• W piątek 29 maja odbyła się Sesja Plenarna CCBE - Council of Bars and Law Societies of Europe w Lubljanie, gromadząc delegacje członkowskie w celu omówienia kluczowych kwestii dotyczących prawników w całej Europie.
• Polska Delegacja z ramienia NRA wzięła w niej udział w składzie: adw. Małgorzata Krzyżowska, członek ORA Poznań i wiceprzewodnicząca Komisji Zagranicznej NRA oraz adw. Bartosz Grohman, członek NRA i zarazem przewodniczący Polskiej Delegacji do CCBE.

Pierwszego dnia odbyło się otwarcie spotkań i powitanie Delegacji krajowych oraz zaproszonych gości przez prezesa CCBE Romana Završek. Spotkanie zgromadziło reprezentantów samorządów prawniczych z całej Europy, członków Prezydium CCBE oraz przedstawicieli słoweńskich instytucji wymiaru sprawiedliwości. W trakcie tego spotkania adw. Małgorzata Krzyżowska prowadziła rozmowy z przedstawicielami większości Delegacji do CCBE, koncentrując się na ochronie niezależności zawodu adwokata, Konwencji Rady Europy o ochronie zawodu adwokata, wpływu sztucznej inteligencji na bezpieczeństwo świadczenia usług prawnych, przyszłości europejskiego rynku usług prawnych oraz współpracy pomiędzy samorządami zawodowymi w Europie.

W przeddzień Sesji odbyło się spotkanie przewodniczących delegacji mające na celu omówienie bieżących spraw CCBE. Dzięki uprzejmości Odvetniška Zbornica Slovenije spotkanie odbyło się w siedzibie Rady Adwokackiej Słowenii.

W spotkaniu wzięli udział m.in. przedstawiciele CNB Conseil National des Barreaux, Consiglio Nazionale Forense Deutscher Anwaltverein e.V. BRAK, Suomen Asianajajat - Finlands Advokater Węgier, Malty, UK, Niderlandów, Cypru, Hiszpanii, Szwajcarii, Chorwacji i Litwy. Reprezentowałem Naczelna Rada Adwokacka a Alicja Jagielska-Burduk Krajowa Izba Radców Prawnych.

Agendę spotkania zaoferował prezes CCBE Roman Završek oraz sekretarz generalny Simone Cuomo. Podkreślali pracę sekretariatu CCBE i ilość zadań, aczkolwiek w toku dyskusji uczestnicy kładli nacisk na konieczność zwiększenia efektywności niektórych działań, a już na pewno poprawy komunikacji.

Jednym z elementów pracy CCBE są dokumenty tak zwane "position papers", które przedkładane są przez poszczególne komitety na posiedzenie plenarne czy posiedzenia komitetu sterującego, gdzie dokumenty te są zatwierdzane i procedowane w dalszej kolejności. Istotnym czynnikiem w ich opracowywaniu jest udział ekspertów, co wiąże się z częstymi opóźnieniami i trudnościami z dostępem ekspertów. Wszyscy wykonują pracę z pełnym zaangażowaniem bez wynagrodzenia.

W trakcie spotkania był też czas na dyskusję. Adw. Grohman zabrał głos kilkukrotnie podkreślając, że CCBE razem z poszczególnymi radami narodowymi musi polepszyć platformę komunikacji i zwiększyć efektywność. Bardzo często zarządzane są głosowania jakichś decyzji, które zarządzane są formalną drogą obiegowa, co zajmuje zazwyczaj kilka dni. Prostszym sposobem będzie utworzenie grup roboczych na komunikatorach, gdzie szybciej można zakomunikować problem i podjąć potrzebna działania. Propozycja spotkała się z życzliwym przyjęciem i będzie wdrożona.

Rozmawiano również o coraz częstszych głosowaniach elektronicznych, gdzie adw. Grohman wyraził pogląd, że jest to dobre rozwiązanie, albowiem daje większą elastyczność i szybsze reakcje na poszczególne wydarzenia, które takiej reakcji wymagają.

