• Posiedzenie plenarne Naczelnej Rady Adwokackiej odbyło się w dniach 17-18 października w Jeleniej Górze.
• Naczelna Rada Adwokacka podjęła uchwałę w sprawie określenia udziału poszczególnych Izb Adwokackich w pokrywaniu wydatków budżetowych Naczelnej Rady Adwokackiej w 2026 roku w formie składek tworzących Fundusz Administracyjny.
• Szczegółowo omówiono kierunki zmian w Zbiorze Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu w w zakresie wykorzystania w pracy adwokata narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji oraz sprawę dotyczącą informatyzacji pionu dyscyplinarnego, a także zasady wykonywania orzeczeń dyscyplinarnych w zakresie kosztów postępowania.

Posiedzenie plenarne Naczelnej Rady Adwokackiej rozpoczęło się minutą ciszy, dla uczczenia pamięci zmarłego prof. Adama Strzembosza, wybitnego prawnika, sędziego i Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego po 1989 roku.

Prezes NRA przedstawił działania podjęte od ostatniego posiedzenia plenarnego Naczelnej Rady Adwokackiej, które odbyło się w dniach 12-13 września w Radomiu.

Prezes NRA w pierwszej kolejności poinformował, że w ostatnim czasie zaapelował do Ministra Sprawiedliwości Pana Waldemara Żurka o pilne działania mające na celu zapewnienie odpowiedniej dostępności lekarzy sądowych w sądach okręgowych w całej Polsce lub o podjęcie inicjatywy ustawodawczej zmierzającej do uchylenia przepisów ustawy o lekarzu sądowym. Apel ten jest konsekwencją najnowszej analizy przeprowadzonej przez Naczelną Radę Adwokacką we wrześniu 2025 r. Liczba lekarzy sądowych w Polsce zmniejszyła się w ciągu roku z 222 do zaledwie 196. Analizy przeprowadzane przez NRA od 2024 r. pokazują pogłębiający się kryzys. W październiku 2024 r. niedobór lekarzy dotyczył 10 okręgów sądowych. Rok później sytuacja uległa dalszemu pogorszeniu – obecnie problem występuje już w 11 okręgach. Prezes NRA podkreślił, że w apelu domaga się pilnych zmian administracyjnych lub legislacyjnych, które zagwarantują obywatelom możliwość skutecznego usprawiedliwienia nieobecności w sądzie.

Prezes NRA wskazał także, że Naczelna Rada Lekarska poparła działania Naczelnej Rady Adwokackiej, zmierzające do uchylenia ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o lekarzu sądowym. To kolejny ważny głos w dyskusji nad potrzebą głębokiej reformy lub całkowitej likwidacji nieskutecznego systemu, który od lat nie spełnia swojej roli. W stanowisku przyjętym w dniu 19 września 2025 r., Naczelna Rada Lekarska podkreśliła, że obowiązująca od 2007 roku ustawa od samego początku budziła istotne wątpliwości co do zasadności jej wprowadzenia. Instytucja lekarza sądowego miała usprawnić procesy sądowe poprzez zapewnienie obiektywnej oceny zdolności uczestników postępowania do stawienia się przed sądem z powodu choroby. Praktyka ostatnich lat pokazała jednak, że system ten jest niewydolny, nie zapewnia odpowiedniego dostępu do lekarzy, a jego funkcjonowanie generuje poważne problemy zarówno dla stron postępowania, jak i dla wymiaru sprawiedliwości.

Poinformował, że w dniu 23 listopada 2025 r. miną dwa lata od wydania przez Europejski Trybunał Praw Człowieka wyroku pilotażowego Wałęsa p. Polsce. W związku z tym wystosowałem pismo do Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Spraw Zagranicznych Pana Radosława Sikorskiego oraz Pełnomocnika MSZ ds. postępowań przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, Pawła Wierdaka dotyczące aktualnego stanu realizacji wyroku pilotażowego ETPC w sprawie Wałęsa p. Polsce wydanego 23 listopada 2023 r. Zwróciłem się z prośbą o przedstawienie informacji na temat działań podjętych przez polski rząd w ostatnim roku – zwłaszcza w zakresie środków generalnych koniecznych do przywrócenia standardów praworządności – oraz o wskazanie czy rząd planuje wnioskować o kolejne przedłużenie terminu wykonania wyroku i jakie argumenty miałyby to uzasadniać.

