W piątek, 18 października br. odbyło sięsię wysłuchanie publiczne podczas otwartego posiedzenia plenarnego Naczelnej Rady Adwokackiej w Krakowie.

(zapoznaj się ze sprawozdaniem z przebiegu wysłuchania publicznego)

Wysłuchanie publiczne było można obejrzeć za pomocą transmisji live na koncie Naczelnej Rady Adwokackiej na Facebooku.

(obejrzyj relację cz.1)

(obejrzyj relację cz.2)

Serdecznie dziękujemy wszystkim zainteresowanym tematem adwokackiej umowy o współpracy, którzy zechcieli nadesłać swoje stanowiska oraz zgłosić swój udział w wysłuchaniu publicznym.

 

Przedstawiamy publikację dotyczącą porównania propozycji autorów petycji skierowanej do Sejmu i aktualnie obowiązujących regulacji w wykonywaniu zawodu radcy prawnego w formie umowy o pracę.

 

 

Zachęcamy również do zapoznania się z treścią całej petycji.

 

(czytaj petycję)

W dniu 8 marca 2024 r. członkinie i członkowie samorządu adwokackiego, którzy nie wyrazili zgody na ujawnienie swoich danych, złożyli petycję do Sejmu RP domagając się wykreślenia art. 4b ust. 1 pkt 1 oraz art. 4b ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.

 

Propozycje adwokatów autorów petycji złożonej do Sejmu w dniu 8 marca 2024 r. nr BKSP-155-X-149/24.	Wykonywanie zawodu radcy prawnego w formie umowy o pracę – przepisy obowiązujące.	Propozycje adwokatów autorów petycji co do rozwiązań wykonywania zawodu adwokata w formie umowy o pracę.
Propozycja zmiany w ustawie Prawo o adwokaturze: uchylenie art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.	Art. 8 ust. 6. urp: Pomoc prawna polegająca na występowaniu przez radcę prawnego w charakterze obrońcy w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe może być świadczona w ramach wykonywania przez niego zawodu na podstawie umowy cywilnoprawnej, w kancelarii radcy prawnego oraz w spółce, o której mowa w ust. 1, pod warunkiem że radca prawny nie pozostaje w stosunku pracy. Zakaz zatrudnienia nie dotyczy pracowników badawczych i badawczo-dydaktycznych.	Brak propozycji.
Propozycja zmiany w ustawie Prawo o adwokaturze: uchylenie art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.	Art. 9 ust. 1 urp: Radca prawny wykonujący zawód w ramach stosunku pracy zajmuje samodzielne stanowisko podległe bezpośrednio kierownikowi jednostki organizacyjnej.	Brak propozycji.
Propozycja zmiany w ustawie Prawo o adwokaturze: uchylenie art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.	Art. 9 ust. 4 urp: Radcy prawnemu nie można polecać wykonania czynności wykraczającej poza zakres pomocy prawnej.	Brak propozycji.
Propozycja zmiany w ustawie Prawo o adwokaturze: uchylenie art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.	Art. 13 ust. 1 urp: Radca prawny nie jest związany poleceniem co do treści opinii prawnej	Brak propozycji.
Propozycja zmiany w ustawie Prawo o adwokaturze: uchylenie art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.	Art. 17 urp: Radca prawny wykonujący zawód w ramach stosunku pracy może być zatrudniony jednocześnie w więcej niż jednej jednostce organizacyjnej i w wymiarze przekraczającym jeden etat.	Brak propozycji.
Propozycja zmiany w ustawie Prawo o adwokaturze: uchylenie art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.	Art. 18 ust. 1 i 2 urp: 1. Do czasu pracy radcy prawnego zalicza się także czas niezbędny do załatwiania spraw poza lokalem jednostki organizacyjnej, w szczególności w sądach i w innych organach, oraz czas przygotowania się do tych czynności. 2. Czas pracy radcy prawnego w lokalu jednostki organizacyjnej nie może być krótszy niż dwie piąte czasu pracy ustalonego w zawartej z radcą prawnym umowie.	Brak propozycji.
Propozycja zmiany w ustawie Prawo o adwokaturze: uchylenie art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.	Art. 19 ust. 1 urp: Rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem z radcą prawnym przez jednostkę organizacyjną z powodu nienależytego wykonywania obowiązków radcy prawnego wynikających z przepisów niniejszej ustawy może nastąpić po uprzednim zasięgnięciu opinii rady okręgowej izby radców prawnych. Opinia ta powinna być przesłana jednostce organizacyjnej w terminie 14 dni od dnia otrzymania od tej jednostki zawiadomienia o zamiarze rozwiązania stosunku pracy.	Brak propozycji.
Propozycja zmiany w ustawie Prawo o adwokaturze: uchylenie art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.	Art. 22 ust. 2 urp: Radca prawny, wypowiadając pełnomocnictwo, umowę zlecenia lub umowę o pracę, obowiązany jest wykonać wszystkie niezbędne czynności, aby okoliczność ta nie miała negatywnego wpływu na dalszy tok prowadzonych przez niego spraw.	Brak propozycji.
Propozycja zmiany w ustawie Prawo o adwokaturze: uchylenie art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.	Art. 224 ust. 2 urp: Radca prawny jest uprawniony do dodatkowego wynagrodzenia w wysokości nie niższej niż 65% kosztów zastępstwa sądowego zasądzonych na rzecz strony przez niego zastępowanej lub jej przyznanych w ugodzie, postępowaniu polubownym,  arbitrażu zagranicznym lub w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli koszty te zostały ściągnięte od strony przeciwnej. W państwowych jednostkach sfery budżetowej wysokość i termin wypłaty wynagrodzenia określa umowa cywilnoprawna.	Brak propozycji.
Propozycja zmiany w ustawie Prawo o adwokaturze: uchylenie art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.	Art. 64 ust. 2 urp: Od odpowiedzialności dyscyplinarnej wyłączone są czyny naruszające przepisy dotyczące porządku i dyscypliny pracy, określone w Kodeksie pracy.	Brak propozycji.
Propozycja zmiany w ustawie Prawo o adwokaturze: uchylenie art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.	Art. 71 ust.4 pkt 3: Zgodnie z tym przepisem, w razie wymierzenia kary dyscyplinarnej polegającej na zawieszeniu lub pozbawieniu prawa do wykonywania zawodu, informuje się o tym m.in. pracodawcę radcy prawnego.	Brak propozycji.