Wskazał nadto, że dobrym elementem pracy CCBE są organizowane webinary, które spotykają się coraz większym zainteresowaniem. I rzeczywiście sekretariat podkreślał, że w tych szkoleniach online bierze udział coraz więcej adwokatów. Zdarzały się szkolenia, w których brało udział 2 000 adwokatów całej Europy. To świadczy o tym, że jest zapotrzebowanie na tego rodzaju inicjatywy.

Podkreślał, że właśnie takie działania CCBE są przydatne w polepszaniu stanu wiedzy na temat zagadnień prawa europejskiego wśród poszczególnych adwokatów w ich codziennej praktyce.

Postulował też, żeby wprowadzić czynnik komunikacyjny, aby po każdym szkoleniu zbierać informacje, co jeszcze można poprawić ewentualnie co może być przedmiotem kolejnych szkoleń, tak żeby adwokaci europejscy czuli, że mają wpływ na przygotowane programy szkoleń.

Rozmawiano też o kosztach działania CCBE zwracając uwagę, że te koszty muszą być kontrolowane. Wszyscy zdajemy sobie sprawę, że rosną koszty i czynimy starania, żeby adwokaci nie odczuwali zwiększonych kosztów. Należy szukać efektywności i obniżki działania w poszczególnych sektorach.

Ciekawym elementem prezentacji było przedstawienie śladów legislacji europejskiej, w której brała udział CCBE. To ciekawe i pokazuje jak rzeczywisty wpływ CCBE ma na wiele aktów prawa europejskiego dotyczącego prawników i wykonywania przez nich zawodu. Takie działania musimy wyraźniej komunikować.

Bardzo dobre było to, że takie spotkanie robocze po raz pierwszy miało miejsce. Prezydencja CCBE zapowiedziała, że spotkania będą kontynuowane po to, żeby na bieżąco zbierać uwagi techniczne i ulepszać działanie organizacji.

Na zakończenie spotkania adw. Bartosz Grohman podkreślił też rolę edukacji i opisał zajęcia jakie zaczął prowadzić dla poszczególnych izb adwokackich dotyczących organizacji międzynarodowych i ich roli w środowiskach prawniczych.

W piątek odbyła się Sesja Plenarna.

Uczestników powitał Prezes CCBE Roman Zavrsek.

Gościem wyjątkowym Sesji była Pani dr Nataša Pirc Musar, Prezydent Republiki Słowenii. Prezydent Republiki Słowenii podkreśliła w swoim wystąpieniu, że niezależni prawnicy są jednym z kluczowych zabezpieczeń demokratycznego społeczeństwa i ważnym filarem zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości.

W szczególności Prezydent Musar stwierdziła: „Konwencja o Ochronie Zawodu Prawnika ma również ogromne znaczenie, ponieważ stanowi istotną europejską odpowiedź na częste i narastające naciski, groźby i naruszenia niezależności prawników. Cieszę się, że Republika Słowenii w lutym 2026 podpisała Konwencję i mam nadzieję, że zostanie ona ratyfikowana jak najszybciej”.

Wskazała też na rosnącą niepewność. Sama była adwokatem, korzysta więc z nabytych doświadczeń w sprawowaniu urzędu. Podkreśliła, że niezależni prawnicy to element demokracji. Akcentowała, że prawnik nie może działać pod groźbą. To przekłada się bowiem na sytuację jego klienta. Praworządność nigdy nie jest dana raz na zawsze. Każdy ma prawo do niezależnej i fachowej pomocy prawnej. Są wyzwania i zagrożenia. Potrzeba ochrony fundamentalnych zasad - nawet jest nie jest to zgodne z oczekiwaniami politycznymi. Wspomniała o sztucznej inteligencji wskazując, że AI może wzmocnić wymiar sprawiedliwości i przyspieszyć jego działanie, ale to ważne, aby zrozumieć, że sprawiedliwość to nie tylko szybkość, ale zrozumienie człowieka i jego problemów. Technologia ma służyć demokracji i praworządności - a nie inaczej. Podziękowała europejskim prawnikom za odwagę i wytężoną pracę. To też są wartości Słowenii. Szanujemy się i nie jesteśmy dla siebie wilkami. Potrzeba nam więcej Europy, nie mniej. Unia Europejska jest trzecią gospodarką świata, ale ta siła nie oddaje siły politycznej, gdzie trudno wypracować kompromis pomiędzy 27 państwami.

