

2026
27 maja, adw. Francesco Goldoni, Wicedyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA zaprezentował stanowisko Naczelnej Rady Adwokackiej podczas posiedzenia Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach, która zajęła się rozpatrzeniem sprawozdania Podkomisji stałej do spraw nowelizacji prawa karnego o poselskich projektach ustaw o zmianie ustawy – Kodeks karny (druki nr 2208 i 1613).
14 maja, adw. Przemysław Rosati, Prezes NRA oraz adw. Dorota Kulińska, Członek Prezydium NRA i Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wzięli udział w posiedzeniu Komisji do Spraw Petycji Sejmu RP w sprawie rozpatrzenia odpowiedzi Ministra Sprawiedliwości na dezyderat nr 184 w sprawie uchylenia ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o lekarzu sądowym. Po zapoznaniu się z odpowiedzią Ministerstwa Sprawiedliwości na wcześniej skierowany dezyderat Komisja postanowiła przekazać petycję do dalszych prac Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka.
30 kwietnia, adw. Mariusz Hassa, Przewodniczący Zespołu ds. reformy zasad świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej NRA reprezentując Prezesa NRA uczestniczył w posiedzeniu Rady Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego oraz Edukacji Prawnej. Posiedzenie poświęcone było procedowanemu obecnie projektowi zmian ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej. Konstruktywne propozycje oraz zaawansowany etap prac pozwalają mieć nadzieję na wdrożenie długo oczekiwanych, korzystnych zmian w systemie.
16 kwietnia, adw. Dorota Kulińska, Członek Prezydium NRA i Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wzięła udział w II Posiedzeniu Zespołu ds. Rozwoju Alternatywnych Metod Rozwiązywania Sporów.
16 marca, adw. Dorota Kulińska, Członek Prezydium NRA i Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wzięła udział w inauguracyjnym posiedzeniu Zespołu ds. rozwoju alternatywnych metod rozwiązywania sporów w Ministerstwie Sprawiedliwości. Decyzją Prezydium NRA adw. Dorota Kulińska została wyznaczona na przedstawicielkę NRA w Zespole do spraw rozwoju alternatywnych metod rozwiązywania sporów, powołanym przez Ministra Sprawiedliwości. Zespół pełni funkcję organu opiniodawczo-doradczego Ministra Sprawiedliwości.
(czytaj więcej)
4-5 marca, adw. dr Julita Zawadzka, Członkini Zespołu ds. projektów legislacyjnych w zakresie prawa gospodarczego Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych przy NRA wzięła udział w spotkaniu konsultacyjnym Ministerstwa Rozwoju i Technologii dotyczącym przeglądu ustawy o fundacji rodzinnej. Podczas spotkania Pani Mecenas zwróciła uwagę m.in. na kwestie związane z ustrojami majątkowymi małżeńskimi (w szczególności potrzebę doprecyzowania, do którego majątku zaliczane są świadczenia z fundacji), problematykę prawa do zachowku oraz sposób reprezentacji fundacji rodzinnej w organizacji. Dalszy etap prac planowany jest prawdopodobnie za około 2–3 miesiące — Ministerstwo przygotuje dokument zawierający wnioski z przeglądu ustawy, który następnie ponownie zostanie skierowany do konsultacji.
4 marca, adw. Przemysław Rosati, Prezes NRA oraz adw. Maciej Obrębski, Wicedyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wzięli udział w posiedzeniu konsultacyjnym w ramach prac Rządowego Zespołu Deregulacyjnego pod hasłem „Deregulacja 2.0 – przyspieszenie spraw sądowych, w szczególności w sprawach gospodarczych”. Celem posiedzenia była identyfikacja barier regulacyjnych utrudniających sprawne funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości oraz omówienie możliwych kierunków zmian systemowych prowadzących do przyspieszenia postępowań sądowych. Posiedzenie poprzedziło przekazanie do Ministra do spraw nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu Macieja Berka propozycji legislacyjnych przygotowanych przez Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych Naczelnej Rady Adwokackiej.
(czytaj pismo)
12 lutego, adw. Patrycja Kasica, członek zespołu Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA ds. projektów legislacyjnych w zakresie prawa rodzinnego i nieletnich uczestniczyła w posiedzeniu Komisji Nadzwyczajnej do Zmian w Kodyfikacjach. Porządek dzienny posiedzenia przewidywał rozpatrzenie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2121).
12 lutego, adw. dr Andrzej Ważny, prof. EWSPA, członek Zespołu ds. prac parlamentarnych Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, uczestniczył w posiedzeniu Komisji do Spraw Petycji.
20 stycznia, adw. Dorota Kulińska, Członek Prezydium NRA i Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wzięła udział w spotkaniu w Ministerstwie Sprawiedliwości. Spotkanie miało na celu zapoznanie się ze stanowiskiem przedstawicieli Adwokatury i Radców Prawnych w związku z prowadzonymi w Ministerstwie Sprawiedliwości pracami nad opracowaniem założeń pozasądowego rozwiązania małżeństwa przed notariuszem w sprawach obejmujących małżeństwa posiadające wspólne małoletnie dzieci i kwestie majątkowe między rozwodzącymi się małżonkami. W trakcie dyskusji oba samorządy przedstawiły swoje oczekiwania w zakresie ewentualnie opracowywanych regulacji prawnych w tym obszarze.
8 stycznia, Komisji Petycji rozpatrywała petycję NRA w sprawie zmian w ustawie Prawo o adwokaturze w zakresie obejmującym możliwość wykonywania zawodu przez adwokata w spólkach kapitałowych. Komisja przekazała petycję do Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka w Sejmie, do rozpatrzenia w ramach prac nad poselskim projektem zmian w ustawie Prawo o adwokaturze.
7 stycznia, adw. Dorota Kulińska, Członek Prezydium NRA i Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wzięła udział w posiedzeniu Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Praw Człowieka i Praworządności, podczas którego była rozpatrywana była petycja adw. Roberta Pogorzelskiego dotyczącą prawa do ustanowienia pełnomocnika przez osobę wezwaną przed Komisję Śledczą. Podczas posiedzenia odbyło się pierwsze czytanie projektu ustawy wniesionej na podstawie tej petycji przez senacką Komisję Petycji. Zaproponowano i przyjęto do projektu drobne poprawki. Głosowanie nad całym projektem przeniesiono na następne posiedzenie połączonych Komisji.
2025
17 grudnia, adw. Dorota Kulińska, Członek Prezydium NRA i Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wzięła udział w posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, podczas którego przeprowadzono pierwsze czytanie komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze. Po zakończeniu pierwszego czytania dalsze prace legislacyjne nad projektem zaplanowano na styczeń 2026 r.
16 grudnia, adw. dr Andrzej Ważny Profesor EWSPA, Członek Zespołu ds. prac parlamentarnych Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA reprezentował Naczelną Radę Adwokacką w posiedzeniu Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach. Komisja przyjęłą projekt zmian w rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1600).
11 grudnia, adw. Karolina Wilamowska, Członkini Zespołu ds. reformy zasad świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wzięła udział w spotkaniu organizowanym przez Urząd Patentowy w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej (UDER85). Podczas spotkania zaproponowano wspólne wystąpienie organizacji uczestniczących w konsultacjach, które jednomyślnie sprzeciwiają się obecnemu brzmieniu proponowanych regulacji. Celem takiego wystąpienia byłoby stworzenie podstaw dla UPRP oraz MRiT do odstąpienia od dalszego procedowania projektu. W ramach wspólnego stanowiska organizacje wyrażające negatywną opinię postulowałyby zaniechanie dalszych prac nad propozycją zmian, uznając ją za szczególnie szkodliwą. Jednocześnie wskazano, że dotychczasowa praktyka UPRP w sposób właściwy i wystarczający zapewnia ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa.
3 grudnia, adw. Bartosz Tiutiunik, Wiceprezes NRA wziął udział w posiedzeniu Komisji do Spraw Petycji, podczas której rozpatrywana była petycja w sprawie zmiany ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 46 ze zm.) (BKSP-155-X-570/25), złożona przez NRA w dniu 29 maja br. Petycja dotyczy rozszerzenia zakresu obowiązywania tajemnicy adwokackiej i zrównania jej z tajemnicą obrończą, zasad zawieszania adwokata w wykonywaniu zawodu w procedurze karnej i zmiany zasad przeszukania kancelarii adwokackiej.
5 listopada, w Ministerstwie Sprawiedliwości odbyło się seminarium eksperckie „Reforma sądownictwa rodzinnego. Zmiany w Prawie rodzinnym i opiekuńczym. Cele i perspektywa czasowa”. W imieniu Adwokatury wzięły w nim udział adw. Dorota Kulińska, Członek Prezydium NRA, Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA oraz adw. Patrycja Kasica, Członkini Zespołu ds. projektów legislacyjnych w zakresie prawa rodzinnego i nieletnich Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA.
4 listopada, w Sejmie odbyło się posiedzenie Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach – poświęcone kierunkom i propozycjom zmian w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Adwokaturę reprezentowała adw. Dorota Kulińska, Członek Prezydium NRA, Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA.
30 października, Naczelna Rada Adwokacka, w odpowiedzi na prośbę Ministra do spraw Nadzoru nad Wdrażaniem Polityki Rządu, prowadzi proces zbierania propozycji legislacyjnych dotyczących deregulacji i usprawnienia postępowań sądowych. Celem konsultacji jest opracowanie rekomendacji środowiska adwokackiego, które mogą przyczynić się do zwiększenia efektywności postępowań sądowych, przy jednoczesnym zachowaniu standardów rzetelności i ochrony praw stron.
28 października, Komisja Petycji Senatu RP przekazała do dalszych prac w Komisji Ustawodawczej projekt ustawy w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej dotyczącej zmiany ustawy z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej, poprzez wprowadzenie możliwości złożenia przez osobę wezwaną przed komisję wniosku o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu (cd.) (P11-88/24). Projekt zakłada, że o wyznaczenie pełnomocnika będzie się wnioskować za pośrednictwem komisji śledczej; pełnomocnika wyznaczać ma Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia, a wynagrodzenie pełnomocnika finansować ma Sejm. Złożenie wniosku nie tamuje przebiegu postępowania przed komisją śledczą. Autorem przedmiotowej petycji jest adw. Robert Pogorzelski, Członek Zespołu ds. zmian legislacyjnych dotyczących wykonywania i ochrony zawodu adwokata Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA. Naczelna Rada Adwokacka wspierała petycję pozytywną opinią.
23 października, w Akademii Leona Koźmińskiego odbyła się konferencja naukowa pt. „Przebieg procesu cywilnego”, zorganizowana z okazji 80. rocznicy urodzin prof. dr hab. Tadeusza Wiśniewskiego – sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku, wybitnego autorytetu w dziedzinie postępowania cywilnego oraz nauczyciela wielu pokoleń prawników. Konferencję poświęcono analizie przebiegu procesu cywilnego– od momentu wszczęcia sprawy aż do jego prawomocnego zakończenia. Wydarzenie stanowiło również forum wymiany poglądów i doświadczeń między przedstawicielami doktryny, judykatury oraz samorządów zawodowych, sprzyjając refleksji nad aktualnymi problemami i kierunkami rozwoju postępowania cywilnego. Paronat nad konferencją objął Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej, którego reprezentował adw. dr hab. Aleksander Maziarz – członek rady programowej Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych przy Naczelnej Radzie Adwokackiej.

22 października, 4 listopada, 13 listopada, adw. dr Andrzej Ważny Profesor EWSPA, Członek Zespołu ds. prac parlamentarnych Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA reprezentował Naczelną Radę Adwokacką w posiedzeniu Podkomisji stałej do spraw nowelizacji prawa karnego. Porządek dzienny posiedzenia zawierał rozpatrzenie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1600), poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego (druk nr 410), poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz ustawy - Kodeks karny (druk nr 643), poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego (druk nr 865), poselskiego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia nadużywania tymczasowego aresztowania oraz ochrony praw osób tymczasowo aresztowanych (druk nr 935), poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego (druk nr 1131), komisyjnych projektów ustaw o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy (druki nr 1109 i 1110). Kolejne posiedzenie podkomisji zaplanowane jest na 4 listopada 2025 r.
16 października, Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka Sejmu RP jednogłośnie podjęła formalną inicjatywę ustawodawczą dotyczącą nowelizacji ustawy – Prawo o adwokaturze. W związku z trwającymi pracami nad projektem nowelizacji ustawy – Prawo o adwokaturze, Naczelna Rada Adwokacka zachęcała wszystkie adwokatki, adwokatów, aplikantki i aplikantów adwokackich do aktywnego udziału w konsultacjach środowiskowych. Nowa regulacja ma kluczowe znaczenie dla przyszłości naszego samorządu, zasad wykonywania zawodu oraz roli Adwokatury w systemie wymiaru sprawiedliwości.
2 października, adw. Dorota Kulińska, Członek Prezydium NRA i Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wzięła udział w IV panelu konferencji naukowej pt. „Zawód doradcy restrukturyzacyjnego” na temat samorządu doradców restrukturyzacyjnych. Wydarzenie organizowane było przez Instytut Wymiaru Sprawiedliwości we współpracy z Ministerstwem Sprawiedliwości.

2 października, Zespół ds. opiniowania i sporządzania projektów legislacyjnych w zakresie prawa podatkowego Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych Naczelnej Rady Adwokackiej, w składzie:
- Marceli Chałubiński, aplikant adwokacki,
- Tomasz Głozowski, adwokat, doradca podatkowy,
- Martin Groeger, adwokat,
- Katarzyna Gwizdak, aplikantka adwokacka, doradca podatkowy,
- Tomasz Konarzewski, adwokat,
- Maksymilian Olejniczak, adwokat,
- Paweł Turek, adwokat, doradca podatkowy,
sporządził opinię dotyczącą oceny funkcjonowania obecnie obowiązujących przepisów Działu IIIA Przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania – ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
(zapoznaj się opinią)
24 września-26 września, adw. adw. Dorota Kulińska, Członek Prezydium NRA oraz Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA uczestniczyła w III ogólnopolskiej Konferencji Poradniczej - podsumowującej 10 lat obowiązywania ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej. Na wydarzeniu był obecny również adw. Mariuszem Hassa - Przedstawiciel Prezesa NRA w Radzie Nieodpłatanej Pomocy Prawnej, Poradnictwa Obywatelskiego i Edukacji Prawnej oraz Przewodniczący Zespołu ds. reformy świadczenia pomocy prawnej z urzędu w Instytucie Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA.
9 września, adw. Robert Pogorzelski, członek Zespołu ds. wykonywania i ochrony zawodu adwokata przy Instytucie Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, uczestniczył w posiedzeniu Komisji do Spraw Petycji. Tematem obrad było m.in. rozpatrzenie petycji Naczelnej Rady Adwokackiej dotyczącej projektu zmian mających na celu zagwarantowanie prawa do udziału pełnomocnika w czynności przesłuchania świadka na etapie postępowania przygotowawczego w sprawach karnych. W odpowiedzi na informację Ministerstwa Sprawiedliwości, że prace legislacyjne w tym zakresie są prowadzone, Komisja podjęła decyzję o skierowaniu do Ministerstwa pisma wyrażającego aprobatę dla proponowanego kierunku zmian oraz rekomendującego dalsze ich procedowanie.
