• Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej, adw. Przemysław Rosati w dniu 11 marca br. skierował pismo do pełnomocniczki Ministra Sprawiedliwości ds. Ochrony Praw Konsumentów, dr Anety Wiewiórowskiej-Domagalskiej.
• Dokument nawiązuje do przebiegu spotkania roboczego, które miało miejsce 28.02.br. i przedstawia szeroki zakres działań NRA prowadzonych od 2021 roku w celu poprawy funkcjonowania Portalu Informacyjnego sądów powszechnych oraz rozszerzenia jego funkcjonalności.
• Prezes NRA wyraża w piśmie zaniepokojenie brakiem widocznych efektów w zakresie cyfryzacji wymiaru sprawiedliwości ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości i podkreśla, że brak konkretnego planu na przyspieszenie zmian wpływa negatywnie na efektywność sądownictwa oraz na poziom społecznego zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Na wstępie Prezes NRA wskazuje, że od 2021 roku Naczelna Rada Adwokacka aktywnie współpracowała z Ministerstwem Sprawiedliwości oraz Zastępcą Koordynatora Krajowego ds. informatyzacji sądownictwa powszechnego SSO Wojciechem Łukowskim. Celem tej współpracy było zebranie i przekazanie środowiskowych postulatów dotyczących funkcjonowania Portalu. NRA uczestniczyła w wielu spotkaniach z przedstawicielami Ministerstwa, w tym z Departamentem Informatyzacji i Rejestrów Sądowych oraz Departamentem Legislacyjnym Prawa Cywilnego, podejmując rozmowy o koniecznych zmianach i usprawnieniach.

Najważniejsze postulaty NRA dotyczące Portalu Informacyjnego
W piśmie Prezes NRA przypomina o konkretnych rozwiązaniach, które przez ostatnie lata były zgłaszane Ministerstwu Sprawiedliwości. Wśród nich znalazły się m.in.:

• możliwość powiązania konta pełnomocnika z różnymi adresami e-mail,
• funkcjonalność pozwalająca na zgłaszanie wygaśnięcia pełnomocnictwa,
• zbiorcze nadawanie dostępu do spraw użytkownikom subkont,
• integracja Portalu z kalendarzem pełnomocnika, pozwalającym na unikanie kolizji terminów,
• usprawnienie dostępu do spraw prowadzonych w różnych apelacjach bez konieczności przełączania się między portalami,
• wprowadzenie mechanizmu zamawiania akt spraw do czytelni sądowej,
• możliwość doręczania pism procesowych pomiędzy pełnomocnikami za pośrednictwem Portalu,
• składanie wniosków online, w tym o uzasadnienie wyroku, nadanie klauzuli wykonalności, wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, przeprowadzenie rozprawy zdalnej,
• możliwość zawiadamiania o ustanowieniu pełnomocnika, jego rezygnacji lub wygaśnięciu pełnomocnictwa,
• usprawnienie komunikacji z sądem, w tym umieszczanie aktywnych linków do rozpraw zdalnych.

Interwencje NRA
Prezes NRA przypomina również o wcześniejszych działaniach Naczelnej Rady Adwokackiej, a w szczególności zwraca uwagę na interwencję Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA z lutego 2022 roku, kiedy adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA skierowała pismo do sędziego Wojciecha Łukowskiego, zastępcy Koordynatora Krajowego ds. informatyzacji sądownictwa powszechnego.
Po tej interwencji Ministerstwo Sprawiedliwości skierowało do sądów pismo przypominające o prawidłowym sposobie realizacji doręczeń elektronicznych za pomocą zakładki „Moje doręczenia” w Portalu Informacyjnym.
Zgodnie z zaleceniem sądy powinny posługiwać się zakładką „Moje doręczenia”, jako narzędziem służącym do doręczania pism sądowych. Sądom zostały przekazane odpowiednie instrukcje obsługi nowej funkcjonalności, a także zwrócono im uwagę na fakt, iż moduł doręczeniowy został wytworzony w celu eliminacji wątpliwości pełnomocników co do daty doręczenia pism sądowych.
(czytaj więcej)