Wspomniała też o niedopuszczalnych sankcjach nałożonych przez amerykańską administrację na sędziów Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze, tylko dlatego, że wykonują swoja pracę. Delegacje przyjęły to przemówienie owacją na stojąco.

Następnie głos w imieniu nieobecnego Janeza Starmana – Prezesa Słoweńskiej Izby Adwokackiej zabrał Luka Gaberščik, jej wiceprezes, który formalnie otworzył Sesję Plenarną przemówieniem powitalnym, podkreślając znaczenie organizacji takich spotkań w małych krajach, takich jak Słowenia.

W dalszej części przemówił Dr Damjan Oroz, prezes Sądu Najwyższego Słowenii. W swoim przemówieniu podkreślił obawy dotyczące wykorzystania AI w prawie przez młode pokolenia prawników. Podkreślił, że praworządność ucierpi, jeśli edukacja prawnicza młodych pokoleń będzie opierać się na wykorzystaniu sztucznej inteligencji.

Kolejny głos zabrała Urška Kežmah, przewodnicząca Rady Sądownictwa Republiki Słowenii. Koncentrując się na znaczeniu niezależności Rady Sądownictwa od wpływów politycznych, zwróciła uwagę na niedawne zmiany w procedurach dyscyplinarnych w Słowenii, obejmujące zarówno prawników, jak i sędziów, oraz na wprowadzenie rygorystycznych środków mających na celu poprawę przejrzystości, spójności i pewności prawa.

W części poświęconej finansom René Diederich przedstawił sprawozdanie finansowe CCBE za rok 2025 wraz z opiniami audytorów i dokumentacją uzupełniającą. Zgromadzeni przyjęli roczne sprawozdanie finansowe za 2025 rok. Następnie przeprowadzono wybory członków oraz przewodniczącego Komitetu Finansowego. Przewodnictwo Komitetu Finansowego objął Nicolas Tsardellis z Cypru.

Wiceprezes CCBE Alex Tallon zaprezentował kalendarz spotkań CCBE na rok 2027, który został zatwierdzony przez delegacje.

Następnie Prezes Roman Završek przedstawił aktualizację dotyczącą udziału delegacji Zjednoczonego Królestwa w nowych sieciach i komitetach CCBE. Przedłożony dokument został przyjęty.

Peter McNamee oraz Simone Cuomo omówili realizację rocznych i wieloletnich priorytetów CCBE, przedstawiając osiągnięcia organizacji oraz informacje dotyczące frekwencji w pracach komitetów.

Peter McNamee zaprezentował również nadto działania komunikacyjne i aktywności zewnętrzne prowadzone od posiedzenia Stałego Komitetu w dniu 27 marca 2026 r.

W zakresie praw człowieka Barbara Porta przedstawiła rekomendację dotyczącą laureata Nagrody Praw Człowieka 2026 (Human Rights Award) oraz propozycję wyboru kraju będącego przedmiotem szczególnej uwagi podczas Międzynarodowego Dnia Zagrożonego Prawnika 2026.

Mec. Przemysław Rosiak zabrał głos i w imieniu Polskiej Delegacji podziękował Barbarze Porta za wykonaną pracę.  

Jean-Marc Gollier przedstawił projekt przewodnika CCBE dotyczącego emisji gazów cieplarnianych i zmian klimatu skierowanego do samorządów prawniczych, kancelarii i prawników, a także krótkie informacje na temat raportu śladu węglowego za 2025 rok.

Alex Tallon omówił założenia funkcjonalne Europejskiej Platformy Wymiany Informacji Samorządów Prawniczych.