6-7 września, adw. Magdalena Grabarczyk, Wicedyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wzięła udział w Kongresie Kobiet.
4 września, adw. Michał Terebecki, członek Zespołu ds. projektów legislacyjnych w zakresie ustroju organów wymiaru sprawiedliwości przy Instytucie Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wziął udział w konferencji uzgodnieniowej dotyczącej projektu ustawy o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (UD 177).
7 sierpnia, adw. Dorota Kulińska, Członek Prezydium NRA i Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wzięła udział w 53 posiedzeniu senackiej Komisji Petycji. Adw. Dorota Kulińska przedstawiła stanowisko Naczelnej Rady Adwokackiej w przedmiocie dwóch petycji: P11-17/25 przedłożonej 25 stycznia 2025 r. przez adw. Roberta Pogorzelskiego w zakresie podjęcia inicjatywy ustawodawczej dotyczącej dodania ust. 3 w art. 29 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, w celu wprowadzenia odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, za przekroczenie terminu wypłaty wynagrodzenia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, za pomoc prawną świadczoną z urzędu przez adwokata; (treść petycji) oraz petycji nr P11-18/25 z dnia 27 stycznia 2025 r. sporządzonej przez Naczelną Radę Adwokacką w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej dotyczącej zmiany ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, oraz uchylenia ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o lekarzu sądowym.
W przedmiocie obrad dotyczących petycji nr P11-17/25 Naczelna Rada Adwokacka poparła postulat autorstwa Roberta Pogorzelskiego w której Pan Mecenas podnosi problem systemu pomocy prawnej z urzędu jakim jest wypłacanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ze znacznym opóźnieniem i niedotrzymywanie terminu płatności w zakresie pomocy prawnej świadczonej przez adwokata z urzędu. Przypomnijmy brzmienie postulowanej zmiany: „W przypadku wypłaty wynagrodzenia przez podmioty, o których mowa w ust. 1 z przekroczeniem terminu 14 dni od dnia wpływu faktury VAT, podmioty te łącznie z należnym wynagrodzeniem wypłacają adwokatowi odsetki ustawowe za opóźnienia w transakcjach handlowych oraz rekompensatę, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych”. W wyniku podjętych konsultacji i ustaleń w zakresie petycji P11-17/25 Komisja Petycji zwróciła się z wnioskiem do Ministra Sprawiedliwości o przekazanie informacji, kiedy w rzeczywistości oraz po ilu dniach wypłacane jest wynagrodzenie dla pełnomocników z urzędu licząc termin od daty wystawienia lub doręczenia faktury.
W związku z rozpatrywaniem postulatów zawartych w petycji własnej Naczelnej Rady Adwokackiej nr P11-18/25 wraz z dołączonym do niej projektem ustawy, adw. Dorota Kulińska przedstawiła raz jeszcze uzasadnienie proponowanych zmian w przepisach, które pozwoliłyby na rozwiązanie problemu utrudnionej dostępności lekarzy sądowych a w licznych przypadkach nawet całkowitego jej braku w przedmiocie czynności powierzonych przepisami rangi ustawowej. W ramach rozpatrywania petycji nr P11-18/25 Naczelna Rada Adwokacka naświetliła również problem weryfikacji każdego zaświadczenia o niedyspozycji zdrowotnej obywatela, kierowanego do sądu, przez lekarza sądowego co oznacza w praktyce dwukrotną wizytę obywatela u lekarza w tej samej sprawie. W związku z tym Naczelna Rada Adwokacka podkreśliła również fakt wzrastających kosztów tych wizyt ponoszonych przez Skarb Państwa. W wyniku wniesienia wniosku przez Ministra Sprawiedliwości o zaniechanie prac nad petycją nr P11-18/25 Komisja senacka zdecydowała o niekontynuowaniu prac nad jej dalszym rozpatrywaniem przyjmując argumentację Ministerstwa Sprawiedliwości o planowanych zmianach w rozporządzeniu o wynagradzaniu lekarzy sądowych. Zmiana miałaby obejmować korektę wysokości stawek za pracę lekarzy sądowych z 50,00 złotych obecnie do 350,00 złotych po nowelizacji, co w opinii Ministerstwa Sprawiedliwości rozwiąże problem braku lekarzy sądowych.
29 lipca, Komisja Petycji jednomyślnie, głosami Koalicji Obywatelskiej i opozycji podjęła decyzję o nie kontynuowaniu prac nad petycją z dnia 14 września 2022 r. w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej dotyczącej przyjęcia projektu ustawy o szczególnych zasadach prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu pomocy prawnej (P10-65/22).
17 lipca, adw. Mariusz Hassa, Przedstawiciel Prezesa NRA w Radzie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego oraz Edukacji Prawnej wziął udział w XII posiedzeniu Rady Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego oraz Edukacji Prawnej. Posiedzenie to było pierwszym od ponad roku spotkaniem Rady. Spotkanie zwołane przez Wiceminister Sprawiedliwości Zuzannę Rudzińską – Bluszcz poświęcone zostało analizie systemu NPP/NPO w Polsce oraz planom jego reformy. W trakcie spotkania Pani Ministra podkreśliła konieczność dużej reformy systemu NPP/NPO w najbliższych latach a pracownicy Ministerstwa przedstawili zebranym ostateczny kształt tzw. małej nowelizacji ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, która to w najbliższym czasie trafi do Sejmu. Dzięki skutecznym działaniom Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych, a w szczególności adw. Doroty Kulińskiej, Członka Prezydium NRA i Dyrektora Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA z projektu tego znikł przepis znoszący całkowicie oświadczenia majątkowe i de facto otwierając ten system już całkowicie dla każdego a także wprowadzono przepis umożliwiający adwokatowi i radcy prawnemu przerwanie porady zdalnej i zaproszenie beneficjenta z dokumentami do punktu NPP/NPO. Podczas spotkania adw. Mariusz Hassa zaproponował by podjąć prace legislacyjne mające na celu zwolnię wykonawców systemu NPP /NPO z VAT-u lub jeśli będzie to ze względów legislacyjnych niemożliwe obniżyć VAT dla wykonawców w systemie NPP z 23% do 8%. Przewodnicząca Rady Magdalena Rams przychyliła się do tego wniosku i zobligowała NRA by przygotowało merytoryczne stanowisko w sprawie stawki VAT dla wykonawców systemu NPP/NPO.
10 lipca, adw. Dorota Kulińska, Członek Prezydium NRA wzięła udział w Sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, która przyjęła projekt tzw. „małej nowelizacji” ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, poradnictwie obywatelskim i edukacji prawnej – z poprawkami uwzględniającymi postulaty m. in. Naczelnej Rady Adwokackiej oraz organizacji pozarządowych. Projekt w obecnym kształcie utrzymuje obowiązek składania przez beneficjentów oświadczenia o braku możliwości poniesienia kosztów komercyjnej pomocy prawnej – to ważne potwierdzenie, że system nadal służyć ma osobom najbardziej potrzebującym wsparcia, a także wprowadza porady zdalne jako alternatywę dla porad stacjonarnych, ale z inicjatywy NRA przyjęto poprawkę gwarantującą, że w przypadku braku możliwości udzielenia porady zdalnej (np. z uwagi na brak dostępu do dokumentów) adwokat lub radca prawny udzielający porady może stwierdzając, że nie ma możliwości jej udzielania w całości lub w części z uwagi na brak wglądu w niezbędne dokumenty, może zaprosić beneficjenta do osobistego stawiennictwa z dokumentacją w punkcie, albo wskazać punkt najbliższy jego miejsca zamieszkania gdzie porada będzie mogła być udzielona. Z wyjątkiem jednej regulacji, nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2026 r.
9 lipca, adw. Dorota Kulińska, Członek Prezydium NRA i Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych złożyła stanowisko Naczelnej Rady Adwokackiej w odpowiedzi na pismo z dnia 11 czerwca 2025 r. dotyczące zmiany ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, poprzez zmianę przepisów o doręczeniach komorniczych (P11-128/24).
(czytaj stanowisko)
8 lipca, adw. Dorota Kulińska, Członek Prezydium NRA uczestniczyła w posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka Sejmu RP poświęcone projektowi zmian w ustawie – Prawo o adwokaturze. Projekt nowelizacji ustawy został przygotowany przez Naczelną Radę Adwokacką w poprzedniej kadencji i przedłożony jako petycja do Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Proponowane rozwiązania zmierzają do usprawnienia funkcjonowania samorządu adwokackiego, doprecyzowania jego kompetencji i obowiązków oraz wzmocnienia pozycji Adwokatury jako samorządu zawodowego zaufania publicznego. Obrady Komisji miały na celu dyskusję oraz uzgodnienie stanowisk interesariuszy w związku ze stanowiskiem resortu. Po zakończonej debacie Komisja zdecydowała o miesięcznej przerwie w pracach legislacyjnych, zobowiązując jednocześnie przedstawicieli Ministerstwa Sprawiedliwości do podjęcia intensywnych działań w kierunku opracowania projektu rządowego – zgodnie z wcześniejszymi deklaracjami przedstawicieli MS. Przewodniczący Komisji zapowiedział, że w przypadku braku postępu po stronie Ministerstwa, na kolejnym posiedzeniu podjęte zostaną decyzje zmierzające do nadania projektowi dalszego biegu legislacyjnego w dotychczasowym trybie.
28 czerwca, Ministerstwo Sprawiedliwości przedstawiło projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw. Projekt ten jest reakcją na konieczność dostosowania krajowego prawa procesowego do standardów konstytucyjnych oraz prawa Unii Europejskiej. Zaproponowany projekt należy uznać za pozytywny sygnał w kierunku kompleksowych zmian systemowych. Proponowane nowelizacje są w części zgodne z wieloletnimi postulatami Naczelnej Rady Adwokackiej oraz Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych przy NRA. 4 marca br. w Sejmie RP odbyło się posiedzenie Podkomisji ds. nowelizacji prawa karnego, w którym aktywny udział wzięli adw. Francesco Goldoni oraz adw. Michał Sykała – przedstawiciele środowiska adwokackiego. Przedmiotem dyskusji był projekt zmian w zakresie stosowania tymczasowego aresztowania, przygotowany przez partię Polska 2050 Szymona Hołowni we współpracy z Naczelną Radą Adwokacką. Prace nad projektem koordynował adw. Przemysław Rosati, Prezes NRA, we współpracy z dr Piotrem Kładocznym z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka oraz dr hab. Mikołajem Małeckim z Krakowskiego Instytutu Prawa Karnego. Współdziałanie tych środowisk podkreśla wagę dialogu między praktykami a przedstawicielami nauki i polityki w kształtowaniu rozwiązań legislacyjnych. Dla środowiska adwokackiego projekt oznacza nowe wyzwania, ale i szansę na skuteczniejsze egzekwowanie praw procesowych klientów. Adwokatura aktywnie uczestniczy w pracach nad ustawą i pozostaje zaangażowana w dalsze etapy procesu legislacyjnego, mając na celu ochronę konstytucyjnych gwarancji i rzetelność procedury karnej.
23 czerwca, adw. Dorota Kulińska, Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA oraz adw. Mariusz Hassa, Przewodniczący Zespołu ds. NPP Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wzięli udział w posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, podczas którego odbyło się pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej. Komisja skierowała projekt do dalszych prac w celu m.in. skutków finansowych otwarcia systemu nieodpłatnej pomocy prawnej dla wszystkich obywateli, bez ograniczeń dotyczących ich statusu majątkowego, na działalność kancelarii prawnych oraz celem przeanalizowania innych aspektów i skutków wprowadzenia proponowanych zmian w systemie.
13 czerwca, adw. Dorota Kulińska, Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych w imieniu Naczelnej Rady Adwokackiej, wspólnie z Krajową Izbą Radców Prawnych, Związkiem Powiatów Polskich oraz organizacjami pozarządowymi, wystosowała do Prezesa Rady Ministrów petycję dotyczącą projektowanych zmian w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej. Pod dokumentem podpisało się blisko 900 przedstawicieli środowisk prawniczych, samorządowych i pozarządowych, bezpośrednio zaangażowanych w realizację systemu nieodpłatnej pomocy w całym kraju. W petycji do Premiera środowiska zaangażowane w system NPP apelują o: wstrzymanie prac legislacyjnych nad obecną nowelizacją lub ich ograniczenie wyłącznie do kwestii finansowych, zwołanie posiedzenia Rady Nieodpłatnej Pomocy Prawnej (ostatnie odbyło się w ubiegłym roku), zaproszenie do dialogu reprezentatywnej grupy NGO, które obsługują ponad połowę punktów NPP w Polsce oraz realizują edukację prawną, zorganizowanie „okrągłego stołu”, by wspólnie wypracować nowe rozwiązania odpowiadające na realne potrzeby obywateli. Treść petycji jest konsekwencją wniosków i stanowisk wyrażonych podczas ogólnopolskiej konferencji „Nieodpłatna pomoc prawna jako element budowania społeczeństwa obywatelskiego. Część 2: U progu reformy”, zorganizowanej 9 maja 2025 r. w Bielsku-Białej przez Naczelną Radę Adwokacką i Akademię Nauk Stosowanych. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli wszystkich grup zaangażowanych w realizację systemu: samorządów zawodowych, NGO, powiatów i przedstawicieli władzy. Wspólnym głosem zaapelowano o zatrzymanie wyrywkowych zmian i rozpoczęcie prawdziwej reformy w duchu dialogu.
(czytaj pismo przewodnie)
(czytaj petycję)
(zobacz listę osób podpisanych pod petycją)
6 czerwca, adw. Maciej Obrębski, Członek Zespołu ds. prac parlamentarnych NRA uczestniczył w pierwszym posiedzeniu Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach na temat zmian w ustawie Kodeks postepowania cywilnego i niektórych innych ustaw obejmujących wprowadzenie instytucji tzw „ślepych pozwów”. Na pierwszym posiedzeniu Komisji w dniu 06.06.2025 r. zgłoszono szereg poprawek do projektu. Posiedzenie odroczono w celu uporządkowania sugerowanych zmian. W dniu 24.06.2025 r. odbyło się kolejne posiedzenie. Tuż przed nim zostały przekazane uczestnikom poprawki Polski 2050, które uwzględniły wiele uwag zgłoszonych na poprzednich posiedzeniach. Nadal jako wymóg formalny pozwu wymieniony jest wydruk zawierający odwzorowanie publikacji. Nie będzie możliwe załączenie takiego wydruku w przypadku naruszenia dóbr osobistych w formie tzw. live-a w mediach społecznościowych. Tym samym zakres ochrony stanie się ograniczony, a nawet mając na uwadze charakter lex specialis tych przepisów - wykluczony. Przewiduje się umorzenie postępowania w przypadku gdy usługodawca lub przedsiębiorca telekomunikacyjny nie udostępnił wystarczających danych lub nie było możliwe ich uzyskanie. Pozostaje nadal pytanie, co gdy sąd II instancji nie zdąży rozpoznać zażalenia na umorzenie i nastąpi to po upływie 6 miesięcy od dnia naruszenia dóbr osobistych, a zażalenie zostanie uwzględnione, czyli sąd apelacyjny potwierdzi uprawdopodobnienie naruszenia. Będzie to pyrrusowe zwycięstwo, albowiem sąd nie będzie mógł ustalić danych pozwanego i umorzy postępowanie, mimo uwzględniania zażalenia. Co więcej, zgodnie z projektem w takim przypadku kosztami postępowania będzie obciążony powód. Poprawka przewiduje retencję „do 6 miesięcy”, co stwarza uznaniowość po stronie usługodawcy co do terminu przechowywania. Zapis powinien brzmieć „6 miesięcy”. Niespójna jest propozycja poprawki co do podmiotu, który ma występować o udostępnienie danych. Z jednej strony autorzy poprawek wskazują, że wydłużenie terminu powoduje wystąpienie użytkowania do usługodawcy, a z drugiej zakłada się, że to sąd ma występować do usługodawcy. Wobec tego jeśli użytkownik nie wystąpi, to termin w ogóle nie wydłuży się do 6 miesięcy.