 

Rozpatrzenie petycji wielokrotnej w sprawie uchylenia art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2022 r. poz. 1184 ze zm.) (BKSP-155-X-149/24) przewidziane jest podczas posiedzenia Komisji do Spraw Petycji wyznaczonego na dzień 16 października 2024 r.

“Adwokat - Pracownik”. Przedstawiamy materiał dotyczący kosztów miesięcznego wynagrodzenia.

Założenia

Założenie poniżej przyjętych wyliczeń jest jedno: „adwokat-pracownik” powinien otrzymać na swoje konto wypłatę w wysokości 10000 złotych (wynagrodzenie pracownika wynosi 10000 złotych netto).

Koszty pracownika dla miesięcznego wynagrodzenia 10 000,00 PLN netto

Co wynika z powyższego zestawienia?

Jeśli „adwokat-pracownik” ma otrzymać na swoje konto wypłatę w wysokości 10000 złotych, to w rzeczywistości jego wynagrodzenie brutto wynosi 14 927,94 złotych. Ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe, zdrowotne, oraz zaliczkę na podatek dochodowy zobowiązany jest obliczyć, pobrać i odprowadzić płatnik- czyli „adwokat-pracodawca”. 14 927,94 złotych nie jest jednak „kosztem pracodawcy”, czyli kosztem, który ponosi pracodawca w związku z zatrudnieniem pracownika o wynagrodzeniu netto w wysokości 10000 złotych. Oprócz bowiem składek pracownika, pracodawca musi odprowadzić jeszcze dodatkowe, „swoje” składki związane z zatrudnieniem pracownika.

Koszty pracodawcy dla miesięcznego wynagrodzenia 14.927,94 PLN brutto

 

 

Całkowity koszt zatrudnienia „adwokata-pracownika” z wynagrodzeniem netto 10000 złotych wynosi zatem dla „adwokata-pracodawcy” 17 985,19 złotych.

Powyższe zestawmy z sytuacją, gdy w ramach umowy B2B „adwokat-pracownik” wystawia „adwokatowi-pracodawcy” fakturę na kwotę 17 985,19 złotych netto (nie uwzględniając 23% VAT- podatek VAT jest bowiem dla „adwokata-pracodawcy” ekonomicznie neutralny).

 

 

Powyższe wyliczenie nie uwzględnia zupełnie kosztów uzyskania przychodu, a jak wiadomo powszechnie – działalność adwokata nie jest bezkosztowa. Ponosimy koszty wynajmu biura, koszty związane z użytkowaniem samochodu, komputera, koszty biurowe (papier, media, drukarka) itp. itd.

Odliczając powyższe koszty od osiąganych przychodów zmniejszeniu ulega podatek dochodowy, a tym samym zwiększeniu ulega dochód netto uzyskiwany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Jednakże nawet przyjmując niemożliwe założenie- tj. wpisanie po stronie kosztów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej kwoty „0 złotych”, analiza wyżej przedstawionych wyliczeń prowadzi do następujących wniosków.