Następnie Roman Završek przedstawił aktualizację dotyczącą działań CCBE związanych z finansowanymi przez Unię Europejską szkoleniami dla prawników oraz projekt zasad współpracy pomiędzy CCBE i European Lawyers Foundation ELF. Omówiono również uwagi delegacji hiszpańskiej i czeskiej.

Claudio Cocuzza przedstawił informacje dotyczące odpowiedzi CCBE na konsultacje publiczne prowadzone przez AML oraz odbywanych spotkań z w obszarze przeciwdziałania praniu pieniędzy.

Achilleas Demetriades zaprezentował aktualne informacje dotyczące działalności Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień migracyjnych.

Noemí Alarcón Velasco oraz Peter McNamee przedstawili informacje dotyczące udziału CCBE w postępowaniach sądowych, w tym w sprawie Regvar przeciwko Słowenii oraz interwencji licznych adwokatur europejskich poprzez amicus curiae w Stanach Zjednoczonych.

Alix Frank-Thomasser omówiła stanowisko CCBE dotyczące projektu „EU Inc.” i europejskich ram prawnych dla spółek w ramach tzw. 28. reżimu prawnego.

Sebastian Cording przedstawił projekt uwag CCBE dotyczących proponowanych zmian legislacyjnych w zakresie warunków wjazdu obywateli Europejskiego Obszaru Gospodarczego do Stanów Zjednoczonych.

W dalszej części obrad Hélène Fontaine – przewodnicząca Delegacji Francuskiej zaprezentowała propozycję dotyczącą konieczności wypracowania europejskiej odpowiedzi na sankcje wobec sędziów Międzynarodowego Trybunału Karnego. Omówiono notę informacyjną oraz projekt oświadczenia, które zostały przyjęte.

Adw. Bartosz Grohman zabierał w tej sprawie głos wspierający tę inicjatywę wskazując nie tylko na jego krytyczne słowa wobec tej sytuacji wygłoszone podczas spotkania CNB Conseil National des Barreaux w listopadzie ubiegłego roku w Paryżu, ale także na uprzednie doświadczenia, kiedy ówczesny prezes ICC w 2023 roku prof. Piotr Hofmański otrzymywał groźby za wydanie nakazu zatrzymania prezydenta Putina za zbrodnie wojenne w Ukrainie (sygn. ICC-01/22). Sytuacje takie nie mogą mieć miejsca. Wskazał nadto, że jeżeli jako prawnicy dopuścimy do takich zagrożeń wobec niezależnych sędziów, potem my sami jako adwokaci będziemy atakowani za wykonywanie naszej pracy.

Szczególnym jednak punktem porządku dla polskiej delegacji obrad było wręczenie nagrody CCBE „Amicus Curiae Award” aplikantce adwokackiej z Izby adwokackiej w Warszawie Dominice Jon. Po wręczeniu nagrody przez Prezesa Zavraska, Pani Mecenas wygłosiła bardzo ciekawe przemówienie o motywach swojej pracy, co zostało nagrodzone gromkimi brawami.

Na zakończenie uczestnicy zapoznali się z pisemnymi aktualizacjami dotyczącymi działalności European Lawyers’ Foundation, prac w obszarze prawa karnego oraz wdrażania programu CCBE w zakresie cyfryzacji i sztucznej inteligencji.

W sprawach różnych adw. Bartosz Grohman ponownie zabrał głos referując obecny stan sądownictwa w Polsce odnosząc się do tak częstokroć przywoływanej w pracach CCBE praworządności. Wskazał na problemy związane z nominacjami sędziowskimi w Polsce i przytoczył orzecznictwo sądów i trybunałów europejskich od 2018 roku. Wskazał też praktykę i liczne problemy z wyłączeniami sędziów powoływanych przez Krajową Radę Sądownictwa po 2018 roku. Omówił też skutki orzeczenia TSUE z 24 marca 2026 (sprawa C – 521/21) i wymogi, jakie są teraz stawiane odnośnie do wykazywania braku bezstronności poszczególnych sędziów. Sprawy wielce skomplikowane.

Prezes Zavrasek zamknął obrady, dziękując delegacjom, tłumaczom oraz personelowi CCBE za wkład w organizację Sesji.