Prezes NRA zrelacjonował przebieg kilku istotnych spotkań, które przeprowadził w ostatnim czasie, a w tym:

• spotkanie z Ministrem nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu Panem Maciejem Berkiem, które skupiło się na propozycjach legislacyjnych Naczelnej Rady Adwokackiej;
• spotkanie z posłem Ryszardem Petru, Przewodniczącym Komisji do Spraw Deregulacji w sprawie zmian w obszarze organizacji i działania sądownictwa gospodarczego, zmian przyspieszających procedurę w sprawach gospodarczych, a także wzmocnienia statusu zawodu adwokata w Polsce;
• spotkanie z Panem Waldemarem Żurkiem, Ministrem Sprawiedliwości, Panem Maciejem Berkiem, Ministrem ds. Nadzoru nad Wdrażaniem Polityki Rządu oraz posłem Pawłem Ślizem, Przewodniczącym Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Tematem spotkania były dalsze prace legislacyjne nad projektem zmian w ustawie Prawo o adwokaturze i Kodeksie postępowania karnego w zakresie obejmującym m.in. zmianę zasad zawieszania adwokatów w wykonywaniu zawodu, sprecyzowanie zakresu świadczenia pomocy prawnej, kwestie komisji egzaminacyjnych dotyczących egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką oraz nowelizację artykułu skupiającego się na obowiązku zapewnienia przez adwokata zastępstwa w przypadku urlopu;
• spotkanie z Panem Tomaszem Siemoniakiem, Ministrem Członkiem Rady Ministrów - koordynatorem służb specjalnych w sprawie dotyczącej ochrony tajemnicy adwokackiej i obrończej przy czynnościach procesowych i operacyjnych podejmowanych przez służby specjalne.

Przechodząc do prac Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, Prezes NRA wskazał, że od ostatniego posiedzenia plenarnego odbyło się 5 posiedzeń Prezydium NRA.

W tym czasie Prezydium m.in.:

• podjęło decyzję o wyborze firmy Marsh sp. z o.o. na brokera dla Naczelnej Rady Adwokackiej na lata 2026-2031 w związku rozpoczęciem procesu wyboru ubezpieczyciela w ramach umowy generalnej ubezpieczenia OC dla adwokatów;
• wybrało skład Kapituły Odznaki Adwokatura Zasłużonym, w tym adw. Andrzeja Grabińskiego jako Przewodniczącego oraz adw. Jowitę Grochowską, i adw. Ryszarda Bochnię;
• podjęło uchwały w sprawie przyjęcia tekstu jednolitego Regulaminu organizacji i funkcjonowania ORA oraz uchwały o odznace adwokackiej;
• wraz z Komisją Praktyki Adwokackiej pracowało nad poradnikiem dotyczącym ochrony tajemnicy adwokackiej w praktyce działania organów ścigania;
• podjęło uchwałę o przekazaniu Ministerstwu Sprawiedliwości opinii dotyczącej projektu rozporządzenia MS w sprawie wysokości rocznej opłaty za aplikację adwokacką (B908);
• powołało jury Finału Konkursu Krasomówczego im. adw. Stanisława Mikke 2024, który odbędzie się w 21 listopada 2025 r.;
• pracowało nad sprawami z zakresu ochrony zawodu adwokata i rynku świadczenia pomocy prawnej.

