- Naczelna Rada Adwokacka wydała opinię dotyczącą projektu ustawy o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (UD 177), przygotowanego przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych we współpracy z Ministerstwem Sprawiedliwości.
- W swojej opinii NRA pozytywnie oceniła cel projektu, jakim jest zapewnienie skutecznego wykonywania orzeczeń ETPCz oraz usystematyzowanie procedur wdrażania środków indywidualnych i generalnych wynikających z wyroków Trybunału.
- NRA podkreśliła, że projektowane przepisy mają potencjał, by wzmocnić gwarancje ochrony praw człowieka w Polsce i poprawić współpracę organów państwa z Komitetem Ministrów Rady Europy.
- Opinia została przygotowana przez adw. Małgorzatę Mączkę-Pacholak oraz adw. Marię Radziejowską - członkinie Komisji Praw Człowieka przy NRA.
Jednocześnie NRA zgłosiła szereg istotnych uwag dotyczących rozwiązań przewidzianych w projekcie, zarówno na gruncie prawnym, jak i instytucjonalnym. W opinii Naczelnej Rady Adwokackiej:
- projekt nie gwarantuje przejrzystości i efektywności procesu wykonywania wyroków ETPCz,
- brak jest wystarczających mechanizmów partycypacji podmiotów, których orzeczenia dotyczą, a także reprezentujących ich organizacji, w procedurze wdrażania środków wykonawczych,
- przewidziany w projekcie model koordynacji, oparty na działaniu organu podległego administracji rządowej, nie zapewnia wystarczającej niezależności i skuteczności,
- pominięto znaczenie samorządów zawodów zaufania publicznego, takich jak adwokatura, w procesie konsultowania i wdrażania środków generalnych,
- nie odniesiono się do potrzeby systemowego rozwiązania problemu przewlekłości postępowań sądowych – jednej z najczęstszych przyczyn stwierdzanych przez ETPCz naruszeń Konwencji.
Naczelna Rada Adwokacka podkreśliła również, że konieczne jest zapewnienie rzeczywistej kontroli parlamentu nad procesem implementacji orzeczeń oraz stworzenie warunków do rzetelnego i regularnego raportowania o postępach we wdrażaniu środków wykonawczych.
Zdaniem NRA skuteczna realizacja celów projektu wymaga wprowadzenia licznych zmian legislacyjnych oraz poszerzenia zakresu współpracy międzyinstytucjonalnej – z uwzględnieniem głosu środowisk prawniczych oraz społeczeństwa obywatelskiego.
(czytaj opinię)
