• W dniach 21–23 października 2026 r. w centrum kongresowym MEETT w Tuluzie odbyła się Convention Nationale des Avocats, zorganizowana przez Conseil National des Barreaux (CNB) we współpracy z adwokaturami Tuluzy, Albi i Montauban.
• Wydarzenie powróciło po dziewięcioletniej przerwie, łącząc debatę o społecznej roli adwokatury z refleksją nad przyszłością wykonywania zawodu.
• Na zaproszenie CNB oraz Pani Prezes Julie Couturier w wydarzeniu uczestniczył adw. Bartosz Grohman, członek NRA i Przewodniczący Polskiej Delegacji do CCBE.

Przewodnim zagadnieniem Konwencji była zdolność adwokatury do trwałego rozwoju w warunkach zmian technologicznych, gospodarczych i społecznych. W przesłaniu skierowanym do uczestników Julie Couturier, prezes CNB, wskazywała na znaczenie wspólnej refleksji oraz jedności środowiska. Akcentowała przy tym wielowymiarową rolę adwokatów jako obrońców praw i wolności, uczestników życia gospodarczego oraz współtwórców wymiaru sprawiedliwości.

Pierwszy dzień Konwencji obejmował pięć równoległych debat w formule états généraux. Sesję dotyczącą polubownego rozwiązywania sporów prowadzili Thierry Troin, Laurence Joly i Charlotte Robbe; wśród prelegentów znaleźli się Soraya Amrani-Mekki i Natalie Fricero. Dyskusję o przemianach rynku usług prawnych moderował François Girault, a dalsze wystąpienia mieli Pierre Berlioz, Stefan von Raumer i Dana Denis-Smith.

Problematykę naprawienia szkody i przyszłych uszczerbków omawiali m.in. François Lafforgue, Sara Brimo i Claude Lienhard. W debacie o ochronie praw dzieci uczestniczyli m.in. Adeline Hazan, Dominique Attias i Isabelle Santiago. Piąty blok dotyczył miejsca francuskich terytoriów zamorskich w Republice i Unii Europejskiej.

Centralną sesją kolejnego dnia Konwencji był „Le procès des libertés” – inscenizowana debata o zdolności adwokatury do ochrony wolności. Udział wzięli: Julie Couturier, Louis Degos (Dziekan Izb Paryskiej), Christophe Bayle (Przewidniczący Conference des Battoniers), Jean-Yves Le Borgne i Béatrice Zavarro, a w rolach świadków: Marlène Dolveck, François Gemenne i Benjamin Morel.

Popołudniowa część szkoleniowa obejmowała m.in. tajemnicę zawodową, prawo rodzinne, dowody uzyskane niezgodnie z prawem oraz relacje adwokatów z mediami i serwisami społecznościowymi. Program łączył zatem zagadnienia ustrojowe z praktycznymi problemami prowadzenia spraw i wykonywania zawodu.

Międzynarodowym akcentem były panele prowadzone przez gości Konwencji. Panel dotyczący AI mistrzowsko poprowadził Thierry Aballea a panelistami byli: Mickaël Laurans z The Law Society of England and Wales oraz dr Christian Lemke – wiceprezes BRAK.

Kolejny panel poświęconym zagadnieniom europejskim w gracją i zaangażowaniem prowadziła Hélène Fontaine – Przewodnicząca Francuskiej Delegacji do CCBE. W panelu dział wzięli: Roman Zavrsek – prezes CCBE, który omówił zadania i aktywności CCBE, adw. Bartosz Grohman, który przedstawił wyzwania europejskie związane ze szkoleniami i etyką oraz deontologią zawodową, a także Noemi Alarcon – wiceprezes CCBE, która omówiła pakt migracyjny. Z kolei Frédéric Treper omówił 28. reżim: inicjatywę Komisji Europejskiej dotyczącą stworzenia opcjonalnych ram prawnych dla spółek europejskich.

Sesję „Ce qui nous tient : le droit comme promesse collective” poświęcono dostępowi do sądu i rzetelnemu procesowi. Wśród byli Christiane Féral-Schuhl, Olivia Ronen, Chantal Ferreirę i Marie-Anne Frison-Roche.

Kolejna debata, „Ce qui nous transforme : un exercice du droit à hauteur des mutations”, dotyczyła przemian praktyki zawodowej. Wzięli w niej udział Ingrid Derveaux, Mahasti Razavi, Thierry Wickers, Yann Ferguson i Brunon Deffains. Obie sesje moderował Sébastien Borgnat.

Warsztaty końcowego dnia obejmowały m.in. fakturowanie elektroniczne (system dla adwokatów we Francji wchodzi w 2027 roku), pisma w postępowaniu administracyjnym, sukcesję przedsiębiorstw oraz przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

Z perspektywy polskiego samorządu adwokackiego program Konwencji stanowi wartościowy punkt odniesienia do dyskusji o ochronie niezależności zawodowej, rozwoju kompetencji technologicznych i organizacji kancelarii.

Szczególnie użyteczne wydaje się powiązanie tych zagadnień z pytaniem o rzeczywistą dostępność pomocy prawnej oraz społeczne zaufanie do adwokatury. Jest to wniosek wynikający z analizy programu, a nie stanowisko formalnie przyjęte przez uczestników.

Adw. Bartosz Grohman odbywał wiele rozmów na bieżące tematy oraz perspektywy ewolucji zawodu adwokata w kolejnych latach. Wyzwań jest sporo, problemów dużo a trudności w wykonywaniu zawodu w całej Europie są coraz większe. Zaledwie ponad połowa ankietowanych adwokatów francuskich pozytywnie ocenia otrzymywane za swoją pracę wynagrodzenie. Ponadto również zaledwie połowa adwokatów potrafi pogodzić życie zawodowe i prywatne (work – life balance). Dane to są niepokojące.

Organizacja Konwencji, w której wzięło udział 4000 francuskich adwokatów była ogromnym wyzwaniem logistycznym i organizacyjnym. Wszystkim organizatorom należą się szczególne podziękowania oraz wyrazy najwyższego uznania.