• W dniach 24-26.09.2025 r. w Krynicy Zdroju odbyła się III Ogólnopolska Konferencja Poradnicza z okazji podsumowania 10 lat obowiązywania ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, w której z ramienia Naczelnej Rady Adwokackiej uczestniczyli: adw. Dorota Kulińska, Członek Prezydium NRA oraz Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA oraz adw. Mariusz Hassa, Przedstawiciel Prezesa NRA w Radzie Nieodpłatanej Pomocy Prawnej, Poradnictwa Obywatelskiego i Edukacji Prawnej, Przewodniczący Zespołu ds. reformy świadczenia pomocy prawnej z urzędu w Instytucie Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA.
• W panelu: „Dekada systemu NPP/NPO – perspektywa samorządów prawniczych” uwagi adwokatury przedstawiła adw. Dorota Kulińska.
• Podczas wydarzenia Ministerstwo Sprawiedliwości zaprezentowało założenia reformy systemu NPP, które w części uwzględniły postulaty NRA, sformułowane w wystąpieniu z dnia 09.06.2025 r. w którym NRA apelowała o kompleksową reformę systemu oraz zwołanie „okrągłego stołu” w tej sprawie.

III Ogólnopolska Konferencja Poradnicza zorganizowana przez Stowarzyszenie SURSUM CORDA w dniach 24-26.09.2025 r. pod patronatem Rzecznika Praw Obywatelskich zgromadziła w Krynicy Zdroju przedstawicieli Ministerstwa Sprawiedliwości, Rzecznika Praw Obywatelskich, Naczelnej Rady Adwokackiej, Krajowej Izby Radców Prawnych, samorządów powiatowych i wojewodów, środowisk akademickich oraz organizacji pozarządowych. Wśród prelegentów znalazła się m.in. adw. Dorota Kulińska, Członek Prezydium NRA oraz Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA.

W ramach Konferencji Ministerstwo Sprawiedliwości przedstawiło projekt zmian w systemie nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, zapowiedziało również bliską współpracę ze wszystkimi uczestnikami systemu w celu dopracowania optymalnych rozwiązań co do szczegółów ustawy.

 

Jak będzie wyglądał nowy system świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej?

Zaproponowane w systemie zmiany zakładają:

1) Likwidację nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

2) Wyłączenie zagadnień edukacji prawnej z ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej i odrębne uregulowanie tej   kwestii.

3) Wyłączenie z systemu nieodpłatnej pomocy prawnej pomocy dla przedsiębiorców.

4) Ograniczenie mediacji w systemie NPP wyłącznie do prowadzenie postępowań mediacyjnych.

5) Wprowadzenie w ramach systemu nieodpłatnej pomocy prawnej dwóch typów świadczeń:

 

• informacji prawnej, dostępnej dla każdego w punktach lub zdalnie i udzielanej wyłącznie przez prawników, minimalnie po studiach prawniczych z 3 letnim doświadczeniem zawodowym oraz przez adwokatów, radców prawnych oraz;
• kwalifikowanej Pomocy Prawnej przyznawanej po ocenie uprawnień beneficjenta do uzyskania takiej pomocy, świadczonej przez radców prawnych adwokatów czy przedstawicieli pozostałych kwalifikowanych zawodów prawniczych wyłącznie w formie stacjonarnej, w kancelariach lub specjalnie utworzonych do tego celu punktach, które prowadzone mogą być przez powiaty albo organizacje pozarządowe.

 

Finansowanie systemu podzielone ma zostać na dwie części: odrębne dotacje na zakres objęty informacją prawną i odrębne na kwalifikowaną pomocą prawną, która dostępna byłaby u prawników posiadających umowy zawarte na świadczenie kwalifikowanej pomocy prawnej w kancelariach lub wyodrębnionych punktach, na podstawie bonów przyznających beneficjentowi prawo do nieodpłatnej kwalifikowanej pomocy prawnej.

 

NRA pozytywnie o proponowanych zmianach 

Naczelna Rada Adwokacka ocenia proponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości zmiany jako racjonalną propozycję uzdrowienia systemu, która dla dopracowania wymaga jednak jeszcze ogromnego nakładu pracy i wysiłku niezbędnego do doprecyzowania szczegółów funkcjonowania systemu oraz jego finansowania i wynagradzania świadczących pomoc prawną wykonawców.