22 maja, adw. Dorota Kulińska, Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wzięła udział w konferencji pt. „Notariat dla obywatela. Nowe czynności notarialne w służbie społeczeństwu”. Podczas dyskusji, która odbyła się po panelu dotyczącym Prawa rodzinnego przy udziale notariusza, adw. Dorota Kulińska zabrała głos wskazując, że Adwokatura wyraża otwartość na projektowane rozwiązania. Funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości systematycznie się pogarsza, a nie widać realnych szans na jego usprawnienie. Jako przedstawiciele obywateli czujemy się bezsilni wobec niekończących się opóźnień w wyznaczaniu terminów rozpraw, nawet w prostych i jednoznacznych sprawach. Odnosząc się do projektu przedstawionego przez Ministerstwo Sprawiedliwości w dniu 7 maja br., dotyczącego przekazania Urzędom Stanu Cywilnego kompetencji do orzekania o rozwodzie bez orzekania o winie, adw. Dorota Kulińska wyraziła sprzeciw wobec takiego rozwiązania. Zaznaczyła, że ewentualnie jedynie notariat mógłby być miejscem realizacji takiej procedury. Podkreśliłam również konieczność obligatoryjnego udziału adwokatów w tym modelu – poprzez wprowadzenie obowiązku odbycia przez każdą ze stron konsultacji z adwokatem lub radcą prawnym, w celu uzyskania porady dotyczącej konkretnej sytuacji faktycznej, w jakiej małżonkowie planują zakończyć małżeństwo poza sądem. Ponadto adw. Dorota Kulińska uzasadniła to potrzebą ochrony interesów obywateli, zapewnienia im bezpieczeństwa prawnego oraz trwałości podejmowanych decyzji, a także troską o bezpieczeństwo notariuszy, którzy – działając wyłącznie informacyjnie i bez funkcji doradczej – nie mają wystarczających narzędzi, by właściwie zadbać o interesy obu stron. Stanowisko to przyjęte zostało z ogromnym zainteresowaniem, a kuluarowe rozmowy z uczestnikami konferencji potwierdzają pełne wsparcie dla tego rozwiązania ze strony notariatu jako uczestnika całego procesu.
20 maja, adw. Dorota Kulińska, Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wzięła udział w posiedzeniu Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach. W porządku dziennym obrad Komisji znalazło się rozpatrzenie komisyjnych projektów ustaw o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy (druki nr 1109 i 1110). W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 523 z późn. zm.) w art. 217c po § 2 dodaje się § 2a w brzmieniu: „§ 2a. Jeżeli tymczasowo aresztowany ma ustanowionego obrońcę, organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje na wniosek obrońcy, przesyła niezwłocznie do dyrektora aresztu śledczego, w którym przebywa tymczasowo aresztowany, zarządzenie o bezterminowej zgodzie na korzystanie przez tego tymczasowo aresztowanego z aparatu telefonicznego w celu utrzymywania kontaktu z ustanowionym w sprawie obrońcą. Zgoda jest skuteczna do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, także w przypadku zmiany w toku postępowania organu, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje lub jednostki penitencjarnej, w której wykonywane jest tymczasowe aresztowanie. Z chwilą zawiadomienia organu, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje, o ustaniu stosunku obrończego, organ z urzędu wydaje zarządzenie o uchyleniu zarządzenia, o którym mowa w zdaniu pierwszym i przesyła je niezwłocznie do dyrektora aresztu śledczego, w którym przebywa tymczasowo aresztowany.” W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 523 z późn. zm.) w art. 215 po § 2 dodaje się § 3 w brzmieniu: „§ 3. Jeżeli tymczasowo aresztowany ma ustanowionego obrońcę, organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje z chwilą powzięcia informacji o ustanowieniu obrońcy, przesyła niezwłocznie z urzędu do dyrektora aresztu śledczego, w którym przebywa tymczasowo aresztowany, zarządzenie o zgodzie na wielokrotne widzenie tego obrońcy z tymczasowo aresztowanym. Zdanie drugie art. 217 § 1 stosuje się odpowiednio. Z chwilą zawiadomienia organu, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje, o ustaniu stosunku obrończego, organ z urzędu wydaje zarządzenie o uchyleniu zarządzenia o zgodzie na wielokrotne widzenie tego obrońcy z tymczasowo aresztowanym i przesyła je niezwłocznie do dyrektora aresztu śledczego, w którym przebywa tymczasowo aresztowany.” Oba projekty wniesione przez Polskę 20250 inspirowane były wystąpieniami Naczelnej Rady Adwokackiej. Komisja postanowiła kontynuować prace w zakresie redakcyjnym i skierować projekt na kolejne posiedzenie Komisji, zakładając, że istnieje szansa żeby dalsze procedowanie projektu zbiegło się z wniesieniem przez Ministerstwo Sprawiedliwości projektów przepisów obejmujących większe zmiany i włączenie procedowanych przez Komisję rozwiązań w projekt obejmujący reformę.
7 maja, Komisja Petycji kontynuowała prace nad petycją autorstwa adw. Roberta Pogorzelskiego – członka Zespołu ds. prac parlamentarnych Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych Naczelnej Rady Adwokackiej dotyczącą zmiany art. 136 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Senatorowie dysponowali pisemną opinią Ministerstwa Sprawiedliwości, w której podniesiono zasadność postulatu petycji oraz dodano, że w pracach projektowych należy mieć na względzie potrzebę określenia kręgu adwokatów i radców prawnych, którzy do tego rodzaju pomocy byli by zobowiązani. Stanowisko resortu zostało podtrzymane przez obecnego na posiedzeniu przedstawiciela Ministerstwa Sprawiedliwości. Do Komisji wpłynęła też pozytywna opinia Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych Naczelnej Rady Adwokackiej, w której podkreślono, że każdy, niezależnie od swojej sytuacji materialnej, powinien mieć realny dostęp do profesjonalnej pomocy prawnej świadczonej przez ustawowo powołane do tego podmioty. Głos w dyskusji zabrała senator Monika Piątkowska, która poparła postulat petycji. Senator Piotr Masłowski również poparł petycję dodając, że wprowadzenie do sprawy przed komisją śledczą profesjonalnego pełnomocnika z urzędu dla osób nie mogących pokryć kosztów pomocy prawnej, spowoduje zapewnienie prawidłowej reprezentacji interesów świadka oraz może usprawnić prowadzenie posiedzeń sejmowych komisji śledczych. Komisja postanowiła przygotować wstępny projekt ustawy realizujący postulat petycji.
(czytaj petycję)
15 kwietnia, adw. Joanna Tkaczyk–Lipnicka reprezentowała Naczelną Radę Adwokacką podczas debaty „Prawo rodzinne w praktyce - nowe regulacje w aspekcie prawno-psychologicznym”, która odbyła się w gmachu Senatu RP. W trakcie debaty podjęto też dyskusję na projektem wdrożenia instytucji rozwodów notarialnych. Większość uczestników: notariusze, przedstawiciele MS entuzjastycznie odnieśli się do tego rozwiązania, akcentując głównie jego zalety w skali makro, czyli wpływ na przyśpieszenie postępowania, efektywność rozwiązania. Występująca w imieniu NRA adwokat Joanna Tkaczyk-Lipnicka jednak krytycznie oceniając brak właściwego dopracowania forsowanej koncepcji zwróciła uwagę, że rekomendowane w tym trybie postępowanie pozbawia obywatela będącego stroną ochrony prawnej jaką daje postepowanie sądowe. Sytuacja rozwodowa to zawsze trudna życiowo sytuacja małżonków. Spojrzenie w skali makro, traci z pola widzenia przypadki, w których dochodzić będzie do podejmowania przez słabszych psychicznie czy ekonomicznie współmałżonków decyzji o zgodzie na rozwód przed notariuszem w wyniku różnego rodzaju instrumentów presji drugiego współmałżonka. Rzeczywiste konsekwencje i skutki dla obywateli, nawet gdyby procentowo nie wydawały się istotne, nie mogą umknąć ustawodawcy z pola widzenia. To państwo ma obowiązek, chronić i zapewniać właściwą pomoc prawną każdemu, szczególnie słabszemu i potrzebującemu wsparcia obywatelowi. Remedium na konsekwencje wprowadzania pewnego automatyzmu w rozwodach powinno być wprowadzenie przymusu adwokacko-radcowskiego dla każdej ze stron w takiej, notarialnej czynności rozwodowej, o co adwokatura z całą mocą i stanowczością apeluje.
20 marca, Sejmowa Komisja do Spraw Petycji rozpatrywała petycję autorstwa adw. Roberta Pogorzelskiego – członka Zespołu ds. prac parlamentarnych Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych Naczelnej Rady Adwokackiej. Proponowana nowelizacja wpisuje się w realizację ustawowych zadań Adwokatury, do których należy niesienie pomocy prawnej w każdej sytuacji, w której profesjonalizm adwokatów może stanowić wsparcie dla stron postępowań. NRA w pełni popiera postulaty zawarte w petycji, wskazując na konieczność wprowadzenia zmiany art. 136 Regulaminu Sejmu RP.
(czytaj więcej)


2025
15 kwietnia, adw. Joanna Tkaczyk–Lipnicka reprezentowała Naczelną Radę Adwokacką podczas debaty „Prawo rodzinne w praktyce - nowe regulacje w aspekcie prawno-psychologicznym”, która odbyła się w gmachu Senatu RP. W trakcie debaty podjęto też dyskusję na projektem wdrożenia instytucji rozwodów notarialnych. Większość uczestników: notariusze, przedstawiciele MS entuzjastycznie odnieśli się do tego rozwiązania, akcentując głównie jego zalety w skali makro, czyli wpływ na przyśpieszenie postępowania, efektywność rozwiązania. Występująca w imieniu NRA adwokat Joanna Tkaczyk-Lipnicka jednak krytycznie oceniając brak właściwego dopracowania forsowanej koncepcji zwróciła uwagę, że rekomendowane w tym trybie postępowanie pozbawia obywatela będącego stroną ochrony prawnej jaką daje postepowanie sądowe. Sytuacja rozwodowa to zawsze trudna życiowo sytuacja małżonków. Spojrzenie w skali makro, traci z pola widzenia przypadki, w których dochodzić będzie do podejmowania przez słabszych psychicznie czy ekonomicznie współmałżonków decyzji o zgodzie na rozwód przed notariuszem w wyniku różnego rodzaju instrumentów presji drugiego współmałżonka. Rzeczywiste konsekwencje i skutki dla obywateli, nawet gdyby procentowo nie wydawały się istotne, nie mogą umknąć ustawodawcy z pola widzenia. To państwo ma obowiązek, chronić i zapewniać właściwą pomoc prawną każdemu, szczególnie słabszemu i potrzebującemu wsparcia obywatelowi. Remedium na konsekwencje wprowadzania pewnego automatyzmu w rozwodach powinno być wprowadzenie przymusu adwokacko-radcowskiego dla każdej ze stron w takiej, notarialnej czynności rozwodowej, o co adwokatura z całą mocą i stanowczością apeluje.
11 marca, adw. Robert Pogorzelski, reprezentował Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA podczas posiedzenia Komisji Petycji. Przedmiotem rozpatrywanej petycji było przyznanie prawa osobom, które ukończyły aplikację adwokacką lub radcowską i przepracowały co najmniej trzy lata jako referendarze sądowi, do ubiegania się o stanowisko sędziego sądu rejonowego. Adwokatura poparła ten postulat, argumentując, że takie osoby posiadają odpowiednie przygotowanie zawodowe i praktyczne doświadczenie. Komisja przychyliła się do tego stanowiska i zdecydowała o kontynuowaniu prac legislacyjnych nad petycją.
4 marca, adw. Francesco Goldoni oraz adw. Michał Sykała wzięli udział w posiedzeniu Podkomisji ds. nowelizacji prawa karnego, które odbyło się w gmachu Sejmu RP. W porządku dziennym posiedzenia znalazło się rozpatrzenie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz rozpatrzenie poselskiego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia nadużywania tymczasowego aresztowania oraz ochrony praw osób tymczasowo aresztowanych. Projekt zmian zaproponowany przez partię Polska 2050 Szymona Hołowni jest efektem współdziałania z Naczelną Radą Adwokacką. W podsumowaniu dyskusji nad przedstawionymi projektami Komisja postanowiła kontynuować prace nad ujednoliceniem proponowanych rozwiązań i wypracowaniem formuły, która zaprezentowana zostałaby parlamentowi jako wspólny projekt koalicyjny wspierany też przez poza koalicyjne siły parlamentarne.
26 lutego, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych wzięła udział w posiedzeniu Komisji Petycji Senatu RP. Jednym z omawianych zagadnień podczas posiedzenia była ponownie rozpatrywana przez Komisję petycja Naczelnej Rady Adwokackiej, dotycząca proponowanych zmian w Kodeksie postępowania cywilnego oraz Kodeksie postępowania karnego. Istotą petycji jest wprowadzenie regulacji umożliwiających realizację doręczeń w ramach dwustronnej komunikacji elektronicznej pomiędzy adwokatami, radcami prawnymi oraz Prokuratorią Generalną RP, z wykorzystaniem funkcjonującego obecnie systemu. Komisja, uznając znaczenie inicjatywy i działania NRA, postanowiła kontynuować prace nad petycją dotyczącą wzajemnych doręczeń w postępowaniu cywilnym. Po opracowaniu odpowiedniego projektu przez Senackie Biuro Petycji i Analiz zdecyduje o jego skierowaniu do Komisji Ustawodawczej.
(czytaj więcej)
20 lutego, adw. Robert Pogorzelski reprezentował Naczelną Radę Adwokacką podczas posiedzenia Komisji Petycji. Podczas posiedzenia rozpatrywana była petycja w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej dotyczącej dopuszczenia aplikantów adwokackich do egzaminu radcowskiego oraz aplikantów radcowskich do egzaminu adwokackiego (BKSP-155-X-321/24), którą przedstawił poseł Krzysztof Bojarski. Po dyskusji i zapoznaniu się przez Komisję m.in. ze stanowiskiem NRA, Komisja podjęła decyzję o nie kontynuowaniu prac w tej sprawie.