Wskazał także, że w dniu 7 października wziął udział razem z adw. Dorotą Kulińska, Członkiem Prezydium NRA i Dyrektorem Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA w posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka Sejmu RP. Podczas posiedzenia komisji były kontynuowane prace nad zmianami w ustawie Prawo o adwokaturze. Następne posiedzenie odbyło się 16 października, podczas którego Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka Sejmu RP w dniu 16 października 2025 r. jednogłośnie podjęła formalną inicjatywę ustawodawczą dotyczącą nowelizacji ustawy – Prawo o adwokaturze. Projekt został opracowany przez Naczelną Radę Adwokacką i stanowi kompleksową propozycję zmian dostosowujących ustawę do współczesnych realiów wykonywania zawodu oraz funkcjonowania samorządu adwokackiego.
W kluczowych zmianach znalazło się m.in.:

• Zniesienie obowiązku zapewnienia zastępstwa z powodu urlopu (art. 37a);
• Rozszerzenie katalogu ustawowych zadań samorządu adwokackiego, aby odzwierciedlał rzeczywiste funkcje, jakie adwokatura już dziś pełni;
• Uregulowanie źródeł finansowania samorządu poprzez wskazanie wprost z jakich środków finansowana jest działalność samorządu adwokackiego. Oprócz składek członkowskich i opłat za wpisy na listy;
• Sprecyzowanie definicji świadczenia pomocy prawnej;
• Możliwość orzekania o czasowej niezdolności do wykonywania zawodu;
• Uregulowanie szczegółowo trybu pracy organów samorządowych;
• Skrócenie terminu zgłoszenia siedziby zawodowej z 30 do 3 dni;
• Wprowadzenie egzaminów wstępnych na aplikację adwokacką w każdej izbie.

Przechodząc do tematu aplikacji adwokackiej, Prezes NRA wskazał, że w dniu 27 września odbył się egzamin wstępny na aplikację adwokacką. Podziękował wszystkim adwokatom, którzy pomogli w organizacji egzaminu pełniąc rolę członków komisji egzaminacyjnych, a także poinformował, że zgodnie ze wstępnymi wynikami opublikowanymi przez Ministerstwo Sprawiedliwości z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką pozytywny wynik otrzymało 1485 osób.

Z tej okazji w dniu 9 października razem z adw. Marią Kozłowską, Przewodniczącą Komisji Aplikacji Adwokackiej i adw. Olgą Tymczyną, Wiceprzewodniczącą Komisji Aplikacji Adwokackiej wziął udział w spotkaniu online w ramach akcji POSTAW NA ADWOKACKĄ dla przyszłych aplikantek i aplikantów adwokackich.

Kolejnym obszarem podczas informacji przedstawionej przez Prezesa NRA były akcje edukacyjne.
Prezes wskazał, że zakończyła się kolejna edycja akcji Bajeczni Adwokaci. Biuro NRA zbiera informacje ze wszystkich izb adwokackich, które pozwolą nam na podsumowanie akcji i podanie dokładnych danych statystycznych. Podziękował wszystkim adwokatkom, adwokatom, aplikantkom i aplikantom adwokackim, którzy zdecydowali się na wzięcie udziału w akcji i szerzenie edukacji prawnej wśród najmłodszych uczniów.

Przypomniał także, że trwa IV edycja ogólnopolskiej akcji edukacyjnej „Adwokaci rozjaśniają prawo”. Tegoroczny temat przewodni brzmi: „Prawo vs. Hejt. Szkoła wolna od hejtu”. Podczas zajęć rozmawiamy z uczniami o tym, czym jest hejt w Internecie i w życiu codziennym, jakie są jego konsekwencje prawne oraz jak skutecznie reagować, gdy stajemy się jego świadkami lub ofiarami. To niezwykle ważny temat, bo hejt dotyka coraz większej liczby młodych osób. Wspólnie chcemy budować szkołę wolną od hejtu – bezpieczną, otwartą i opartą na wzajemnym szacunku. Akcję koordynuje Komisja Działalności Publicznej Adwokatury przy Naczelnej Radzie Adwokackiej. 
W ramach akcji zostało przeprowadzone bezpłatne szkolenie dla adwokatów i aplikantów adwokackich na temat: "Adwokaci Rozjaśniają Prawo – praktyczne metody pracy z młodzieżą w szkołach".
Powstała również seria podctastów „Zapytaj Adwokata”, w której adwokatki i adwokaci w przystępny sposób tłumaczą prawo odpowiadając na pytania uczniów XIX Liceum Ogólnokształcącego w Gdańsku. Premiera pierwszego odcinka miała miejsce 14 października na kanale „Zapytaj Adwokata” na YouTube.

