa do sądu
Samorząd adwokacki od dłuższego czasu zwraca uwagę, że brak lekarzy sądowych ma bezpośredni wpływ na realizację konstytucyjnego prawa obywateli do sądu oraz prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości. Jest jednym z wielu systemowych problemów wymiaru sprawiedliwości dotyczącym bezpośrednio obywateli.
Brak możliwości uzyskania zaświadczenia od lekarza sądowego utrudnia uczestnikom postępowań usprawiedliwienie niestawiennictwa przed sądem, co może prowadzić do negatywnych konsekwencji procesowych.

Najważniejsze skutki problemu to:

• utrudnione usprawiedliwianie niestawiennictwa przed sądem,
• ryzyko negatywnych rozstrzygnięć procesowych,
• wydłużanie postępowań,
• ograniczenie prawa do obrony i prawa do sądu,
• utrudnienia w wykonywaniu obowiązków zawodowych przez adwokatów i pełnomocników procesowych.

 
Kolejne działania Naczelnej Rady Adwokackiej
To kolejny apel Prezesa Naczelnej Rady Adwokackiej dotyczący problemu lekarzy sądowych.
W październiku 2025 r. Prezes NRA skierował pismo do Ministra Sprawiedliwości Waldemara Żurka, apelując o pilne działania zmierzające do zapewnienia odpowiedniej liczby lekarzy sądowych w sądach okręgowych lub o podjęcie inicjatywy ustawodawczej dotyczącej przepisów ustawy o lekarzu sądowym.
(czytaj pismo Prezesa NRA z 03.10.2025 r.)

Wcześniej, w maju 2024 r., pierwszy apel w tej sprawie został skierowany do ówczesnego Ministra Sprawiedliwości Adama Bodnara. Już wtedy samorząd adwokacki alarmował o narastających brakach kadrowych oraz ryzyku dalszego pogłębiania się problemu.
(czytaj więcej na temat działań podejmowanych przez NRA)

Naczelna Rada Adwokacka podkreśla, że bez pilnych działań legislacyjnych i organizacyjnych problem będzie się pogłębiał, a jego skutki będą coraz dotkliwiej odczuwalne zarówno dla obywateli, jak i całego wymiaru sprawiedliwości, pogłębiając jego problemy.
(czytaj pismo Prezesa NRA)