Wnioski

1. Dochód netto (zysk) „adwokata-przedsiębiorcy” jest wyższy o co najmniej 32025 złotych rocznie (2668,75 złotych miesięcznie), od dochodu netto (wynagrodzenia netto) „adwokata-pracownika”, przy założeniu, że obydwaj uzyskują dochód brutto w takiej samej wysokości. Koszt zatrudnienia dla „adwokata-pracodawcy” pozostaje przy tym taki sam (przypominam, że VAT jest neutralny- można go odliczyć).
2. Brak możliwości skorzystania z 19% stawki podatku liniowego PIT w sytuacji, gdy „adwokat-pracownik” był wcześniej zatrudniony jako aplikant u „adwokata-pracodawcy”- jest to dodatkowo niekorzystne dla „adwokata-pracownika” przy wejściu w II próg podatkowy (32%).

Przedstawiamy wybrane zagadnienia z zakresu umowy o pracę oraz działalności gospodarczej - porównanie obowiązków i świadczeń z zakresu ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego.

Konkluzja:

• wysokość składek na ubezpieczenie CHOROBOWE (zasiłki chorobowe , zasiłek macierzyński) jest jednakowa dla osoby pozostającej  w stosunku pracy i dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą – 2,45%  i w obu przypadkach pokrywane są ZE ŚRODKÓW WŁASNYCH UBEZPIECZONEGO, z tym, że dla działalności gospodarczej  jest ono DOBROWOLNE.
• wysokość składek na ubezpieczenie ZDROWOTNE( opieka lekarska, pobyt w szpitalu, zabiegi, refundacja recept ) jest jednakowa dla osoby pozostającej w stosunku pracy i dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą i w obu wypadkach, składki pokrywane są z własnych środków ubezpieczonego, max 9%, z tym, że w działalności gospodarczej mogą być niższe zależnie od przyjętej przez podatnika formy opodatkowania

 

Maksymalna wysokość podstawy opłacania składki na ubezpieczenie chorobowe = 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej określonego na dany rok.

rok 2024 ⟹ kwota max. 19.560,00 zł ⟹ 19.560 zł x 2,4% = 462 zł (miesięcznie)

Maksymalna składka na ubezpieczenie chorobowe ponoszona zarówno przy umowie o pracę, jak i przy prowadzeniu działalności gospodarczej z własnych środków ubezpieczonego.

 

Konkluzja:

• w przypadku działalności gospodarczej w pierwszym okresie  jej prowadzenia (tj. 2 lata i 6 miesięcy) koszty z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są niewielkie, a w okresie ulgi na start nie ma ich w ogóle
• dla osób które po tym okresie osiągają przychody poniżej 120 000 zł przez kolejne 36 miesięcy przewidziane są nadal składki na niższym poziomie
• osoba prowadząca działalność może kształtować swoje miesięczne obciążenia związane z ubezpieczeniami społecznymi tj. może opłacać składki od minimalnej podstawy albo może deklarować kwotę wyższą

Konkluzje:

• obu grupom przysługuje zasiłek chorobowy. Jedyną różnicą jest okres wyczekiwania (90 dni) dla osób prowadzących działalność.

Przykład dla roku 2024

Działalność gospodarcza prowadzona powyżej 12 miesięcy.

Przez 5 miesięcy ubezpieczona opłacała składki od podstawy 4 694,40 zł (60% przeciętnego wynagrodzenia), a następnie przez 7 miesięcy opłacała składki od maksymalnej podstawy wymiaru składek ubezpieczenia chorobowego w wysokości 19 560,00 zł.

Przykład dla roku 2024

Działalność gospodarcza prowadzona poniżej 12 miesięcy.

Ubezpieczona prowadzi działalność gospodarczą od 01.02.2024 roku. Od początku opłaca składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowego. Dziecko urodziło się w sierpniu. Za okres od II do VII tj. 6 miesięcy opłacała składki od najwyższej podstawy wymiaru tj. 19 560,00 zł. czyli 462,00 pln miesięcznie.

Konkluzje:

• w kontekście pracownika - brak możliwości wpływu na wysokość zasiłku poprzez kształtowanie wysokości swojego wynagrodzenia samodzielnie (jeśli zarabia 5 100 zł, nie może sam pracownik podwyższyć podstawy wymiaru np. do 8.200 zł),
• w kontekście osoby prowadzącej działalność - prowadzący działalność może kształtować swoje miesięczne obciążenia związane z ubezpieczeniami społecznymi i mieć jednocześnie wpływ od jakiej wysokości będzie pobierał zasiłki poprzez możliwość prawną deklarowania podstawy wymiaru,
• w obu przypadkach składki są finansowane przez budżet państwa.

 

Przedstawiamy założenia projektu ustawy.