Prezes NRA wskazał, że w ostatnich tygodniach zapadły dwa istotne wyroki w sprawach dotyczących kryminalizowania działań pomocowych na granicy polsko-białoruskiej.
W obu postępowaniach Naczelna Rada Adwokacka przystąpiła do spraw jako organizacja społeczna, wskazując na konieczność ochrony praw człowieka oraz zasad państwa prawa.
1) 26 września 2025 r. Sąd Rejonowy w Białymstoku uniewinnił Bartosza – wolontariusza pomagającego migrantom na granicy polsko-białoruskiej. Prokuratura oskarżała go o „wywieranie wpływu na czynności służbowe Straży Granicznej”, do którego miało dojść, gdy jako pełnomocnik obywatela Somalii domagał się kontaktu ze swoim klientem zatrzymanym przez Straż Graniczną. Funkcjonariusze odmówili mu tego prawa, a decyzję o wydaleniu cudzoziemca z Polski podjęli bez jego wiedzy i udziału. Naczelna Rada Adwokacka przystąpiła do tego postępowania jako organizacja społeczna, wskazując na ryzyko naruszenia praw człowieka i konieczność zapewnienia skutecznej ochrony praw cudzoziemców. Osobą reprezentującą NRA w niniejszym postępowaniu był adw. Artur Kula.
2) Kilka tygodni wcześniej – 8 września 2025 r. – Sąd Rejonowy w Hajnówce wydał uniewinniający wyrok w sprawie tzw. „Piątki z Hajnówki”. Proces pięciu aktywistów, oskarżonych o pomoc migrantom na granicy polsko-białoruskiej, trwał od 2022 r. i stał się jednym z najgłośniejszych przykładów kryminalizacji działań humanitarnych w Polsce. 
W styczniu 2025 roku Prezes NRA skierował pismo do ówczesnego Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego Adama Bodnara, apelując o cofnięcie aktu oskarżenia wobec aktywistów pomagających migrantom. Wskazując na brak społecznej szkodliwości czynów oskarżonych podkreśliłem, że udzielanie pomocy humanitarnej osobom w kryzysie nie powinno być traktowane jako przestępstwo.
Prezydium NRA podczas posiedzenia 16 stycznia 2025 roku podjęło uchwałę, na mocy której Naczelna Rada Adwokacka zgłosiła swój udział w postępowaniu jako organizacja społeczna. Osobą reprezentującą NRA w niniejszym postępowaniu był adw. Michał Sykała – Członek Komisji Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej.

Prezes NRA zaprosił na XIV Dni Kultury Adwokatury Polskiej organizowane przez Okręgową Radę Adwokacką w Krakowie w dniach 23-26 października 2025 r. W programie tegorocznej edycji przewidziano liczne wydarzenia artystyczne, w tym koncerty muzyki poważnej, wystawę malarstwa Józefa Chełmońskiego czy performance kabaretu Piwnica pod Baranami. Udział w poszczególnych wydarzeniach jest limitowany oraz wymaga wcześniejszego zapisu przez formularz zgłoszeniowy.

Prezes NRA podkreślił, że na stronie adwokatura.pl i w mediach społecznościowych opublikowaliśmy logotyp projektu „System Obsługi Adwokatury (e-SOA) 2.0”. Naczelna Rada Adwokacka realizuje projekt „System Obsługi Adwokatury (e-SOA) 2.0” o wartości ponad 6,6 mln zł współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. e-SOA 2.0 to nowoczesny system back-office z 20 modułami, który usprawni pracę NRA, ORA, adwokatów i studentów prawa – m.in. dzięki płatnościom online, SMS-om i nowym funkcjom mobilnym. Projekt znacząco podniesie poziom cyfryzacji adwokatury, ograniczy papierową dokumentację i ujednolici przepływ informacji w całej strukturze samorządu adwokackiego.