11 lutego, adw. Przemysław Rosati, Prezes NRA wziął udział w posiedzeniu Komisji Petycji Senatu RP, która pracowała nad projektem ustawy o szczególnych zasadach prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu pomocy prawnej, tj. projekt zmierzający do uregulowania rynku świadczenia pomocy prawnej w Polsce, który NRA złożyła w trybie petycji w dniu 14 września 2022 r. Komisja postanowiła kontynuować prace nad petycją zasięgając kolejnych opinii dotyczących przedłożonego przez NRA projektu.
(czytaj więcej)
4 lutego, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych i adw. Robert Pogorzelski wzięli udział w posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Komisja pracowała nad propozycją inicjatywy ustawodawczej w sprawie zmiany art. 215 i art. 217c ustawy Kodeks karny wykonawczy, którą Naczelna Rada Adwokacka złożyła w formie petycji. Projekty ustaw skierowane przez Naczelną Radę Adwokacką zostały przygotowane przez adw. Przemysława Rosati, Prezesa NRA. Po dyskusji i przedstawieniu stanowiska zarówno przez obecnych na posiedzeniu posłów jak i przedstawiciela Ministerstwa Sprawiedliwości, Komisja podjęła decyzje o kontunuowaniu prac nad obiema petycjami. (czytaj więcej)
4 lutego, adw. Maciej Obrębski, członek ILiPP reprezentował Naczelną Radę Adwokacką na posiedzeniu Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach. Przedmiotem obrad był projekt nowelizacji K.p.c. w zakresie wprowadzenia instytucji tzw. ślepych pozwów w sprawach naruszenia dóbr osobistych w Internecie (hejt). Nowelizacja zakłada dodanie dodatkowego postępowania odrębnego, które znosi wymóg określania strony pozwanej w przypadku niemożności ustalenia jej danych przez powoda. Przewiduje ona, iż w terminie zaledwie 7 dni od dnia złożenia pozwu do sądu, sąd wystąpi do usłogodawcy, a następnie do operatora telekomunikacyjnego o udostępnienie danych identyfikujących autora wpisów. Każdy ze zobowiązanych podmiotów będzie miał 7 dni na przesłanie odpowiedzi.
Adw. Maciej Obrębski podczas posiedzenia podniósł, że idea jest niezparzeczalnie słuszna, ale prace należy skorelować z pracami Ministerstwa Cyfryzacji dotyczącymi implementacji regulacji wynikających z Digital Service Act (DSA). Oba projekty muszą być zgodne w szczególności w zakresie retencji danych. Zwróciłem uwagę na niebezpieczeństwo wykorzystywania pozwów składanych w nowym trybie tylko w celu ustalenia danych autora wpisu, w przypadku gdy wpis w sposób oczywisty nie narusza dóbr osobistych. Skoro przewiduje się, że sąd ma tylklo 7 dni na skierowanie zapytań, to istnieje niebezpieczeństwo, że będzie to czynić automatycznie, nie pochylając się nad kwestią oczywistej niezasadności powództwa (191 [1] K.p.c.). Powód, bedąc stroną, będzie miał dostęp do odpowiedzi operatora i tym samym danych autora. Wskazałem na potrzebę wprowadzenia quasi przedsądu, w ramach którego sąd badałby oczywistą niezasadność powództwa, a dopiero po stwierdzenie jej braku, kierowałby zapytania. Istnienie przedsądu winno wiązać się z wydaniem postanowienia, podlegajacego zaskarżeniu. To oczywiście wiąże się czasem retencji danych. W takich realiach proponowane 6 miesięcy jest zbyt krótkie. Jednak dłuższe terminy nie są akceptowane przez TSUE.
Adw. Maciej Obrębski podniósł również inne kwestie, tj. niezasadność tworzenia kolejnego postępowania odrębnego (poparła to I Prezes SN), zbyt wysoką dolnej granicy grzywny dla operatorów za nieudostępnienie danych (konieczna jest możliwość miarkowania tej sankcji w odniesieniu do np. obrotów danego podmiotu).
Prace na projektem będą dalej trwały, a adw. Maciej Obrębski zapowiedział złożenie przez Instytut opinii.
10 stycznia, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA przedstawiła sprawozdanie z przeprowadzonych konsultacji w sprawie projektu „Adwokackiej umowy o współpracy”, które miały miejsce 18 października 2024 r. podczas posiedzenia plenarnego Naczelnej Rady Adwokackiej w Krakowie oraz wnioski zebrane na podstawie wyników konsultacji. Otwarte konsultacje środowiskowe było można obejrzeć za pomocą transmisji live na koncie Naczelnej Rady Adwokackiej na Facebooku. Stanowiły one wykonanie uchwały nr 25 Krajowego Zjazdu Adwokatury z dnia 17 września 2021 roku w sprawie zadań powierzonych Naczelnej Radzie Adwokackiej w kadencji 2021-2025, w zakresie obejmującym podjęcie działań umożliwiających współpracę pomiędzy adwokatami a kancelariami i spółkami z udziałem adwokatów w oparciu o adwokacką umowę o współpracy.
(zapoznaj się ze sprawozdaniem)
2024
19 grudnia, adw. Patrycja Kasica, członkini Zespołu ds. opiniowania i sporządzania projektów legislacyjnych w zakresie prawa rodzinnego i nieletnich ILiPP, będzie reprezentowała NRA na wspólnym posiedzeniu Komisji do Spraw Dzieci i Młodzieży oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Tematem spotkania jest rozpatrzenie informacji na temat ochrony dzieci w obliczu sporów rodzicielskich (przymusowe odbiory, kara za brak realizacji kontaktów) - referują: Minister Sprawiedliwości, Rzecznik Praw Dziecka.
(czytaj materiały przygotowane na posiedzenie)
9 grudnia odbyły się warsztaty zorganizowane przez GIIF, FFIS oraz Związek Banków Polskich, w których na zaproszenie Generalnego Inspektora Informacji Finansowej uczestniczył przedstawiciel Naczelnej Rady Adwokackiej adw. Mateusz Grosicki z Kancelarii Graś i Wspólnicy.
W związku z przyjęciem przez Radę UE unijnego pakietu regulacji z zakresu przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy i finansowania terroryzmu w dniu 30 maja 2024 r. rozpoczynają się prace oraz wewnętrzne konsultacje w zakresie nowych obowiązków oraz kierunków zmian aktów prawnych wchodzących w skład pakietu regulacyjnego AML/CFT.
Program Future of Financial Intelligence Sharing (FFIS) obejmuje niezależne badania nad rolą partnerstw w zakresie wymiany informacji finansowych między sektorem publiczno-prywatnym i prywatno-prywatnym w celu wykrywania, zapobiegania i zwalczania przestępstw. Warsztaty miały na celu wymianę doświadczeń oraz rekomendacji w zakresie wprowadzanych zmian w szczególności w zakresie dobrych praktyk i standardów dotyczących wdrożenia art. 75 AMLR.
Pakiet regulacji przyjęty przez Radę UE 30 maja 2024 roku wprowadza istotne zmiany w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy (AML) i finansowaniu terroryzmu (CFT). Kluczowe elementy nowego pakietu obejmują utworzenie Europejskiego Urzędu ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (AMLA), który będzie miał siedzibę we Frankfurcie i rozpocznie działalność w połowie 2025 roku. Zadaniem AMLA będzie nadzorowanie podmiotów wysokiego ryzyka w sektorze finansowym oraz wspieranie jednostek analityki finansowej i sektora niefinansowego w państwach członkowskich. Zmiany przewidują również centralizację dostępu do rejestrów bankowych, harmonizację wyciągów bankowych, co ułatwi śledzenie i konfiskowanie dochodów z przestępstw. Dodatkowo nowe regulacje przewidują spójne standardy współpracy między jednostkami analityki finansowej oraz organami nadzorczymi w UE.
Pakiet zmian ma na celu wzmocnienie współpracy transgranicznej, zwiększenie skuteczności nadzoru i minimalizację możliwości unikania regulacji w ramach Unii Europejskiej.

5 grudnia Prezydium NRA postanowiło wystąpić z petycją dot. uchylenia ustawy o lekarzu sądowym i upoważnić Prezesa NRA adw. Przemysława Rosatiego, który przygotował projekt, do reprezentowania Naczelnej Rady Adwokackiej w pracach nad projektem. Petycja została złożona w Sejmie, Senacie i Radzie Ministrów.
Petycja dot. uchylenia ustawy o lekarzu sądowym. Projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, oraz o uchyleniu ustawy o lekarzu sądowym zakłada: uchylenie ustawy o lekarzu sądowym i pozostawienie każdemu lekarzowi prawa do wystawiania zaświadczeń usprawiedliwiających niestawiennictwo w sądzie z powodu choroby to rozwiązanie, które proponuje Adwokatura.
W całym kraju brakuje lekarzy sądowych, co naraża obywateli na negatywne skutki procesowe i utrudnia pracę adwokatom.
Prezes NRA w tym roku kalendarzowym dwukrotnie alarmował Ministerstwo Sprawiedliwości o braku dostępności lekarzy sądowych na terenie całego kraju – jednak od maja do października sytuacja jeszcze uległa pogorszeniu.
26 listopada w Sejmie miało miejsce posiedzenie Komisji Nadzwyczajnej ds. kodyfikacji, pod przewodnictwem Pani Barbary Dolniak.
W imieniu Naczelnej Rady Adwokackiej uczestniczyli w nim autorzy adwokackiego projektu szybkiej nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego: adw. dr Monika Strus-Wołos (Radom), adw. Piotr Rachwał (Kraków) i adw. Antoni Żukowski (Warszawa). Projekt został opracowany na zlecenie Prezesa Ośrodka Badawczego Adwokatury adw. Pawła Gierasa. Ma on na celu wyeliminowanie obecnych przepisów najbardziej szkodliwych dla obywatela i godzących w prawo do sądu. Projekt ten został przekazany przez Prezesa NRA adw. Przemysława Rosatiego do Ministra Sprawiedliwości, który udostępnił go Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego oraz przewodniczącemu sejmowej Komisji Praw Człowieka i Sprawiedliwości.
Celem posiedzenia było wypracowanie kierunków nowelizacji k.p.c., przede wszystkim ustalenie, czy Kodeks należy zmieniać częściowymi nowelizacjami, czy należy czekać na nowy kodeks opracowany przez KKPC.
W posiedzeniu uczestniczyli liczni przedstawiciele KKPC z jej przewodniczącym prof. Markiem Safjanem na czele, a także - oprócz reprezentacji Adwokatury - prezesi i sędziowie wielu Sądów Apelacyjnych, stowarzyszeń Iustitia i Themis, radców prawnych, komorników i przedsiębiorców, a także Ministerstwa Sprawiedliwości, Sądu Najwyższego i Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.
Przedstawiciele KKPC zauważyli, że często składane są projekty nowelizacji, zwłaszcza poselskie, o których KKPC nie jest zawiadamiana. Poinformowali, że priorytetem KKPC są nowelizacje dotyczące spraw frankowych oraz te, które wymagane są przez prawo i orzecznictwo europejskie, jak na przykład sprawy z konwencji haskiej (transgraniczne uprowadzenie rodzicielskie dzieci), a następnie zniesienie ubezwłasnowolnienia. Poinformowali, że nasz projekt adwokacki znany jest Komisji i wiele rozwiązań z niego zostało zaakceptowanych.
Prezes Izby Cywilnej Sądu Najwyższego prof. Joanna Misztal-Konecka zgłosiła potrzebę podniesienia progu skarg kasacyjnych wobec zalewu spraw w Sądzie Najwyższym (wpływ do Izby Cywilnej to 8 tysięcy spraw rocznie).
Przedstawiciele Naczelnej Rady Adwokackiej wskazali, że nie ma sprzeczności między oczywistym priorytetem działań i zamierzeń KKPC.
Adw. dr Monika Strus-Wołos zgłosiła postulat, aby KKPC skierowała do szybkiej nowelizacji tę część naszego projektu, która została zaaprobowana przez Komisję. Podała przykład postulatu, by sąd mógł wyznaczać dla osób z widocznymi zaburzeniami psychicznymi, w tym otępiennymi, lecz nieubezwłasnowolnionymi, adwokata z urzędu bez wniosku strony i niezależnie od statusu majątkowego. Nie otrzymaliśmy jednak jednoznacznej odpowiedzi na nasz postulat. Prof. Marcin Dziurda poinformował natomiast, że projekt nowelizacji, który uwzględnia część postulatów adwokatury jest już niemal gotowy i w styczniu zacznie być procedowany, to jest przekazany z zespołu tematycznego do KKPC.
Sędziowie wskazywali na konieczność pilnych rozwiązań w sprawach frankowych. Prezes SA w Krakowie postulował, by przed wdrożeniem rozwiązań informatycznych testować funkcjonalność tych systemów nie tylko w sądach, ale i wśród pełnomocników. Podał przykład dysfunkcji KRZ, z czym adwokaci zgadzają się.
Przedstawiciel Iustitii przekazał stanowisko, że zamiast nowelizacji częściowych KKPC powinna wypracować nowe projekty KPC i KC do końca bieżącej kadencji, czyli w ciągu 2-3 lat. Profesor Karol Weitz stwierdził jednak, że jest to oczekiwanie nierealne, gdyż praca taka wymaga co najmniej dekady.
Stwierdzenie to nie może dziwić, gdyż Komisja Kodyfikacyjna, która opracowała obecne Kodeksy pracowała niemal 14 lat.
Prof. Marek Safjan kilkakrotnie podkreślał, że ważąc interesy wszystkich podmiotów procesu, to jest sędziów, pełnomocników i stron, należy w pierwszym rzędzie troszczyć się o realizację prawa obywatela do sądu, w tym należytego ukształtowania opłat sądowych, by nie stanowiły one bariery.
Prof. Wojciech Kocot zgłosił postulat pozwów i innych pism w postaci formularzy. Adw. Piotr Rachwał stwierdził jednak, że ustawodawca nie powinien ingerować w warsztat zawodowych pełnomocników. Wydaje się, że postulat prof. Kocota nie zyskał aprobaty w KKPC.

6 listopada, odbyło się posiedzenie Komisji do Spraw Petycji w sprawie zmiany ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2023 r. poz. 127 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zatrudnianiu osób pozbawionych wolności (Dz.U. z 2023 r. poz. 1559). Na posiedzeniu, w którym Naczelną Radę Adwokacką reprezentowała adw. Maria Kozłowska, po długiej dyskusji Komisja postanowiła zwrócić się do Ministra Sprawiedliwości z zapytaniem, w jakim zakresie projekt opracowany przez Komisję Kodyfikacyjną uwzględnia propozycje petycji i czy w zakresie tych propozycji w Ministerstwie trwają prace, a jeśli tak - jaki jest etap ich zaawansowania.