 

 

Dopuszczenie możliwości wykonywania zawodu adwokata na podstawie adwokackiej umowy o współpracy jako alternatywa do „korowych” form wykonywania zawodu poprzez wprowadzenie w art. 4a nowego ustępu 3 (Adwokat „może” a nie „wykonuje”).

Wprowadzono zasadę, iż do adwokackiej umowy o współpracy stosuje się przepisy dotyczące umowy zlecenia. Z uwagi na to, że ubezpieczenie chorobowe dla zleceniobiorców ma charakter dobrowolny, wprowadzono zmiany w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zaproponowano zmiany w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych obejmując adwokatów wykonujących zawód w formie adwokackiej umowy o współpracy i ich zleceniodawców jako płatników obowiązkiem odprowadzania składek na pełne ubezpieczenie społeczne w formie identycznej jak przy umowie o pracę.

Wprowadzenie obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego oznacza brak zmian w kontekście ustawy przyznającej uprawnienia do świadczeń krótkoterminowych (ustawa o świadczeniach w razie choroby i macierzyństwa – tu zakres uprawnień zależy od tego czy ubezpieczenie chorobowe ma charakter obowiązkowy czy dobrowolny). Zatem uprawnienia zleceniodawców – adwokatów wykonujących zawód na podstawie adwokackiej umowy o współpracy, jak i uprawnienia pracownicze   w tym zakresie zostały zrównane.

Takie same zatem uprawnienia np. do zasiłku macierzyńskiego będzie miał adwokat wykonujący umowę o współpracy jak ma pracownik – wyczekiwania zasiłku, wysokość (sposób liczenia) i długość świadczenia.

Określono krąg podmiotów mogących pełnić funkcję pracodawcy.

Przyjęto, że adwokat będzie mógł zawrzeć adwokacką umowę o współpracy wyłącznie z podmiotami, o których mowa w art. 4a ust. 1 i 2 (z wyłączeniem zespołów adwokackich). Nie będzie mógł natomiast nawiązać adwokackiej umowy o współpracy z innymi podmiotami jak organy administracji państwowej (np. GIODO, ministerstwa), Rzecznikiem Praw Obywatelskich, czy przedsiębiorcami nie mieszczącymi się w kręgu określonym w art. 4a ust. 1 Prawa o adwokaturze.

Wprowadzono przepisy przeciwdziałające konfliktowi interesów.

Przyjęto, że adwokat może zawrzeć dwie lub więcej adwokackich umów o współpracy z różnymi zleceniodawcami, o których mowa w art. 4a ust. 1 i 2  wyłącznie za zgodą pozostałych zleceniodawców, z którymi posiada zawarte umowy o współpracy.

Adwokat zatrudniony na podstawie adwokackiej umowy o współpracy może prowadzić własną praktykę (kancelarię) na podstawie wpisu do CEIDG / być wspólnikiem jednej ze spółek, o której mowa w art. 4 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze wyłącznie na podstawie zgody zleceniodawcy, z którym posiada zawartą adwokacką umowę o współpracy.

Przyjęto, iż adwokat wykonujący nową formę zawodu będzie zobowiązany do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu zawodu (art. 8a ustawy Prawo o adwokaturze).

Przyjęto konstrukcję „urlopu wypoczynkowego” dla zleceniodawcy analogicznie jak w kodeksie pracy dla pracownika.

Wprowadzono przepisy, zgodnie z którymi odpowiednia okręgowa rada adwokacka jest zawiadamiana o zawarciu/rozwiązaniu adwokackiej umowy o współpracy.

Przyjęto, iż zastępstwo za osobę wykonującą zawód adwokata na podstawie adwokackiej umowy o współpracy w przypadku urlopu lub innej okoliczności uniemożliwiającej prowadzenie sprawy (na wzór art. 37a) wyznacza zleceniodawca.

Projekt ustawy odpowiadającej powyższym założeniem przedstawimy w następnej publikacji.

 

W ramach otwartych konsultacji dotyczących projektu adwokackiej umowy o współpracy, publikujemy projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze orz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Przypominamy, że w konsultacjach można wziąć udział na dwa sposoby:

1) poprzez złożenie stanowiska w formie elektronicznej
Termin wysłania stanowiska: 7 października 2024 r. na adres e-mail: instytut.legislacji@nra.pl
 
2) poprzez udział stacjonarny w wysłuchaniu publicznym podczas otwartego posiedzenia plenarnego Naczelnej Rady Adwokackiej 18 paździenrika w Krakowie.

Zapisy prowadzone są za pomocą formularza zgłoszeń.