W temacie nowych technologii wskazał także, że od dnia 12 września 2025 r. w całej Unii Europejskiej zaczęło obowiązywać Rozporządzenie 2023/2854, znane jako Akt w sprawie danych (Data Act). To przełomowa regulacja, która wprowadza jednolite i sprawiedliwe zasady dostępu do danych generowanych przez urządzenia i usługi cyfrowe. Pierwszy w Polsce komentarz do Data Act, pod redakcją naukową adw. Marcina Barczyka i adw. Iwony Aleksandrowicz-Strus, ukazał się w systemie LEX.

Nawiązując do spraw zagranicznych Prezes NRA poinformował, że adw. Bartosz Grohman, Członek NRA jest polskim kandydatem na stanowisko III-go Wiceprezesa CCBE. Prezydium NRA uchwałą nr 598/2025 z dnia 16 stycznia 2025 r. zgłosiło i zarekomendowało tą kandydaturę, która jest konsekwencją wieloletniej pracy na rzecz rozwijania kontaktów NRA z przedstawicielami międzynarodowej Adwokatury. W dniach 02-03.10.2025 r. adw. Bartosz Grohman reprezentował NRA w czasie Obrad Komitetu Stałego CCBE w Brukseli. W ramach pierwszego dnia prelekcji, państwa członkowskie CCBE wysłuchały wystąpień kandydatów na stanowisko III-go Wiceprezesa CCBE.

Uzupełniając informację o podjętych w ostatnim czasie pracach legislacyjnych, adw. Dorota Kulińska, członek Prezydium NRA, wskazała, że w dniach 24-26.09.2025 r. w Krynicy Zdroju odbyła się III Ogólnopolska Konferencja Poradnicza z okazji podsumowania 10 lat obowiązywania ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, w której z ramienia Naczelnej Rady Adwokackiej uczestniczyła wspólnie z adw. Mariuszem Hassą, Przedstawicielem Prezesa NRA w Radzie Nieodpłatanej Pomocy Prawnej, Poradnictwa Obywatelskiego i Edukacji Prawnej, Przewodniczącym Zespołu ds. reformy świadczenia pomocy prawnej z urzędu w Instytucie Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA. W panelu: „Dekada systemu NPP/NPO – perspektywa samorządów prawniczych” uwagi adwokatury przedstawiła adw. Dorota Kulińska. Podczas wydarzenia Ministerstwo Sprawiedliwości zaprezentowało założenia reformy systemu NPP, które w części uwzględniły postulaty NRA, sformułowane w wystąpieniu z dnia 09.06.2025 r. w którym NRA apelowała o kompleksową reformę systemu oraz zwołanie „okrągłego stołu” w tej sprawie.
W kolejnym punkcie obrad, adw. Ewa Krasowska, Rzecznik Dyscyplinarny Adwokatury wraz z adw. Przemysławem Stęchłym, Prezesem Wyższego Sądu Dyscyplinarnego zreferowali sprawy bieżące pionu dyscyplinarnego, w tym przebieg Konferencji Pionu Dyscyplinarnego Adwokatury, która odbyła się w dniach 3–5 października 2025 r. w Opolu.

Naczelna Rada Adwokacka, uwzględniając pozytywną opinię Wyższej Komisji Rewizyjnej, określiła udział poszczególnych Izb Adwokackich w pokrywaniu jej wydatków budżetowych w 2026 roku w formie składek tworzących Fundusz Administracyjny, w ten sposób, że od 1 lipca 2026 r. wysokość składki ulegnie zmianie - od adwokata wykonującego zawód z 37 zł do 42 zł, od adwokata niewykonującego zawodu z 30 zł do 35 zł, bez zmian dla adwokatów wykonujących zawód, którzy mają prawo do emerytury – 15 zł miesięcznie. Składka w pierwszym półroczu roku 2026 pozostanie bez zmiany, w obecnej wysokości. Korekta składki na Fundusz Administracyjny NRA o 5 zł miesięcznie od 1 lipca 2026 r. ma na celu zapewnienie stabilnego finansowania działalności samorządu w warunkach rosnących ogólnych kosztów oraz zapewnienie niezakłóconego realizowania (w tym utrzymania) wszystkich zadań ustawowych i samorządowych. Taka decyzja nie obciąża znacząco indywidualnych adwokatów, zapewnia stabilność finansową całego samorządu, umożliwia długofalowe planowanie budżetu, chroni przed koniecznością doraźnych, wyższych podwyżek w przyszłości, ale przede wszystkim pozwala utrzymać realizację zadań Adwokatury i działalność samorządu, w tym umożliwia wykonanie zadań wskazanych w uchwałach Krajowego Zjazdu Adwokatury.
Pozytywna rekomendację Wyższej Komisji Rewizyjnej w tym zakresie przedstawił adw. Bartosz Łuć, Zastępca Przewodniczącego WKR.