21 października, odbyło się seminarium dotyczące zasadności uregulowania rynku świadczenia pomocy prawnej w siedzibie Ministerstwa Sprawiedliwości. W seminarium uczestniczył adw. Przemysław Rosati, Prezes NRA, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych, adw. dr Adam Rogala-Lewicki, przewodniczący Zespołu „Wymiar Sprawiedliwości – Adwokatura dla przyszłości” oraz adw. dr Monika Haczkowska, członkini Zespołu „Wymiar Sprawiedliwości – Adwokatura dla przyszłości”. Seminarium otworzył Minister Sprawiedliwości Adam Bodnar. Pan Minister podkreślił, że seminarium jest efektem wielu postulatów, m.in. przede wszystkim tych kierowanych przez Naczelną Radę Adwokacką. Seminarium składało się z trzech paneli dyskusyjnych trwających po 45 minut, po których odbyły się 15-minutowe dyskusje. Moderatorką paneli była Pani Redaktor Patrycja Rojek-Socha. Pierwszy panel odbył się z udziałem specjalistek i specjalistów z zakresu prawa konstytucyjnego: adw. dr hab. Moniki Haczkowskiej członkini Zespołu „Wymiar Sprawiedliwości – Adwokatura dla przyszłości”, prof. Marka Chmaja, dr Michała Ziółkowskiego i dr hab. Joanny Kielin-Maziarz. W drugim panelu wzięli udział praktycy: adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, Jan Grzegorz Prądzyński – Prezes Zarządu Polskiej Izby Ubezpieczeń, Mirosław Drzewicki – Dyrektor Departamentu Prawnego Polskiej Izby Ubezpieczeń i r.pr. Gerard Dźwigała – Główny Rzecznik Dyscyplinarny KIRP. W trzecim panelu udział wzięły polityczki i politycy: senator Krzysztof Kwiatkowski oraz senatorka Gabriela Morawska-Stanecka. Pełna relacja z przebiegu seminarium jest dostępna na kanale Ministerstwa Sprawiedliwości na YouTube: obejrzyj relację. Po zakończeniu części oficjalnej seminarium, uczestnicy przeprowadzili dyskusję, w ramach której wszyscy obecni przedstawiali swoje sugestie, co do najważniejszych regulacji, które powinny zostać objęte pracami zmierzającymi do rozwiązania problemów zidentyfikowanych w ramach funkcjonowania rynku pomocy prawnej. Uczestnicząca w seminarium i dyskusji z ramienia MS, Ministra Maria Eichart zadeklarowała podjęcie przez Ministerstwo prac dotyczących regulacji zasad świadczenia pomocy prawnej. Seminarium było następstwem spotkania Prezesa NRA adw. Przemysława Rosatiego z Ministrem Sprawiedliwości Prof. Adamem Bodnarem, które miało miejsce w sierpniu br. Podczas tego spotkania Prezes NRA ponowił postulat Adwokatury obejmujący konieczność uregulowania rynku świadczenia pomocy prawnej w Polsce w interesie obywateli. Minister Sprawiedliwości zadeklarował zorganizowanie seminarium jako pierwszego etapu realizacji tego postulatu.
10 października, odbyło się 27 posiedzenie Komisji Petycji. Podczas posiedzenia Komisja rozpatrywała petycję Naczelnej Rady Adwokackiej nr P10-15/21, dotyczącą zmiany ustawy z dnia 17listopada 1964 r. Kodeksu postępowania cywilnego i ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, w zakresie orzekania przez sąd o kosztach procesu. Jacek Różycki, pełnomocnik ministra sprawiedliwości ds. określenia zasad ponoszenia przez państwo kosztów pomocy prawnej udzielanej z urzędu przez adwokatów i radców prawnych podtrzymał negatywną opinię Ministerstwa Sprawiedliwości, co do postulatów petycji. Dodał również, że koszty związane z ewentualnym wprowadzeniem wnioskowanych zmian w chwili obecnej nie są możliwe do oszacowania, a z zebranych przez resort danych wynika, że problem „subsydiarnej odpowiedzialności” Skarbu Państwa, dotyczący egzekucji kosztów pełnomocnika z urzędu od przeciwnika procesowego jest incydentalny. W związku z powyższym wprowadzenie postulowanych przez adwokaturę zmian, w opinii pełnomocnika, wydaje się niecelowe i niezasadne. Adw. Adam Rogala-Lewicki, przedstawiciel Naczelnej Rady Adwokackiej poparł petycję. Dodał, że sposób regulowania kosztów w obecnym stanie prawnym powoduje, że adwokaci kredytują Skarb Państwa prowadząc sprawy, które trwają nawet kilka lat. Podkreślił, że adwokatura widzi przedstawiony postulat jak ważny i nie cierpiący zwłoki problem. Senator Krzysztof Kwiatkowski stwierdził, że w ministerstwie trwają analizy nad zagadnieniem przedstawionym w petycji i w przypadku stwierdzenia, że problem jest naglący resort z pewnością zaproponuje do ustawy odpowiednie zmiany. Senator Ewa Matecka poparła zaprezentowane przez senatora stanowisko. Senator Robert Mamątow, mając na uwadze argumenty petytorów oraz dostrzegając potrzebę wprowadzenia zmian w zakresie orzekania przez sąd o kosztach procesu, złożył wniosek o kontynuowanie prac nad petycją. W głosowaniu wniosek nie uzyskał większości i Komisja zdecydowała o niekontynuowaniu prac nad petycją.
3 października, odbyło się 26 osiedzenie Komisji Petycji. Podczas posiedzenia Komisja rozpatrywała petycję Naczelnej Rady Adwokackiej nr P10-15/21, dotyczącą zmiany ustawy z dnia 17listopada 1964 r. Kodeksu postępowania cywilnego i ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, w zakresie orzekania przez sąd o kosztach procesu. Jakub Kalbarczyk, zastępca dyrektora Departamentu Prawa Karnego w Ministerstwie Sprawiedliwości podniósł, że zmiany systemowe potrzebne są w szczególności w zakresie zmian dotyczących nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. W opinii resortu przedstawione w petycji postulaty nie prowadzą do tak szerokiej zmiany. Adw. Francesco Goldoni, przedstawiciel Naczelnej Rady Adwokackiej stwierdził, że udzielanie pomocy prawnej z urzędu nie może prowadzić do sytuacji, w których radcowie prawni muszą z pewnym ryzykiem egzekwować swoje wynagrodzenie. Senator Krzysztof Kwiatkowski zgłosił wniosek o zawieszenie prac nad petycją. Komisja w głosowaniu zdecydowała o zawieszeniu prac nad petycją do najbliższego posiedzenia Komisji.
16 października, adw. Bartosz Tiutiunik, wiceprezes Naczelnej Rady Adwokackiej wziął udział w 35. posiedzeniu Komisji do Spraw Petycji. Komisja postanowiła o niekontynuowaniu prac nad petycją.
3 października, Adw. Francesco Goldoni wziął udział w posiedzeniu Komisji Petycji w Senacie. Obecni byli Senatorowie m.in Krzysztof Kwiatkowski oraz Robert Mamątow. Dodatkowo stawili się przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości. Posiedzenie rozpoczęło się od referatu projektu NRA. Następnie głos zabrał adw. Goldoni w imieniu Instytutu, Pana Prezesa oraz NRA. W szczególności podkreślił aspekty dotyczące faktycznego kredytowania przez adwokatów działań wymiaru sprawiedliwości w zakresie pomocy prawnej z urzędu. Zwrócił również uwagę na to, że sprawy z urzędu i koszty z nich wynikające mają szczególne znaczenie dla początkujących i młodych adwokatów dla których często wypłata wynagrodzeń za sprawę może być bardzo istotnym elementem ich miesięcznego dochodu. Odniósł się również do odpowiedzi Ministerstwa na petycję NRA - gdzie załączono m.in. wydruki z procentowym udziałem spraw w których adwokaci dochodzą roszczeń w drodze egzekucji . Wskazał, że statystyka ta niczego nie dowodzi ponieważ adwokaci z różnych względów - etycznych, czy nieściągalności najczęściej nie wszczynają takich postępowań egzekucyjnych. Wynika to ze szczególnego charakteru pracy adwokata który w istocie sprowadza się do niesienia pomocy prawnej a nie konieczności prowadzenia we własnym imieniu egzekucji. Często istnieje bariera psychologiczna w której adwokat staje przed dylematem wejścia w rolę strony w postępowaniu egzekucyjnym. Ponadto wskazał na liczne nieścisłości w argumentacji Ministerstwa. Po dyskusji przedstawiciele MS ostatecznie zmienili stanowisko i złożyli deklarację o chęci ścisłej współpracy z NRA w zakresie projektu, co wynikało pośrednio z sugestii mec. Goldoni w zakresie braku logiki w tworzeniu równolegle dwóch projektów przez NRA oraz MS - który faktycznie dotyczy Adwokatury. Całość poparł Senator Kwiatkowski i przewodniczący Mamątow - który deklarował głosowanie za procedowaniem projektu. Ostatecznie głosowanie odroczono na kolejny bliski termin by MS nawiązało porozumienie z NRA w zakresie zmiany ustawy.
18-20 września, Krynica-Zdrój odbyła się ogólnopolska konferencja pt. „Ewolucja nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w Polsce". Konferencja zorganizowana została przez Stowarzyszenie Sursum Corda. W trzecim dniu konferencji adw. dr Mariusz Hassa, przewodniczący Zespołu ds. reformy zasad świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, przedstawiciel Prezesa NRA w Radzie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Poradnictwa Obywatelskiego i Edukacji Prawnej zaprezentował zebranym koncepcję reformy systemu NPP/NPO w Polsce, opracowanej przez nasz instytut. W panelu tym głos zabrali również Grzegorz Kubalski, z-ca Dyrektora Biura Związku Powiatów Polskich przybliżył stanowisko samorządów powiatowych natomiast Marcin Kałużny, Prezes Stowarzyszenia Sursum CORDA zaprezentował stanowisko organizacji pozarządowych.
W tym miejscu warto podkreślić że wszyscy trzej paneliści zaapelowali do obecnej na sali obrad Natalia Szulik – Naczelnik Wydziału Nieodpłatnej Pomocy Prawnej w Departamencie Funduszy i Nieodpłatnej Pomocy Prawnej Ministerstwa Sprawiedliwości o zniesienie w ramach reformy systemu NPP/NPO w Polsce Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego.
Przedstawiciele NRA, Związku Powiatów Polskich oraz Prezes Stowarzyszneia Sursum Corda zaapelowali również wspólnie o nie wprowadzanie w chwili obecnej porad zdalnych lub ich organicznie do sytuacji w których porady stacjonarne z przyczyn niezależnych od wykonawcy nie mogą być udzielane oraz wprowadzenie obligatoryjnej porady zdalnej poprzedzającej wizytę domową. Głos ten był bardzo istotny ponieważ Ministerstwo Sprawiedliwości szykuje się obecnie do przywrócenia beneficjentom systemu NPP/NPO możliwości udzielania porad zdalnych o czym poinformowała m.in. w swoim wystąpienia przedstawiciel MS p. Natalia Szulik.
Paneliści zaapelowali również o pilne wprowadzenie przepisu umożliwiającego zastąpienie doradcy obywatelskiego pełniącego swój dyżur w punkcie NPO przez adwokata, radcę prawnego, który nie jest jednocześnie doradcą obywatelskim. Jak podkreślili sami zgodnie paneliści w chwili obecnej z system NPP/NPO mocno nie dofinansowany, odchodzą z niego wykonawcy, brakuje też na rynku osób posiadających uprawnienia doradcy obywatelskiego, ponieważ kurs ten jest drogi co więcej zgodnie z ustawą co roku każdy doradca obywatelski zobligowany jest zapisać się na kurs doszkalający, by utrzymać swoje uprawnienia.
16 września, praktyka stosowania tymczasowego aresztowania w Polsce była przedmiotem posiedzenia sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. W obradach uczestniczyli adw. Przemysław Rosati, prezes NRA i adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA.
Posiedzenie poświęcone było problemom związanym z praktyką stosowania aresztu tymczasowego oraz pożądanym kierunkom zmian legislacyjnych wymagających najpilniejszej reakcji ustawodawczej w tym zakresie.
Wśród zaproszonych na posiedzenie gości jako pierwszy głos zabrał adw. Przemysław Rosati, prezes NRA. Przytoczył dane wskazujące na systematyczny wzrost stosowania środka zapobiegawczego jaki jest tymczasowe aresztowanie. Wskazał, że wzrost ten wynika ze stosowanej w sądach praktyki - wnioski o tymczasowe aresztowanie są uwzględniane przez sądy w 90 proc. przypadków.
Prezes NRA wymienił szereg czynników, które wpływają na taki stan rzeczy i przedstawił propozycje zmian legislacyjnych i podejścia do praktyki, które mogłyby przywrócić w tym zakresie właściwe proporcje systemowe.
Przypomnijmy, że na zlecenie Naczelnej Rady Adwokackiej w 2023 r. zostało przeprowadzone badanie dotyczące stosowania tymczasowego aresztowania w Polsce, a wyniki złożyły się na raport.
10 września, miały miejsce obrady Podkomisji stałej do spraw nowelizacji prawa karnego. Przedmiotem obrad był projekt ustawy uchylający stosowanie formularzy uzasadnień w sprawach karnych. Posłowie nie przyjęli zmian, które postulowała Naczelna Rada Adwokacka z myślą o dostępie obywateli do rzetelnego procesu. Formularz uzasadnień wyroków nie pozwala sądowi na pełne przedstawienie merytorycznej strony rozstrzygnięcia, które zostało wydane, co jest niekorzystne z perspektywy obywateli. W obradach Podkomisji z ramienia NRA wziął udział adw. Francesco Goldoni z Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych.
30 lipca, Postulaty NRA dla uzdrowienia systemu nieodpłatnej pomocy prawnej (NPP/NPO): pilne dofinansowanie systemu nieodpłatnej pomocy prawnej NPP/NPO; powrót do ograniczonego katalogu osób uprawnionych do otrzymania pomocy prawnej w ramach systemu; odformalizowanie systemu NPP/NPO, rezygnacja z porad zdalnych i odejście od pomysłu nakładania obowiązku sporządzania pism procesowych przez dyżurujących w punktach NPP; odejście od poradnictwa obywatelskiego (NPO) na rzecz poradnictwa (NPP) prowadzonego przez samorządy prawnicze oraz organizacje pozarządowe; rozważenie stopniowego scalenia systemu nieodpłatnej pomocy prawnej z pomocą prawną świadczoną z urzędu; to niektóre z postulatów, które w ocenie NRA uzdrowiłyby system nieodpłatnej pomocy prawnej. Stanowisko NRA, podpisane przez adw. Dorotę kulińską, dyrektor ILiPP i przesłane 30 lipca do Ministerstwa Sprawiedliwości, jest odpowiedzią na pytanie ze strony Ministerstwa o przedstawienie wykazu problemów dostrzeganych przez środowisko adwokackie w systemie oraz o koncepcyjne ich rozwiązania. Informacje te ministerstwo chce wykorzystać przy planowanej reformie systemu nieodpłatnej pomocy prawnej (NPP).
23 lipca, Sejmowa Komisja do spraw Petycji na posiedzeniu 23 lipca rozpatrywała dwie petycje wniesione przez Naczelną Radę Adwokacką. Chodzi o petycje dot. realizacji prawa do obrony tymczasowo aresztowanego w zakresie dostępu do telefonu (217 kkw) (czytaj petycję) oraz prawa zatrzymanego (245 kpk) (czytaj petycję). W trakcie posiedzenia NRA reprezentowała adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych.