(zapisz się za pomocą formularza)

 

Art. 1. W ustawie z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2022 r. poz. 1184, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 4a dodaje się ust. 3 w brzmieniu:

„3. Adwokat może wykonywać zawód na podstawie adwokackiej umowy o współpracę z podmiotami, o których mowa w ust. 1, z wyłączeniem zespołów adwokackich. Do adwokackiej umowy o współpracę stosuje się przepisy dotyczące zlecenia w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie i uchwale Naczelnej Rady Adwokackiej.”;

2) w art. 6 [tajemnica zawodowa] dodaje się ust. 5 w brzmieniu:

 „5. Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie dotyczy dostępu zleceniodawcy do informacji uzyskanych przez adwokata wykonującego zawód na podstawie adwokackiej umowy o współpracę zawartej z podmiotami, o których mowa w art. 4a ust. 3, jeżeli informacje te adwokat uzyskał w ramach wypełniania obowiązków objętych adwokacką umową o współpracę.”;

3) w art. 8a [ubezpieczenie OC] po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:

 „2a. Obowiązek określony w ust. 1 dotyczy adwokatów wykonujących zawód na podstawie adwokackiej umowy o współpracę zawartej  z podmiotami, o których mowa w art. 4a ust. 3.”;

4) w art. 36 [wizytacje] dodaje się pkt 6 w brzmieniu:

„6) adwokatów wykonujących zawód na podstawie adwokackiej umowy o współpracę zawartej z podmiotami, o których mowa w art. 4a ust. 3.”;

5) po Dziale II Wykonywanie zawodu adwokata dodaje się „Dział IIA Wykonywanie zawodu adwokata na podstawie adwokackiej umowy o współpracę” w brzmieniu:

a) po art. 37d dodaje się art. 37e-37s w brzmieniu:
„Art. 37e. 1. Zakres świadczenia pomocy prawnej, terminy i warunki jej wykonywania oraz wynagrodzenie określa adwokacka umowa o współpracę.

2. Adwokacka umowa o współpracę jest zawierana w formie pisemnej między adwokatem a podmiotami, o których mowa w art. 4a ust. 3.

Art. 37f. Naczelna Rada Adwokacka określa istotne postanowienia adwokackiej umowy o współpracę zawieranej między adwokatem a podmiotami, o których mowa w art. 4a ust. 3 w formie uchwały. Adwokat zawierając adwokacką umowę o współpracę z podmiotami, o których mowa w art. 4a ust. 3 zobowiązany jest stosować w ramach jej postanowień regulacje objęte treścią uchwały Naczelnej Rady Adwokackiej.

Art. 37g. 1. Adwokacką umowę o współpracy zawiera się na czas określony nieprzekraczający 12 miesięcy.

2. Strony mogą uzgodnić w umowie, o której mowa w ust. 1, że umowę przedłuża się o czas nieobecności, o której mowa w art. 37n, a także o czas innej usprawiedliwionej nieobecności zleceniobiorcy, jeżeli wystąpią takie nieobecności.

Art. 37h. O zawarciu adwokackiej umowy o współpracę adwokat obowiązany jest zawiadomić okręgową radę adwokacką na piśmie w terminie 7 dni od dnia zawarcia umowy, składając w załączeniu oświadczenie, że jest to jedyna forma wykonywania zawodu lub zgodę zleceniodawcy na wykonywanie zawodu, łącznie, w innej wskazanej w treści zgody, formie przewidzianej w art. 4a ust 1 albo ust. 3 ustawy.

Art. 37i. 1. Adwokacka umowa o współpracę rozwiązuje się:
1) na mocy porozumienia stron;
2) przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia;
3) przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia, w tym w przypadku braku poinformowania zleceniodawcy przez adwokata, z którym została zawarta adwokacka umowa o współpracę o wykonywaniu zawodu w łącznie, w innej formie przewidzianej w art. 4a ust. 1 lub ust. 3;
4) z upływem czasu, na który była zawarta.

2. Do rozwiązania adwokackiej umowy o współpracę stosuje się odpowiednio przepisy Kodeku pracy dotyczące rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony.

Art. 37j. O rozwiązaniu adwokackiej umowy  o współpracę z adwokatem, o którym mowa w art. 4a ust. 3, z powodu nienależytego wykonywania obowiązków adwokata zleceniodawca zawiadamia okręgową radę adwokacką.

Art. 37k. Przy świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami adwokat, o którym mowa w art. 4a ust. 3 działa samodzielnie i nie jest związany poleceniem zleceniodawcy w tym zakresie.

Art. 37l. Zleceniodawca nie można polecać adwokatowi, o którym mowa w art. 4a ust. 3 wykonania czynności wykraczających poza zakres świadczenia pomocy prawnej.