Ponadto NRA w maju 2022 roku ponownie przedłożyła Ministerstwu szereg szczegółowych postulatów, obejmujących m.in.:

• możliwość składania incydentalnych wniosków i zawiadomień online, takich jak zgłoszenie się pełnomocnika, ustanowienie substytuta, zawiadomienie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa,
• wprowadzenie elektronicznego kalendarza pełnomocnika procesowego, pozwalającego na odnotowywanie terminów rozpraw i blokowanie kolizji terminów w ramach wszystkich apelacji,
• możliwość wyznaczania 25 dni roboczych w roku kalendarzowym („urlop”), w których nie będzie dopuszczalne dokonywanie doręczeń,
• wprowadzenie funkcjonalności umożliwiającej prowadzenie korespondencji z sekretariatem sądu,
• uruchomienie czatbota/voicebota do odpowiadania na typowe pytania użytkowników,
• możliwość informowania sądu o spóźnieniu pełnomocnika na rozprawę,
• wprowadzenie modułu uiszczania opłat sądowych przy składaniu wniosków o klauzulę wykonalności, stwierdzenie prawomocności czy inne czynności sądowe.

Petycja NRA w sprawie zmian w kodeksie postępowania cywilnego i karnego
W przesłanym piśmie przypomina także o złożonej petycji dotyczącej zmian w Kodeksie postępowania cywilnego i karnego. Petycja Naczelnej Rady Adwokackiej dotyczyła zmian w Kodeksie postępowania cywilnego oraz Kodeksie postępowania karnego, które umożliwiłyby wnoszenie przez adwokatów, radców prawnych, rzeczników patentowych, Prokuratorię Generalną Rzeczpospolitej Polskiej, a w sprawach karnych także prokuratorów, środków odwoławczych (tj. zażaleń i apelacji) do sądu za pośrednictwem portalu informacyjnego oraz dokonywanie między nimi wzajemnych doręczeń, a samo rozwiązanie byłoby fakultatywne, tj. istniejące obok tradycyjnej formy składania pism.
(czytaj odpowiedź Ministerstwa Sprawiedliwości) 

Podczas spotkania, które miało miejsce 9 sierpnia 2024 roku Adam Bodnar, Minister Sprawiedliwości, podzielił pogląd o zasadności stworzenia pełnomocnikom i pełnomocniczkom możliwości inicjowania i wnoszenia dalszych pism procesowych w postępowaniach odwoławczych przez Portal Informacyjny. Projekt Naczelnej Rady Adwokackiej jest przedmiotem prac senackiej Komisji Petycji, która zdecydowała o rozpoczęciu procesu legislacyjnego w zakresie procedury cywilnej, Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało bowiem o podjętych pracach dotyczących procedury karnej. Niestety obecny na posiedzeniu komisji przedstawiciel Ministerstwa Sprawiedliwości nie popierał inicjatywy Naczelnej Rady Adwokackiej.

Cyfryzacja wymiaru sprawiedliwości w rozmowach z Premierem
Prezes NRA wskazuje również, że problem opóźnionej cyfryzacji wymiaru sprawiedliwości był przedmiotem rozmów z Premierem Donaldem Tuskiem podczas spotkania 6 września 2024 roku. W wyniku tego spotkania Premier publicznie wyraził poparcie dla postulatów NRA dotyczących przyspieszenia informatyzacji sądownictwa.

Brak postępów budzi niepokój Adwokatury
Podsumowując, w piśmie z marca 2025 roku NRA wyraża swoje zaniepokojenie brakiem widocznych efektów w zakresie cyfryzacji wymiaru sprawiedliwości. NRA podkreśla, że brak konkretnego planu na przyspieszenie zmian wpływa negatywnie na efektywność sądownictwa oraz na poziom społecznego zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Gotowość do dalszej współpracy
Na zakończenie Prezes NRA imieniu Adwokatury Polskiej zadeklarował gotowość do dalszej ścisłej współpracy przy cyfryzowaniu wymiaru sprawiedliwości, w tym przy rozwoju Portalu Informacyjnego sądów powszechnych.

(czytaj pismo Prezesa NRA)