Komisja skierowała obie petycje NRA do dalszych prac Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz zwróciła się do Ministerstwa Sprawiedliwości o zajęcie stanowiska na piśmie. Przedstawiciel MS oponował przeciwko dalszemu prowadzeniu prac nad tymi petycjami w Sejmie, zwracając się o przekazanie informacji o ich treści do Komisji Kodyfikacyjnej do rozważenia i uwzględnienia w jej pracach.
11 lipca Sejmowa Komisja do spraw Petycji rozpatrywała cztery petycje wniesione przez Naczelną Radę Adwokacką. Chodzi o petycje dot. katalogu osób uprawnionych do wykonywania praw nieżyjącego pokrzywdzonego, zasad przeszukania pomieszczeń adwokata oraz środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w wykonywaniu zawodu, prawa zatrzymanego do pomocy prawnej z urzędu, zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W trakcie posiedzenia NRA reprezentowała adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych.
Wszystkie cztery petycje NRA, będące przedmiotem posiedzenia komisji, wniesione zostały po raz pierwszy w poprzedniej kadencji Sejmu, jednak nie doczekały się merytorycznego finału procesu legislacyjnego, choć w przypadku kilku z nich projekty ustaw wniesiono do Sejmu. Nie stały się one jednak przedmiotem prac legislacyjnych w Sejmie, a w związku z wyborami 15 października 2023 r. i obowiązywaniem zasady dyskontynuacji, prace zostały przerwane. W związku z tym Naczelna Rada Adwokacka ponownie zgłosiła te petycje do Sejmu nowej kadencji na początku bieżącego roku.
Pierwsza, rozpatrywana 11 lipca petycja Naczelnej Rady Adwokackiej dotyczyła zmiany przepisów art. 52 par.1 i par. 2 oraz art. 58 par.1 ustawy z dnia 6 czerwca1997 r. Kodeks postępowania karnego, zmierzającej do zwiększenia ochrony interesów pokrzywdzonego (ofiary przestępstwa) na wypadek jego śmierci, poprzez rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do wykonywania praw zmarłego, oskarżyciela posiłkowego i oskarżyciela prywatnego, o spadkobiercę zmarłego.
W dyskusji adw. Dorota Kulińska przedstawiła argumentację za petycją. Z kolei przedstawiciel Ministerstwa Sprawiedliwości przytoczył argumenty przeciwko postulowanej zmianie. W ocenie ministerstwa, poszerzenie kręgu osób uprawnionych do wykonywania praw zmarłego powodować będzie wydłużenie trwania postępowań sądowych. Wyniku dyskusji Komisja podjęła decyzję o zwróceniu się do Ministra Sprawiedliwości o przedstawienie szczegółowego uzasadnienia swojego stanowiska.
Następnie Komisja przystąpiła do rozpatrzenia petycji NRA, zmierzającej do realizacji uprawnień zatrzymanego, wynikających z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1919 z dn. 26.10.2016r. w sprawie pomocy prawnej z urzędu dla podejrzanych i oskarżonych w postępowaniu karnym oraz dla osób, których dotyczy wniosek w postępowaniu dotyczącym europejskiego nakazu aresztowania, a także dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/48/UE z dnia 22.10.13r. w sprawie prawa dostępu do adwokata w postępowaniu karnym i w postępowaniu dotyczącym europejskiego nakazu aresztowania oraz w sprawie prawa do poinformowania osoby trzeciej o pozbawieniu wolności prawa do porozumiewania się z osobami trzecimi i organami konsularnymi w czasie pozbawienia wolności, poprzez przyznanie zatrzymanemu, przed podjęciem z jego udziałem czynności określonych w ustawie, prawa do adwokata lub radcy prawnego z urzędu.
W odniesieniu do tej inicjatywy przedstawiciel ministerstwa sprawiedliwości wyjaśnił, że w tym zakresie toczą się bardzo intensywne prace Komisji kodyfikacyjnej sprawa karnego, a zagadnienie stanowi jeden z priorytetów działań podejmowanych przez Ministra Sprawiedliwości. Prace zmierzające do wdrożenia obu dyrektyw są bardzo zaawansowane i wkrótce, niezależnie od innych prac Komisji kodyfikacyjnej, zostaną przedstawione do konsultacji społecznych. Wobec tej deklaracji, Komisja zdecydowała o niekontynuowaniu dalszych prac nad tą inicjatywą, w oczekiwaniu na projekt rządowy.
W kolejnym punkcie obrad Komisji rozpatrzono petycję Naczelnej Rady Adwokackiej dotyczącą zmian przepisach regulujących przeszukanie pomieszczenia lub miejsca należącego do adwokata albo będącego w jego posiadaniu, poprzez wprowadzenie w artykule 222 par. 3 Kodeksu postępowania karnego wymogu zawiadomienia dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej o realizowanych czynnościach i dopuszczeniu dziekana lub wskazanej przez niego osoby do udziału w tych czynnościach oraz wprowadzenie nowej regulacji dotyczącej zastosowania wobec adwokata środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w wykonywaniu zawodu wyłącznie na mocy postanowienia sądu, w zaproponowanej w petycji procedurze.
Przedstawiciel Ministerstwa Sprawiedliwości potwierdził, że ministerstwo dostrzega konieczność rozwiązania problemu i że zagadnienia te przekazano do uregulowania w ramach projektów opracowywanych przez Komisję kodyfikacyjną prawa karnego. Komisja zwróciła się więc do Ministerstwa Sprawiedliwości o przedstawienie dezyderatu, precyzującego stanowisko i przedstawiającego perspektywę wprowadzenia wnioskowanych przez Naczelną Radę Adwokacką zmian w tym zakresie.
Ostatnia, rozpatrywana przez Komisję 11 lipca petycja Naczelnej Rady Adwokackiej dotyczyła wnioskowanych zmian w Kodeksie postępowania cywilnego i Kodeksie postępowania karnego, które pozwoliłyby na rozstrzyganie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniach cywilnych i karnych, niezależnie od merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, w odrębnym postanowieniu, wykonalnym niezależnie od dalszego toku sprawy. Petycja ta również obejmowała inicjatywę zmiany przepisów, pozwalającą na pokrywanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez Skarb Państwa w każdym przypadku, bez względu na której stronie postępowania spoczywałby obowiązek zwrotu kosztów na rzecz strony reprezentowanej przez pełnomocnika z urzędu.
W ramach dyskusji przedstawiciel Ministerstwa Sprawiedliwości wskazał, że ta inicjatywa jest również przedmiotem prac Ministerstwa i troski Ministra, a prace te będą realizowane w ścisłej współpracy ze środowiskiem adwokackim i Naczelną Radą Adwokacką oraz że Minister Sprawiedliwości powołał pełnomocnika do tego odcinka prac legislacyjnych w celu opracowania systemowego rozwiązania problemu.
Wobec zarysowanych perspektyw znalezienia rozwiązania dla problemów objętych petycją i deklaracji podjęcia intensywnych prac, zmierzających do wypracowania optymalnego rozwiązania wniesionych postulatów, przedstawiciel NRA, przychylając się do sugestii przedstawiciela Ministerstwa Sprawiedliwości, aby prace nad tymi zmianami skoncentrować na poziomie rządowym, wniósł o zaniechanie na tym etapie prac Komisji nad przedmiotową petycją.
10 lipca, adw. Przemysław Rosati, prezes NRA, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu legislacji i Prac Parlamentarnych przy NRA, wzięli udział w posiedzeniu senackiej posiedzenia Komisji Petycji. Tematem było rozpatrzenie petycji w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej dotyczącej zmiany ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, w celu wprowadzenia przepisów pozwalających na wnoszenie do sądu pism procesowych oraz wzajemne ich doręczanie pomiędzy adwokatami, radcami prawnymi, rzecznikami patentowymi, Prokuratorią Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, a w sprawach karnych także prokuratorem, za pomocą funkcjonalności sądowego portalu informacyjnego. Komisja podjęła decyzję o skierowaniu petycji do Ministerstwa Sprawiedliwości celem zaopiniowania.
(czytaj petycję NRA)
7 czerwca, Sporządzanie uzasadnień orzeczeń w sprawach karnych na „formularzu uzasadnień” – głosy za i przeciw rozważane były podczas seminarium w Ministerstwie Sprawiedliwości. W dyskusji brali udział przedstawiciele sędziów, prokuratorów, adwokatów i radców prawnych, ministerstwa oraz Fundacji Court Watch Polska. Przypomnijmy, że Naczelna Rada Adwokacka wystąpiła z petycją w sprawie uchylenia art. 99a kodeksu postępowania karnego, czyli uchylenia obowiązku sporządzania uzasadnień orzeczeń w sprawach karnych na „formularzu uzasadnień” i przywrócenia poprzedniej formuły sporządzania uzasadnienia (z pominięciem formularza) w lutym br. Postulaty NRA poparła grupa posłów Klubu Parlamentarnego Polska 2050-Trzecia Droga, zgłaszając w kwietniu br. projekt ustawy zgodny z petycją NRA.
Seminarium otworzył minister Arkadiusz Myrcha, który stwierdził, iż Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega potrzebę zmian w formule sporządzania uzasadnień wyroków.
Podczas seminarium w Ministerstwie Sprawiedliwości Adwokaturę reprezentował adw. Francesco Goldoni z Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, który przedstawił założenia petycji NRA. Przypomniał, że wystosowanie petycji poprzedziła ankieta przeprowadzona wśród sędziów i adwokatów, z której wynika, że praktycy negatywnie oceniają obowiązek sporządzania uzasadnień wyroków na formularzach.
raktyczne wady obowiązującego rozwiązania to:
- naruszenie prawa do rzetelnego procesu karnego,
- formularz nie pozwala sądowi na pełne przedstawienie merytorycznej strony rozstrzygnięcia, które zostało wydane.
Mec. Goldoni zreferował, że NRA wskazuje w petycji, że treść zawarta w formularzu jest lakoniczna, a sam formularz nie pozwala sądowi na pełne przedstawienie merytorycznej strony rozstrzygnięcia, które zostało wydane, co powoduje, że oskarżony nie może zapoznać się z pełną argumentacją sądu w odniesieniu do odpowiedzialności karnej za przypisany czyn.
Przedstawiciel Adwokatury uzasadniał, że prawo do rzetelnego procesu ma wymiar konstytucyjny (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz konwencyjny (art. 6 ust. 1-3 Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności). Obowiązek sporządzenia uzasadnienia orzeczenia jest nie tylko wymogiem formalnym, ale ma istotne znaczenie merytoryczne. Uzasadnienie, przedstawiając tok rozumowania poprzedzający wydanie orzeczenia, umożliwić ma stronom, a zwłaszcza oskarżonemu, jego kontrolę. Pełni nie tylko funkcje procesowe, lecz także buduje autorytet wymiaru sprawiedliwości i kształtuje zewnętrzne przekonanie o sprawiedliwości orzeczenia.
Na gruncie prawa do rzetelnego procesu (w tym procesu odwoławczego), tak w ujęciu konwencyjnym (art. 6 ust. 1 EKPC), jak i w ujęciu standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), jakość uzasadnienia wyroku jest istotnym elementem tego prawa.
W toku dyskusji swoje argumenty przedstawili sędziowie, prokuratorzy i radcowie prawni, którzy opowiadają się za pozostawieniem „formularzy uzasadnień”. Wskazywali oni, że formularze usprawniają i przyśpieszają postępowania sądowe oraz są przydatne w systemie pracy sędziów.
Środowisko sędziowskie nie jest jednak jednomyślne w tym zakresie – przedstawiono także głosy sędziów przeciwnych sporządzaniu uzasadnień za pomocą formularzy. Na przykład w Apelacji Wrocławskiej całkowicie odstąpiono od sporządzania uzasadnień z wykorzystaniem formularzy, argumentując, że są one mało zrozumiałe dla podsądnych oraz utrudniają kontrolę instancyjną orzeczeń.
Prace nad tym zagadnieniem będą kontynuowane.
29 maja, adw. Maciej Obrębski wziął udział w spotkaniu dotyczącym przygotowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Projekt ma trafić do Prezydenta na początku czerwca.
W spotkaniu uczestniczył Prezes Izby Finansowej NSA, Jan Rudowski, oraz prof. Wojciech Piątek (UAM).
28 maja adwokat Maciej Obrębski w imieniu NRA uczestniczył w posiedzeniu Zespołu ds. Deregulacji i Dialogu Gospodarczego w Ministerstwie Rozwoju i Technologi, w którym jest stałym reprezentantem.
Przedmiotem dyskusji było podsumowanie roku obowiązywania Ustawy o fundacjach rodzinnych. Mecenas Obrębski zgłosił dwie kwestie wymagające nowelizacji.
I. Możliwość wnoszenia do fundacji rodzinnej nieruchomości rolnych bez udziału KOWR-u
Zgodnie z aktualnym stanem prawnym fundacja rodzinna może nabyć nieruchomość rolną tylko za zgodą Dyrektora Generalnego KOWR-u, czyli tak jak każdy podmiot nie będący rolnikiem indywidualnym. Realne są szanse na uzyskanie takiej zgody, ale niebezpieczeństwo tkwi na etapie wcześniejszym. Mianowicie, złożenie wniosku o uzyskanie zgody musi poprzedzić zamieszczenie przez nabywcę ogłoszenia na portalu erolnik oferującego nieruchomość do sprzedaży. Przewidziane są mechanizmy ustawowe zapobiegające zawyżaniu cen. Ogromny popyt na nieruchomości rolne sprawia, iż bardzo realne jest, że znajdą się chętni rolnicy na nabycie tychże gruntów, a zgoda Dyrektora KOWR-u wydawana jest tylko w przypadku braku zainteresowanych. W praktyce dla gospdodarstwa rolnego oznaczać to może utratę zasadnicznego środka produkcji i w konsekwencji unicetwienie możliwości jego dalszego prowadzenia. Choć nie taki jest zamiar Ustawy o fundacjach rodzinnych, obecnie takie są realia prawne i faktyczne.
Podobny problem pojawia się w przypadku wniesienia do fundacji rodzinnej udziałów w spółce będącej właścicielem co najmniej 5 ha gruntów rolnych. W tym przypadku zagrożeniem nie są inni rolnicy, a sam KOWR, który ma prawo pierwszeństwa nabycia udziałów w spółce.
Na posiedzeniu do powyższej kwestii odniósł się przedstawiciel Ministerstwa Rolnictwa, dyrektor Drozdowski, który przyznał, że problem występuje i zasadne jest dokonanie nowelizacji w tym zakresie.
W konsekwencji niezbędne jest dodanie fundacji rodzinnych do katalogu podmiotów, które mogą nabywać nieruchomości rolne bez zgody KOWR-u oraz wyłączenie prawa pierwszeństwa nabycia w odniesieniu do czynności zbycia udziałów w spółkach będących właśicicelami nieruchomości rolnych o powierzchni co najmniej 5 ha.