Art. 37m. Adwokat wykonujący zawód na podstawie adwokackiej umowy o współpracę z podmiotami, o których mowa w art. 4a ust. 3 może odmówić udzielenia pomocy prawnej wyłącznie za zgodą zleceniodawcy. W przypadku nieuzyskania zgody adwokat może wystąpić do okręgowej rady adwokackiej o rozstrzygniecie wątpliwości co do odmowy udzielenia pomocy prawnej, a w wypadkach niecierpiących zwłoki do dziekana.

Art. 37n. Adwokat wykonujący zawód na podstawie adwokackiej umowy o współpracy uzyskuje prawo do corocznej, nieprzerwanej, płatnej nieobecności w pracy, do której stosuje się odpowiednio przepisy Kodeku pracy dotyczące urlopu wypoczynkowego.

Art. 37o. W przypadku nieobecności, o której mowa w art. 37n lub innej przemijającej przeszkody po stronie adwokata wykonującego zawód na podstawie adwokackiej umowy o współpracę z podmiotem, o którym mowa w art. 4a ust. 3 zleceniodawca obowiązany jest zapewnić zastępstwo, tak aby prowadzone przez adwokata sprawy nie doznały uszczerbku.

Art. 37p. 1. Do czasu pracy adwokata, o którym mowa w art. 4a ust. 3 zalicza się czas niezbędny do załatwiania spraw poza siedzibą zleceniodawcy, w szczególności w sądach i w innych urzędach oraz czas przygotowania się do tych czynności.
2. Czas pracy adwokata, o którym mowa w ust. 1 w siedzibie zleceniodawcy nie może być krótszy niż dwie piąte czasu pracy ustalonego w adwokackiej umowie o współpracę zawartej z adwokatem.

Art. 37r. Zleceniodawca nie ponosi odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przez adwokata, z którym zawarł adwokacką umowę o współpracę.

Art. 37s. 1. Adwokat, o którym mowa w art. 4a ust. 3 może wykonywać zawód na podstawie więcej niż jednej adwokackiej umowy o współpracę na rzecz podmiotów, o których mowa w art. 4a ust. 3, wyłącznie na podstawie pisemnej zgody zleceniodawcy, z którym została zawarta adwokacka umowa o współpracę.
2. Adwokat, o którym mowa w ust. 1 może wykonywać zawód adwokata równocześnie w formie określonej w art. 4a ust. 1 wyłącznie na podstawie zgody zleceniodawcy, z którym została zawarta adwokacka umowa o współpracę.
3. W przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w ust. 1 lub ust. 2, adwokat zawiadamia okręgową radę adwokacką w terminie 7 dni od zawarcia kolejnej umowy lub rozpoczęcia wykonywania zawodu w formie określonej w art. 4a ust. 1, załączając zgodę udzieloną przez zleceniodawcę, z którym posiada zawartą adwokacką umowę o współpracę”.

Art. 2. W ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 497 t.j.)  art. 11 otrzymuje brzmienie:
„Art. 11. 1. Obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 12 i 23 oraz osoby wykonujące adwokacką umowę o współpracę, o której mowa w art. 4a ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2022 r. poz. 11184, z póżn. zm.).
2. Dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-5a, 7b, 8 i 10, z zastrzeżeniem ust. 1.”.

 

• Publikujemy kalendarium prac Naczelnej Rady Adwokackiej, dotyczących projektu adwokackiej umowy o współpracy.
• Prace NRA w tym zakresie rozpoczęły się wkrótce po XIII Krajowym Zjeździe Adwokatury, który uchwałą nr 25 z 17 września 2021 r. powierzył Naczelnej Radzie Adwokackiej zadanie wypracowania w kadencji 2021-2025 zmian legislacyjnych umożliwiających współpracę pomiędzy adwokatami a kancelariami i spółkami z udziałem adwokatów w oparciu o adwokacką umowę o współpracy.
• Opracowanie optymalnego rozwiązania poprzedzone zostało gruntowną analizą wszystkich aspektów i standardów wykonywania zawodu adwokata, jak zachowanie niezależności, ochronę tajemnicy adwokackiej, równowagę stron współpracy, przy pełnym zabezpieczenia ubezpieczenia społecznego.

Prace NRA rozpoczęły się wkrótce po XIII Krajowym Zjeździe Adwokatury :

 

1.      Na posiedzeniu Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej 14 października 2021 r.

adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych, poruszyła temat trwającej w środowisku adwokackim dyskusji dotyczącej możliwości zatrudniania adwokatów na umowę o pracę. W tym kontekście omówiła materiały robocze Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA w zakresie adwokackiej umowy o współpracy.

