• Ustawa o ochronie sygnalistów ma zastosowanie do izb adwokackich oraz w pewnym zakresie do kancelarii adwokackich.
• Naczelna Rada Adwokacka publikuje "Zalecenia i dobre praktyki przy wdrażaniu wewnętrznych procedur zgłaszania informacji o naruszeniach prawa i podejmowania działań następczych w rozumieniu ustawy o ochronie sygnalistów", przygotowane w Komisji do spraw Równego Traktowania przy NRA.
• Materiał został opracowany przy wsparciu prawników z Praktyki Doradztwa Regulacyjnego, Legislacji i Compliance Kancelarii DZP. Autorami są: adw. dr Anna Hlebicka-Józefowicz, Gniewomir Wycichowski-Kuchta, Wiktoria Kuczkowska.

 

Zalecenia i dobre praktyki dla Izb adwokackich

Ustawa o ochronie sygnalistów transponuje do polskiego porządku prawnego unijną Dyrektywę 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii. Celem tej regulacji jest poprawa egzekwowania prawa poprzez wprowadzenie skutecznych, poufnych i bezpiecznych kanałów dokonywania zgłoszeń i zapewnienie sygnalistom skutecznej ochrony przed działaniami odwetowymi.

Zgodnie z ustawą sygnalista może przekazać informację o naruszeniu prawa w drodze:
•    zgłoszenia wewnętrznego – do podmiotu prawnego, z którym sygnalista jest lub był związany w kontekście związanym z pracą,
•    zgłoszenia zewnętrznego – do właściwego organu publicznego lub Rzecznika Praw Obywatelskich,
•    ujawnienia publicznego – przez podanie tej informacji do wiadomości publicznej.

W konsekwencji na podmioty prawne (w zakresie zgłoszeń wewnętrznych) i organy publiczne (w zakresie zgłoszeń zewnętrznych) nałożono obowiązki dotyczące m.in. opracowania i wdrożenia odpowiednich procedur.

Nowa regulacja ma również zastosowanie do izb adwokackich. Z analizy przepisów wynika, że izby adwokackie powinny ustalić:
•    procedurę zgłoszeń wewnętrznych – jako „podmioty prawne” w rozumieniu ustawy, w przypadku, gdy na ich rzecz pracę świadczy co najmniej 50 osób, niezależnie od podstawy zatrudnienia,
•    procedurę przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych – jako „organy publiczne” w rozumieniu ustawy, ze względu na wykonywane przez izby zadania publiczne (co dotyczy wszystkich izb).

Poniższe opracowanie ma charakter zaleceń i dobrych praktyk przy wdrażaniu tych procedur w izbach adwokackich. Dotyczy wybranych, kluczowych elementów procesu wdrożenia, przy czym w zakresie procedur zgłoszeń wewnętrznych odpowiednie zastosowanie do izb mają zalecenia i dobre praktyki adresowane do kancelarii adwokackich.

(pobierz Zalecenia i dobre praktyki dla Izb adwokackich)


Zalecenia i dobre praktyki dla kancelarii adwokackich

Ustawa o ochronie sygnalistów transponuje do polskiego porządku prawnego unijną Dyrektywę 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii. Celem tej regulacji jest poprawa egzekwowania prawa poprzez wprowadzenie skutecznych, poufnych i bezpiecznych kanałów dokonywania zgłoszeń i zapewnienie sygnalistom skutecznej ochrony przed działaniami odwetowymi.

Polska ustawa określa m.in.:
•    warunki objęcia ochroną sygnalistów oraz środki ich ochrony,
•    zasady ustalania wewnętrznej procedury zgłaszania informacji o naruszeniach prawa i podejmowania działań następczych;
•    zasady zgłaszania informacji o naruszeniach prawa organom publicznym oraz ujawnienia publicznego informacji o naruszeniach prawa, a także zadania organów publicznych związane ze zgłaszaniem tych informacji i z podejmowaniem działań następczych.

Nowa regulacja ma w pewnym zakresie zastosowanie do kancelarii adwokackich, które – jako „podmioty prawne” w rozumieniu ustawy o ochronie sygnalistów – powinny wdrożyć wewnętrzne procedury zgłaszania informacji o naruszeniach prawa i podejmowania działań następczych.

Poniższe opracowanie ma charakter zaleceń i dobrych praktyk przy wdrażaniu tych procedur w kancelariach adwokackich. Dotyczy wybranych, kluczowych elementów procesu wdrożenia.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opublikowało przykładowe wzory procedur wewnętrznych, które znaleźć można tutaj: https://www.gov.pl/web/rodzina/przykladowe-procedury-wewnetrzne .

Jak zastrzega Ministerstwo, są to „jedyne wskazówki i dobre praktyki”, a nie obligatoryjny wzór, i „każdy podmiot prawny może dopasować procedury do swojej organizacji”. Wzory te można wziąć pod uwagę przy opracowywaniu procedur wewnętrznych, jednak z uwzględnieniem specyfiki funkcjonowania kancelarii adwokackich.

O ostatecznym kształcie procedury wewnętrznej powinny decydować indywidualne uwarunkowania organizacyjne kancelarii (w tym skala zatrudnienia, struktura organizacyjna, istniejący system procedur wewnętrznych lub istniejące systemy zgłaszania naruszeń, podejście w kwestii zgłoszeń anonimowych i zakresu przedmiotowego zgłoszeń, preferencje i możliwości techniczne dotyczące kanałów zgłoszeń udostępnianych sygnalistom, itd.).

(pobierz Zalecenia i dobre praktyki dla kancelarii adwokackich)