II. Wyeliminowanie ryzyka utraty zwolnienia podatkowego przez fundację rodzinną
Po nowelizacji z 14.04.2023 roku fundacja rodzinna w organizacji traci prawo do podatkowego zwolnienia podmiotowego, w przypadku gdy nie została zgłoszona do rejestru fundacji rodzinnych w terminie sześciu miesięcy od dnia jej powstania albo postanowienie sądu rejestrowego odmawiające jej zarejestrowania stało się prawomocne, przy czym utrata prawa do zwolnienia następuje od dnia powstania fundacji rodzinnej w organizacji,czyli z mocą wsteczną. Mając na uwadze okoliczność, iż wniesienie majątku do fundacji następuje zazwyczaj na etapie kiedy jest ona w organizacji, błąd dokonany w postępowaniu rejestrowym ma bardzo daleko idące konsekwencje.
Tym samym należałoby przewidzieć możliwość ponownego, jednorazowego złożenia wniosku o rejestrację bez konsekwencji podatkowych.
24 maja, odbyło się wysłuchanie publiczne w sprawie projektu reform w Trybunale Konstytucyjnym w Sejmie. Adwokaturę reprezentowali: adw. Przemysław Rosati, prezes NRA, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych i adw. dr Monika Haczkowska. Przypomnijmy, że NRA w kwietniu br. wydała pozytywną opinię opinia NRA do projektu ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o TK. Wysłuchanie odbyło się przed sejmową Komisją Sprawiedliwości i Praw Człowieka.
Przypominamy, że w opinii NRA przyjęcie projektu skutkowałoby:
- szansą na zakończenie postępowania przeciwnaruszeniowego wszczętego przeciwko Polsce przez Komisję Europejską
- odbudową autorytetu Trybunału Konstytucyjnego, utraconego w wyniku działalności orzeczniczej tego organu po 2016 roku
- szansą na przywrócenie zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez państwo prawa.
12 kwietnia, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych wzięła udział w XIX Zjeździe Kół Naukowych Prawa Konstytucyjnego "Rola sądów w demokratycznym państwie prawa" w Warszawie. Pierwszego dnia Zjazdu, w panelu eksperckim,udział wzięli: prof. dr hab. Adam Bodnar, prof. dr hab. Małgorzata Gersdorf, senator Krzysztof Kwiatkowski oraz prof. dr hab. Hanna Suchocka. Drugiego dnia Zjazdu swoje referaty wygłosili studenci i doktoranci z całej Polski. Zjazd został objęty honorowym patronatem Marszałek Senatu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej, Ministra Sprawiedliwości oraz Polskiego Towarzystwa Prawa Konstytucyjnego.
11 kwietnia odbyło się pierwsze spotkanie Zespołu do spraw Deregulacji i Dialogu Gospodarczego przy Ministerstwie Rozwoju i Technologii. W skład Zespołu jako przedstawiciel Adwokatury został powołany adw. Maciej Obrębski, członek Zespołu do spraw parlamentarnych ILiPP.
Tematami posiedzenia byłt:
- dalsze rozmowy nt. projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (tj. pierwszej ustawy deregulacyjnej, w załączeniu),
- przedstawienie założeń koncepcyjnych projektu drugiej ustawy deregulacyjnej.
9 kwietnia 2024 r. odbyło się posiedzenie Komisji Praw Człowieka i Praworządności w Senacie. Posiedzenie było poświęcone omówieniu Raportu Europejskiego Komitetu ds. Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu (CPT) z wizytacji, która została przeprowadzona w Polsce w 2022 roku. Raport został opublikowany w lutym 2024 r. na wniosek polskiego Rządu. W trakcie posiedzenia szczególna uwaga została poświęcona sytuacji osób zatrzymanych.
W Raporcie, na podstawie swoich obserwacji, Komitet sformułowań szereg rekomendacji dla władz krajowych. Komitet podkreślił, że w polskim prawodawstwie nie są należycie zapewnione podstawowe gwarancje antytorturowe i obszar ten wymaga pilnych zmian prawnych.
W posiedzeniu Komisji udział wzięli przedstawiciele Rzecznika Praw Obywatelskich, Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Komendy Głównej Policji, Prokuratury Krajowej, Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka oraz Amnesty International.
W trakcie posiedzenie Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich – Prof. Wojciech Brzozowski podkreślał konieczność zmian w zakresie dostępu do adwokata. Wskazał też, że RPO od dłuższego czasu prowadziło w tej sprawie rozmowy z Ministerstwem Sprawiedliwości. Tożsame zalecenia sformułowali przedstawiciele Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.
W posiedzeniu z ramienia Naczelnej Rady Adwokackiej uczestniczyła adw. dr Katarzyna Wiśniewska – członkini Komisji Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej, która podkreśliła, że NRA konsekwentnie upomina się o nowelizację art. 245 kodeksu postepowania karnego w zakresie dostępu do adwokata na pierwszych etapach postępowania. W swoim stanowisku podkreśliła, że konieczność wprowadzenia tych zmian wynika m.in. z dyrektyw unijnych. Zauważyła, że CPT nie tylko w ostatnim Raporcie, ale też w poprzednich swoich obserwacjach zwracał uwagę na tę kwestię i rekomendował władzom krajowym przyjęcie stosownych rozwiązań prawnych. Podkreśliła, że rekomendacje zbieżne z obserwacjami Komitetu wynikają również z orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W kontekście sytuacji osób zatrzymanych zwróciła uwagę na wciąż niewykonane wyroki ETPC w sprawach Kuchta i Mętel przeciwko Polsce oraz Lalik przeciwko Polsce.
Obecna na posiedzeniu Wiceministra Sprawiedliwości – Maria Ejchart zadeklarowała, że zmiany wdrażające standardy wynikające z dyrektyw unijnych w zakresie dostępu do adwokata zostały już przygotowane w Ministerstwie.
W trakcie posiedzenie poruszona została również m.in. kwestia nagrywania interwencji policyjnych, a także dostępu osób zatrzymanych do lekarza. Omawiano również problem stosowanie przemocy przez funkcjonariuszy policji oraz sposób prowadzenia, w których formułowane są takie zarzuty.
Wiceminister MSZ Andrzej Szejna podkreślił, że zdaniem Ministerstwa regulacje prawne, w tym te zawarte w Kodeksie karnym dotyczące ochrony przed przemocą i innymi formami złego traktowania ze strony funkcjonariuszy, powinny być wzmocnione. Podkreślił, że Ministerstwo Spraw Zagranicznych skierowało w tej sprawie do Ministerstwa Sprawiedliwości swoje propozycje.
8-9 kwietnia przedstawicielka Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, adw. Anna Czerkawska, uczestniczyła w konsultacjach projektu ustawy o kryptoaktywach w Ministerstwie Finansów.
W trakcie prac legislacyjnych nad projektem NRA zgłosiła szereg uwag dotyczących zagadnień istotnych z punktu widzenia zadań Adwokatury, jakimi są ochrona praw i wolności obywatelskich, a także dbanie o niedyskryminacyjne traktowanie przedsiębiorców na tym rynku. Uwagi dotyczyły między innymi:
1. wadliwej konstrukcji blokady adresu rozproszonego rejestru i rachunków oraz wstrzymania transakcji, której istnienie jest wymagane przez przepisy unijne,
2. podstaw do wpisu oraz wykreślenia podmiotów z rejestru domen internetowych oraz adresów IP, którego obowiązek wprowadzenia wynika z przepisów unijnych,
3. nieuwzględnienia części podmiotów prowadzących działalność na rynku kryptoaktywów w przepisach przejściowych bez uzasadnienia dla różnicowania sytuacji tych podmiotów,
4. możliwości wydawania zaleceń w sprawie naruszeń mniejszej wagi (stosowania tzw. miękkich środków nadzorczych zamiast decyzji sankcyjnych),
5. przyznania sygnalistom zgłaszającym naruszenia na rynku kryptoaktywów takiej samej ochrony jak w przypadku sygnalistów dokonujących zgłoszeń naruszeń innych przepisów na rynku kapitałowym (przede wszystkim – rozbudowanych gwarancji anonimowości),
6. zawężenia podstaw do pobierania danych telekomunikacyjnych w postępowaniach wyjaśniających prowadzonych przez UKNF.
Cieszy to, że wiele spośród tych uwag i zastrzeżeń spotkało się ze zrozumieniem. Czekamy na realizację zapowiedzi uwzględnienia szeregu postulatów NRA (jak np. zwiększenia reżimu ochrony sygnalistów nadużyć na rynku kryptoaktywów, ograniczenia przesłanek zastosowania i przedłużenia blokady, konieczności wskazania jej celu, modyfikacja podstaw do wpisu i wykreślenia podmiotu z rejestru).
Link do stanowiska NRA: https://www.adwokatura.pl/admin/admin/wgrane_pliki/file-nra141-u12024-002kryptoaktywy-40458.pdf
4 kwietnia w formule zdalnej odbyło się spotkanie z Panią Agnieszką Matysek, sędzią z Zespołu do spraw Pomocy Pokrzywdzonym Departamentu Spraw Rodzinnych i Nieletnich Ministerstwa Sprawiedliwości, w sprawie uwag zgłoszonych przez adwokatów i radców prawnych do projektu Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie sposobu zapewnienia reprezentacji dziecka przez reprezentanta dziecka.
Ze strony Adwokatury w spotkaniu uczestniczyli: przedstawiciel Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie, adwokat Michał Fertak i Dyrektor ILiPP NRA adwokat Dorota Kulińska. Trwająca dwie godziny dyskusja nad zgłoszonymi przez adwokaturę i radców prawnych uwagami do projektu pozwoliła wypracować w kilku istotnych punktach jednolite stanowisko wszystkich zainteresowanych i przedstawić sugestie rekomendowanych rozwiązań, które choć w znacznej części o charakterze organizacyjnym, w istotny sposób mogą przyczynić się do podniesienia efektywności ochrony praw dziecka w postępowaniach sądowych. Konkluzje ze spotkania mają być obecnie przedmiotem dalszych konsultacji i modyfikacji projektu przez Ministerstwo Sprawiedliwości.
26 marca odbyło się wysłuchanie publiczne w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
W wysłuchaniu, z ramienia NRA udział wzięli Prezes NRA adw. P rzemysław Rosati oraz adwokat dr Monika Haczkowska, adwokat Maciej Obrębski adwokat Francesco Goldoni i adwokat Emilia Naumann. W imieniu adwokatury głos zabrał Prezes NRA i adwokat dr Monika Haczkowska.
26 marca, odbyło się XI posiedzenie Rady Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego oraz Edukacji Prawnej. Posiedzenie otworzyła ministra Zuzanna Rudzińska-Bluszcz, podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. W posiedzeniu uczestniczył adwokat Mariusz Hassa przedstawiciel Prezesa Naczelnej Rady Adwokackiej w tej Radzie.
Posiedzenie rozpoczęła dyskusja o rekomendowanych kierunkach zmian w systemie nieodpłatnej pomocy prawnej.
Przedstawiono też wstępną informację o funkcjonowaniu systemu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej w 2023 r. oraz omówiono wyniki ankiet wypełnionych przez wykonawców systemu. Dyskutowano też nad propozycją ustanowienia Dnia Nieodpłatnej Pomocy Prawnej i Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego, odkładając jednak decyzje w tej sprawie do czasu wprowadzenia zmian w systemie, które pozwolą na jego usprawnienie i stworzą dobrą podstawę do cyklicznego obchodzenia takiej uroczystości.
W trakcie posiedzenia dokonano też zmian na stanowisku przewodniczącego Rady, którym została Magdalena Rams – zastępca dyrektora Departamentu Strategii i Funduszy Europejskich Ministerstwa Sprawiedliwości.
Adwokat Mariusz Hassa przedstawił zebranym główne postulaty NRA w zakresie dotyczącym zmian systemu, które znalazły się w opracowaniu Podsumowanie wniosków konferencji „Nieodpłatna pomoc prawna jako element budowania społeczeństwa obywatelskiego”, która odbyła się 8 marca.
(przejdź do podsumowania i postulatów)
8 marca, w Bielsku-Białej odbyła się konferencja naukowa pt. Nieodpłatna pomoc prawna jako element budowania społeczeństwa obywatelskiego. Współorganizatorami byli Naczelna Rada Adwokacka, Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych i Akademia Nauk Stosowanych w Bielsku-Białej.
16 lutego, adw. dr Kamil Szmid, członek Instytutu Legislacji i Prac Naczelnej Rady Adwokackiej wziął udział w posiedzeniu Zespołu ds. Doskonalenia Regulacji Gospodarczych Ministerstwa Rozwoju i Technologii.
7 lutego, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych, wzięła udział w posiedzeniu senackiej Komisję Praw Człowieka, Praworządności i Petycji, która pracowała nad Petycją NRA z dnia 14 września 2022 r. w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej dotyczącej przyjęcia projektu ustawy o szczególnych zasadach prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu pomocy prawnej. Komisja postanowiła zwrócić się do Ministerstwa Sprawiedliwości z prośbą o opinię dotyczącą zmodyfikowanego przez wnoszącego petycję NRA projektu tej ustawy.
6 lutego, adw. Maria Dżaluk w imieniu NRa uczestniczyła w spotkaniu zorganizowanym przez Urząd Patentowy RP.
Spotkanie było poświęcone następującym zagadnieniom: nowelizacja Prawa Własności Przemysłowej, objęcie przez Polskę prezydencji w Radzie Unii Europejskiej, kwestia przystąpienia Polski do jednolitego systemu patentowego, rejestr praw autorskich, dopuszczalności udzielenia patentów na projekty opracowane przy pomocy sztucznej inteligencji, dofinansowaniu SME Fund 2024 r. (SME Fund to realizowany przez Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) program dofinansowania na rejestrację znaków towarowych, wzorów przemysłowych i wynalazków. Program kierowany jest do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw), Sądy Własności Intelektualnej, udostępnienie decyzji UPRP zewnętrznym ekspertom w celu ujednolicenia praktyki Urzędu. Uczestnicy spotkania zwracali uwagę na potrzebę wdrożenia w UPRP systemu na kształt unijnej inicjatywy SQAP. Założeniem tego pomysłu jest, aby niezależni, zewnętrzni eksperci analizowali decyzje wydawane przez Urząd Patentowy, w celu oceny jednolitości Urzędu w zakresie udzielania praw ochronnych na wynalazki, znaki towarowe i inne przedmioty własności przemysłowej.
6 lutego, adw. Dorota Kulińska, dyrektor ILiPP oraz adw. dr Mariusz Hassa, przedstawiciel Adwokatury w Radzie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Poradnictwa Obywatelskiego i Edukacji Prawnej oraz przewodniczący Zespołu ds. NPP w Instytucie Legislacji, wzięli udział w spotkaniu online z koordynatorami nieodpłatnej pomocy prawnej. Rozmowa dotyczyła aktualnych problemów systemu nieodpłatnej pomocy prawnej, kwestii dotyczących funkcjonowania punktów NPP, analizie informacji statystycznych o liczbie chętnych adwokatów do dyżurów w tych punktach, porównywalnie do lat 2022 i 2023, także w kontekście punktów oddalonych od od dużych aglomeracji. Omawiano także pismo skierowane do Ministerstwa Sprawiedliwości z postulatami NRA zmian w systemie nieodpłatnej pomocy prawnej.
31 stycznia 2024 odbyło się w Senacie RP posiedzenie Komisji Petycji, w którym uczestniczyła adwokat Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA.