 

 

2.      Na posiedzeniu plenarnym NRA 23 października 2021 r.

adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, zreferowała materiały robocze Instytutu w zakresie adwokackiej umowy o współpracy. Przedstawiła wyniki i sposób przeprowadzenia oraz dotychczasowego prezentowania wyników przeprowadzonych już wśród adwokatów ankiet. Przykładowo ankieta z 2015 roku została skierowana do 22 tys. adwokatów. Odpowiedzi udzieliło ponad 8 tys. adwokatów, czyli 33 proc. środowiska adwokackiego. Wyniki ankiety, w której uczestniczyli adwokaci reprezentujący  30 proc. środowiska komunikowane  są przez zwolenników nowych rozwiązań  jako głos całego środowiska. Taka interpretacja opinii środowiska nie odzwierciedla poglądów rzeczywistej  większości.  Adw. Kulińska omówiła też projekty uchwał o możliwości zatrudnienia adwokatów na etat przedstawione KZA. A następnie zreferowała pierwotne założenia propozycji rozwiązania polegającego na wprowadzeniu nowej umowy nazwanej: adwokacką umową o współpracę, pozwalającej na pełne zabezpieczenia ubezpieczenia społecznego i nie naruszającej zasady niezależności adwokata.

 

3. Na posiedzeniu Prezydium NRA – 4 listopada 2021 r.

Powołano Zespół ds. wykonywania zawodu w ramach adwokackiej umowy o współpracy, w składzie: Adw. Dorota Kulińska, przewodnicząca, adw. Aleksander Maziarz, adw. Agata Koschel–Sturzbecher, dr Bartłomiej Mazurkiewicz, adw. Adam Stanach.

 

4.Posiedzenie plenarne Naczelnej Rady Adwokackiej 26-28 maja 2023 r.

Adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych, przedstawiła założenia projektu adwokackiej umowy o współpracy. Jedną z propozycji wychodzących naprzeciw oczekiwaniom części środowiska adwokackiego, by adwokaci mogli zawierać umowy o pracę, może być umowa, będąca modyfikacją umowy zlecenia. Adw. Kulińska przedstawiła założenia takiego rozwiązania.

 

5.Posiedzenie plenarne Naczelnej Rady Adwokackiej 20-21 października 2023 r. w Katowicach

 

Adw. Dorota Kulińska, dyrektor ILiPP, omówiła stan prac nad projektem adwokackiej umowy o współpracy. Poinformowała, że staraniem Prezesa NRA, udało się nawiązać kontakt z prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która zadeklarowała chęć wsparcia Adwokatury przy opracowaniu uregulowania ubezpieczeń społecznych adwokatów w ramach adwokackiej umowy o współpracy.

 

6.    Temat ponownie omawiano na 125. posiedzeniu Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej 29 lutego 2024 r.

 

Adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych, przedstawiła uzupełniony projekt przepisów dotyczących adwokackiej umowy o współpracy. Projekt umowy uzupełniono propozycjami  zmian w ustawie Prawo o adwokaturze.

Po dyskusji, Prezydium postanowiło kontynuować prace nad projektem, a następnie przedstawić wypracowany dokument na posiedzeniu Naczelnej Rady Adwokackiej do dyskusji.

 

7.   W ramach 126. posiedzenia Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej 7 marca 2024 r.

adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych, omówiła stan prac nad projektem adwokackiej umowy o współpracy. Prezydium przeanalizowało zapisy założeń tego projektu, m.in. pod kątem ochrony tajemnicy adwokackiej oraz zgodności z kodeksem pracy. Po dyskusji, Prezydium postanowiło kontynuować prace podczas obrad plenarnych Naczelnej Rady Adwokackiej na najbliższym posiedzeniu.

 

8. Na posiedzeniu plenarnym Naczelnej Rady Adwokackiej 5-6 kwietnia 2024 r. w Lublinie

adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnej przy NRA, zreferowała założenia projektu adwokackiej umowy o współpracy regulującego zasady nawiązywania stałej  współpracy  pomiędzy adwokatami a kancelariami adwokackimi i spółkami adwokackimi, które wykonywane byłyby z uwzględnieniem gwarancji wybranych świadczeń obecnie właściwych wyłącznie dla umowy o pracę oraz z ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym opłacanym na zasadach takich, jak przy umowie o pracę.

Naczelna Rada Adwokacka szczegółowo przedyskutowała założenia projektu i ich wpływ na sposób wykonywania zawodu adwokata, który wymaga niezależności. NRA postanowiła o takim opracowaniu projektu zmian w ustawie Prawo o adwokaturze, które wykreowałoby kolejną formę wykonywania zawodu adwokata.

 

9. W ramach 135. posiedzenia Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej 16 maja 2024 r.

 

adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych, po raz kolejny przedstawiła zmodyfikowany zgodnie z uwagami NRA projekt adwokackiej umowy o współpracy. Postanowiono o kontynuowaniu prac na kolejnym posiedzeniu Prezydium NRA.