Adw. Tomasz Krawczyk, Przewodniczący Zespołu ds. zmian w Zbiorze Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu omówił propozycję zmian w zasadach deontologii zawodowej adwokatów. Przewodniczący zaprezentował opracowanie Zespołu ds. zmian w Zbiorze Zasad Etyki Adwokackiej dotyczące wykorzystania sztucznej inteligencji w pracy adwokata. Wskazał główne ryzyka, takie jak halucynacje, naruszenie poufności czy nadmierne poleganie na AI oraz podkreślił konieczność zachowania nadrzędnej roli człowieka. Celem projektowanych zmian jest ochrona tajemnicy zawodowej, danych klientów i wysokich standardów etycznych w dobie cyfrowej transformacji, która wpływa na wykonywanie zawodu adwokata.

Adw. Aurelia Koksztys-Łuć, Wiceprezes Wyższego Sądu Dyscyplinarnego omówiła zasady wykonywania orzeczeń dyscyplinarnych w zakresie kosztów postępowania.

W następnym punkcie, adw. Ewa Krasowska, Rzecznik Dyscyplinarny Adwokatury wraz z adw. Przemysławem Stęchłym, Prezesem Wyższego Sądu Dyscyplinarnego zreferowali sprawę dotyczącą informatyzacji pionu dyscyplinarnego.
Zaprezentowany projekt cyfryzacji sądownictwa dyscyplinarnego adwokatury – opiera się o nowoczesny system, który ma ujednolicić, przyspieszyć i zabezpieczyć cały proces postępowania. Projektowane rozwiązania mają opierać się na jednolitym środowisku cyfrowym dla całego sądownictwa dyscyplinarnego adwokatury, które zintegruje wszystkie etapy postępowania, ułatwi współpracę między izbami i organami oraz podniesie efektywność, transparentności i bezpieczeństwo funkcjonowania instytucji dyscyplinarnych.
Cyfrowe środowisko obejmie rzeczników dyscyplinarnych, sądy izbowe i Wyższy Sąd Dyscyplinarny, zapewniając elektroniczny obieg dokumentów, rejestr spraw, raportowanie i pełne bezpieczeństwo danych. 
Celem projektowanego rozwiązania jest:

• Skrócenie czasu trwania czynności technicznych i ograniczenie czynności biurowych, co wpłynie korzystnie na długość rozpoznawania poszczególnych spraw;
• Zwiększenie transparentności postępowań;
• Zmniejszenie kosztów druku, archiwizacji i przechowywania akt papierowych;
• Ułatwienie pracy rzeczników dyscyplinarnych i ich zastępców, sądów dyscyplinarnych, sekretariatów sądów dyscyplinarnych, a także pozostałych członków postępowań dyscyplinarnych;
• Ułatwienie dostępu do orzecznictwa sądów dyscyplinarnych, co przysłuży się jego spójności;
• Budowanie nowoczesnego wizerunku adwokatury jako samorządu zdolnego do samodzielnej cyfrowej transformacji;
• Lepsze funkcjonowanie sądownictwa dyscyplinarnego zwiększa jego odporność na zewnętrzne ingerencje i wpływy.

Na zakończenie Prezes NRA podziękował Członkom Naczelnej Rady Adwokackiej i zaproszonym gościom za obecność na posiedzeniu.