 

10.  W dniu 23 maja 2024 r. i 6 czerwca 2024 r. na 136. i 137 . posiedzeniu Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej

powrócono do dyskusji nad projektem, kontynuowano zgłaszanie uwag do poszczególnych, proponowanych rozwiązań. W dyskusji Prezydium zgłosiło poprawki do projektu i podjęto decyzję o  kontynuowaniu prac  na posiedzeniu plenarnym NRA w czerwcu br.

 

11.  W dniu 16 czerwca 2024 r. odbyło się posiedzenie plenarne Naczelnej Rady Adwokackiej w Białymstoku.

 

Adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, zreferowała projekt, który przewiduje stworzenie możliwości wykonywania zawodu adwokata na podstawie adwokackiej umowy o współpracy. W projekcie zastosowanie mają zapisy dotyczące umowy zlecenia i kilka regulacji z prawa pracy. Projekt obejmuje swym zakresem rozwiązania dotyczące ubezpieczenia chorobowego czy zasiłku macierzyńskiego, ale także zawiera przepisy zabezpieczające przed konfliktem interesów – gdy adwokat chce zawrzeć kilka umów, z kilkoma zleceniodawcami. Adw. Kulińska podkreśliła, że projekt zawiera dodatkowe zabezpieczenie tajemnicy adwokackiej. NRA przedyskutowała założenia projektu. Prezes NRA zaproponował zaproszenie całego środowiska adwokackiego do debaty nad tym projektem, w tym w formule otwartej konferencji w październiku br. Naczelna Rada Adwokacka przychyliła się do tej propozycji i będzie kontynuowała pracę nad projektem.

 

12. Na posiedzeniu Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej 22 sierpnia 2024 r.

adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, przedstawiła podsumowanie prac nad adwokacką umową o współpracy, zaznaczając, że na obecnym etapie prac projekt osiągnął formę, w której poddanie go otwartym  konsultacjom wewnętrznym środowiska adwokackiego wydaje się możliwe i uzasadnione.

 

13. Na posiedzeniu plenarnym Naczelnej Rady Adwokackiej 7 września 2024 r.

 

adw. Dorota Kulińska przedstawiła proponowaną procedurę przeprowadzenia otwartej debaty dotyczącej adwokackiej umowy o współpracy. Po dyskusji Naczelna Rada Adwokacka zdecydowała o przeprowadzeniu środowiskowej, otwartej debaty na temat adwokackiej umowy o współpracy 18 października w Krakowie.

W ramach konsultacji w mediach Naczelnej Rady Adwokackiej przedstawione zostaną istotne elementy projektu oraz wyniki analiz  proponowanych rozwiązań, ich wad i zalet także  w aspekcie ekonomicznym.

Rozpoczynają się otwarte konsultacje, w których można wziąć udział poprzez złożenie stanowiska w formie elektronicznej do dnia 7 października 2024 r. lub poprzez udział w wysłuchaniu publicznym, które odbędzie się 18 października podczas otwartego posiedzenia plenarnego Naczelnej Rady Adwokackiej w Krakowie.

 

Udział w konsultacjach możliwy jest w dwóch formach.
 
Złożenie stanowiska w formie elektronicznej:
Termin wysłania stanowiska: 7 października 2024 r. na adres e-mail: instytut.legislacji@nra.pl
 
Udział stacjonarny w wysłuchaniu publicznym podczas otwartego posiedzenia plenarnego Naczelnej Rady Adwokackiej w Krakowie. Zapisy prowadzone są za pomocą formularza zgłoszeń.

(zapisz się za pomocą formularza)
 
Otwarte konsultacje środowiskowe stanowią wykonanie uchwały nr 25 Krajowego Zjazdu Adwokatury z dnia 17 września 2021 roku w sprawie zadań powierzonych Naczelnej Radzie Adwokackiej w kadencji 2021-2025, w zakresie obejmującym podjęcie działań umożliwiających współpracę pomiędzy adwokatami a kancelariami i spółkami z udziałem adwokatów w oparciu o adwokacką umowę o współpracy.
 
Celem konsultacji jest poznanie szerokiej opinii członków Adwokatury dotyczącej proponowanych rozwiązań.
 
Materiały poddane otwartej konsultacji będą sukcesywnie publikowane na stronie adwokatura.pl. Przedstawiony zostanie przebieg dotychczasowych prac i ich wyniki.
 
Z uwagi na pojawienie się w przestrzeni publicznej postulatów dopuszczenia jako jednej z form wykonywania zawodu adwokata również umowy o pracę, konsultacje będą poszerzone także o ten aspekt.
 
Przypominamy treść uchwały Krajowego Zjazdu Adwokatury z dnia 17 września 2021 roku.

(czytaj uchwałę)
 
Zachęcamy do udziału w konsultacjach.