Przedmiotem posiedzenie było między innymi:
- rozważenie możliwości ponownego rozpatrzenia petycji NRA w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej dotyczącej zmiany ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego i ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, w zakresie orzekania przez sąd o kosztach procesu (cd.) (P10-15/21).
oraz
- rozważenie możliwości ponownego złożenia wniosku o podjęcie inicjatywy ustawodawczej dotyczącej zmiany ustawy z dnia 16 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, między innymi w zakresie wprowadzenia zakazu przesłuchiwania pełnomocników stron postępowania w charakterze świadka (P10-09/20).
Przedmiotem petycji NRA (P10-15/21) jest zmiana przepisów poprzez uszczegółowienie i ujednolicenie zasad orzekania o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu poprzez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniach cywilnych i karnych. Postulowane w petycji zmiany mają umożliwić adwokatowi lub radcy prawnemu ustanowionym z urzędu otrzymanie należnego wynagrodzenia za już udzieloną pomoc prawną (na bieżąco) bez konieczności oczekiwania, często wieloletniego, na wynagrodzenie za czynności procesowe wykonane w toku postępowań sądowych - karnych i cywilnych.
Po ponownym zaprezentowaniu stanowiska Biura Legislacyjnego Senatu, uwzględniając wystąpienie przedstawiciela NRA, Komisja, przychylnie odnosząc się do perspektywy kontynuacji prac nad petycją, postanowiła zwrócić się do Ministra Sprawiedliwości o wydanie opinii odnośnie proponowanych zmian i o informację czy w przedmiotowym zakresie strona rządowa nie podjęła już działań zmierzających do wprowadzenia wnioskowanych w petycji rozwiązań.
Kwestia terminów wypłat wynagrodzenia pełnomocników i obrońców w sprawach z urzędu jest zatem w rękach ministra sprawiedliwości. Środowisko adwokackie niecierpliwie już od wielu lat czeka na rozwiązanie tej kwestii.
Druga rozpatrywana na posiedzeniu Komisji petycja, autorstwa osoby fizycznej, dotyka kwestii istotnych i ważnych dla adwokatury. Jej autorka postuluje między innymi wprowadzenie do Kodeksu postępowania cywilnego bezwzględnego zakazu przesłuchiwania pełnomocników stron jako świadków. Pozostałe kwestie podniesione w petycji nie znalazły poparcia Komisji, ale w wyżej wskazanym zakresie, po wypowiedzi przedstawiciela NRA dotyczącej konieczności podziału zagadnienia bezwzględnego zakazu przesłuchania w charakterze świadka pełnomocników profesjonalnych – co jest oczywiste i pełnomocników nieprofesjonalnych np. pełnomocników będących członkami najbliższej rodziny, bezwzględny zakaz ich przesłuchania mógłby stać się narzędziem eliminowania w postępowaniach także jedynych wiarygodnych świadków w sprawie. W tym zakresie przedstawiciel NRA zasugerował ograniczenie zmian do wprowadzenia dla pełnomocników nieprofesjonalnych w miejsce bezwzględnego zakazu przesłuchania pełnomocnika, prawa do odmowy odpowiedzi na zadane pytania. Komisja podzieliła ten pogląd i zwróciła się do Biura Legislacyjnego Senatu o ukształtowanie projektu zgodnie w przyjętym na posiedzeniu kierunkiem zmian.
20 stycznia odbyło się posiedzenie Zespołu ds. Prawa Karnego Wykonawczego Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA. Przedmiotem posiedzenia było przyjęcie planu pracy nad projektem najpilniejszych zmian w ustawie Kodeks Karny Wykonawczy. W spotkaniu i pracach Zespołu uczestniczą pod Przewodnictwem Pani Mecenas Moniki Gorząch: adw. Katarzyna Kiermasz - Olszewska , adw. Kinga Jaśkiewicz , adw. Adam Wojtaszczyk , adw. Szymon Tarapata , adw. Kamil Jadczyk i adw. Piotr Jaszke.
Na posiedzeniu członkowie Zespołu podzielili się pracą i ustalili wstępny plan działania wybierając w pierwszej kolejności, najbardziej istotne do zmiany zagadnienia w kodeksie karnym wykonawczym. Prace podzielono na trzy etapy:
I Etap będzie obejmował 5-7 najpilniejszych zmian
II Etap – to, już dłuższy, obejmujący bardziej pogłębione zmiany do realizacji w maju/czerwcu br. i
III Etap – zmiany wymagające konsultacji konsultacji z Zespołem ds. Kodeksu Karnego, gdyż planowane są propozycje zmian w instytucji warunkowego przedterminowego zwolnienia.
Kolejne posiedzenie Zespołu zaplanowano w dniu 9 lutego 2024 roku w celu przeanalizowania i przedyskutowania opracowywanych pomysłów.
17 stycznia, w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów odbyło się spotkanie z ministrem Markiem Berkiem, członkiem Rady Ministrów, przewodniczącym Komitetu Stałego Rady Ministrów, w sprawie zasad i praktyki prowadzenia konsultacji publicznych i opiniowania dokumentów rządowych. W spotkaniu w imieniu NRA uczestniczyła adw. Dorota Kulińska, dyrektor ILiPP. Spotkanie rozpoczęło się deklaracją ministra o woli przestrzegania procedur legislacyjnych. Padło zapewnienie, że terminy konsultacji będą wydłużone w stosunku do tych, które były normą w ostatnich latach, choć z uwagi na potrzeby legislacyjne mogą zdarzać się przypadki konieczności skracania tych terminów z uwagi na społeczne potrzeby przyspieszenia procesu legislacyjnego. Zaakcentowano wolę i determinację respektowania roli partnerów społecznych w procesie legislacyjnym.
Następnie przedstawiciele zawodów zaufania publicznego przedstawili wnioski i propozycje rozwiązań, które usprawniłoby proces legislacyjny i urealniły rzeczywisty udział partnerów społecznych w procesie tworzenia prawa. Główne postulaty dotyczyły zapewnienia udziału partnerów społecznych na wczesnym etapie prac legislacyjnych, zapewnienie odpowiednich terminów dla przedłożenia stanowiska odnośnie projektowania zmian, komunikacji i udzielania odpowiedzi i wyjaśnień odnoszących się do zgłaszanych w procesie legislacyjnym uwag.
W podsumowaniu minister Agnieszka Buczkowska podziękowała wszystkim uczestnikom dyskusji i zaoferowała wsparcie, minister Michał Deskur, szef Kancelarii Sejmu odniósł się do pewnych aspektów dyskusji. Swoje podsumowanie przedstawiła też prezes Rządowego Centrum Legislacji Joanna Knapińska oraz minister Maciej Berek, który zakończył spotkanie.

15 stycznia, adw. Michał Pomorski wziął udział z ramienia ILiPP w spotkaniu Ministerstwa Finansów, którego przedmiotem były proponowane zmiany do projektu ustawy implementującej tzw. dyrektywę DAC7. Dyrektywa zmieniająca (UE) 2021/514 (DAC 7) nakłada nowe obowiązki w zakresie sprawozdawczości na operatorów platform cyfrowych w UE i poza UE, które umożliwiają niektórym sprzedawcom nawiązanie kontaktu z innymi użytkownikami w celu przeprowadzania następujących działań transgranicznych lub krajowych:
-najem nieruchomości,
-usługi świadczone osobiście,
-sprzedaż towarów,
-najem wszelkich środków transportu.
Istotą zmian ujętych w proponowanej ustawie jest udoskonalenie i rozszerzenie obowiązujących przepisów dotyczących zakresu wymiany informacji i współpracy administracyjnej w sprawach podatkowych, poprzez:
-nałożenie na platformy cyfrowe obowiązku sprawozdawczego dotyczącego sprzedawców działających z pomocą tych platform,
-zbudowanie mechanizmu wymiany informacji o sprzedawcach pomiędzy państwami członkowskimi
-poprawę obecnych mechanizmów współpracy między administracjami, np. poprzez wprowadzenie możliwości przeprowadzania wspólnych kontroli.
Państwa członkowskie były zobowiązane do przyjęcia i publikacji przepisów ustawowych wdrażających dyrektywę do dnia 31 grudnia 2022 r., przy czym stosowanie przepisów należało zapewnić od dnia 1 stycznia 2023 r. Pierwotny projekt był procedowany w lutym 2023 r., natomiast nie został finalnie uchwalony (link: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12369201/katalog/12949551#12949551). Spotkanie miało na celu przekazanie, iż nowy projekt będzie uwzględniał część postulatów biznesu i w niedługim czasie zostanie on udostępniony, jak tylko skończą się nad nim finalne prace, tak żeby został zaopiniowany i przekazany do dalszej ścieżki legislacyjnej.
Od 'soft law' do wiążących regulacji. Jak wdrażać zapisy CSDDD - to temat międzynarodowej konferencji, która odbędzie się 26 stycznia 2024 r. w Warszawie. Organizatorami są: Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, Naczelna Rada Adwokacka. Więcej szczegółów wkrótce.
Do udziału w konferencji zaproszeni są:
- naukowcy z obszaru prawa handlowego, prawa międzynarodowego prawa europejskiego, prawa ochrony środowiska, prawa pracy
- praktycy, których zadaniem będzie wsparcie przedsiębiorstw w opracowaniu i wdrożeniu procedur należytej staranności w obszarze praw człowieka i ochrony środowiska w ich łańcuchu wartości
- parlamentarzyści, politycy
Konferencja będzie miała miejsce na Uniwersytecie Warszawskim, ul. Dobra 55
26 stycznia 2024, godz.: 14:00 - 18:15
Wkrótce więcej szczegółów.
2023
14 grudnia, w wyniku wspólnej inicjatywy Naczelnej Rady Adwokackiej i innych podmiotów 14 grudnia 2023 r. odbyło się w Parlamencie Europejskim spotkanie Grupy Monitorującej Demokrację, Praworządność i Prawa Podstawowe (DRFMG) powołanej w ramach Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (LIBE) Parlamentu Europejskiego, na temat "Sytuacji w Polsce". Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej, adwokat Przemysław Rosati oraz dwaj członkowie Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA: Przewodniczącego Zespołu „Wymiar Sprawiedliwości – Adwokatura dla przyszłości” ILiPP - adw. Adam Rogala-Lewicki i adw. Francesco Goldoni - członek tego Zespołu, intensywnie zabiegali o bezprecedensowe umożliwienie przedstawienie stanowiska Adwokatury Polskiej na forum PE. W spotkaniu Naczelną Radę Adwokacką reprezentował wiceprezes NRA adw. Bartosz Grohman. Spotkanie to było kontynuacją szeregu działań monitorujących, wymiany informacji z przedstawicielami rządów i misji zorganizowanych przez tę grupę roboczą w związku z sytuacją w zakresie praworządności w Polsce.
13 grudnia, odbyło się spotkanie przedstawicieli NRA - Insytytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych - ze Związkiem Powiatów Polskich w sprawie systemu nieodpłatnej pomocy prawnej.
Przedstawiciele NRA przedstawili postulaty:
postulaty finansowe
- zwiększenie finansowania NPP
- zwolnienie wykonawców w NPP z VAT
- jednorazowa dotacja dla samorządów na doposażenie biur i podniesienie standardów
postulaty organizacyjne
- zapisy na poradę elektroniczna w systemie możliwe co 60 minut - dziś system pozwala umawiać co 15 minut
- zmniejszenie papierologii
- utrzymanie oświadczeń - pomoc tylko dla potrzebujących
- możliwość zastąpienia doradcy obywatelskiegona dyżurze przez adwokata/radcę
- tworzenie centrów mediacji
profesjonalizacja systemu NPP
- Położenie nacisku na edukacje prawną i wyjaśnienie przy rejestracji w powiatach beneficjentom różnic pomiędzy NPP/ NPO
Materiały na spotkanie przygotował adw. dr Mariusz Hassa.
11-12 grudnia, adw. Dorota kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych wzięła udział w seminarium "Praworządność w Polsce. Nowe perspektywy", zorganizowanym przez Helsińska Fundację Praw Człowieka i Fundację im. Stefana Batorego oraz Democracy Reporting International. Seminarium miało miejsce w siedzibie Fundacji im. Stefana Batorego w Warszawie.
8 grudnia, odbyła się konferencja "Wymiar sprawiedliwości w Polsce - Perspektywa na najbliższą przyszłość. cz. 3"
13 listopada, odbyło się spotkanie studentów prawa Uniwersytetu Warszawskiego z prof. dr hab. Zbigniewem ćwiąkalskim. Spotkanie cieszyło się dużą frekwencją i miało miejsce na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.
Gościem specjalnym spotkania był prof. dr hab. Zbigniew Ćwiąkalski, obrońca w głośnym procesie Tomasza Komendy, profesor w Katedrze Prawa Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierownik Katedry Prawa i Postępowania Karnego Wyższej Szkoły Prawa i Administracji, pełnomocnik i obrońca w wielu procesach z zakresu prawa gospodarczego zarówno karnych, jak i cywilnych, minister sprawiedliwości i prokurator generalny w latah 2007-2009.
Podczas spotkania omawiana była głosna sprawa Tomasza Komendy. Studenci dyskutowali także o specyfice pracy adwokata.
Z ramienia Naczelnej Rady Adwokackiej w spotkaniu uczestniczyła adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA.
Spotkanie zorganizowano w ramach współpracy Naczelnej Rady Adwokackiej i Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, przy zaangażowaniu Koła Naukowego Zawodów Prawniczych, działającego na WPiA UW.

27 października, Konferencja „Między postępowaniem rozpoznawczym a egzekucyjnym” była transmitowana.
(przejdź do nagrania konferencji)
Wydarzenie zorganizowali: Naczelna Rada Adwokacka, Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, Izba Komornicza w Warszawie.
O konferencji pisał portal prawo.pl:
27 października w Warszawie odbędzie się konferencja „Między postępowaniem rozpoznawczym a egzekucyjnym”. Organizatorami konferencji są: Naczelna Rada Adwokacka, Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, Izba Komornicza w Warszawie
O konferencji napisał portal prawo.pl: (przejdź do publikacji)
21 października, podczas posiedzenia plenarnego w Katowicach Naczelna Rada Adwokacka przyjęła uchwałę zawierającą opinię do projektu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (nr wykazu z RCL B765) oraz opinię do projektu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości zmieniające rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie (B767). Uchwała została podjęta na podstawie projektu opinii sporządzonego przez adw. Magdalenę Grabarczyk, wicedyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA. Projekty rozporządzeń zostały przesłane do zaopiniowania do Naczelnej Rady Adwokackiej 18 października br.
3 października, adw. Agata Koschel-Sturzbecher, wicedyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych przy NRA, wzięła udział w XII posiedzeniu Zespołu do współpracy przy realizacji zadań związanych z koordynacją systemu uznawania kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodów regulowanych oraz do podejmowania lub wykonywania działalności regulowanych w Rzeczypospolitej Polskiej w siedzibie Ministerstwa Edukacji i Nauki. Podczas spotkania omówiono i rozmawiano na temat: Oceny proporcjonalności oraz mechanizmu kontroli ex-ante. Złożono również relację z przebieg posiedzenia grupy koordynatorów ds. uznawania kwalifikacji zawodowych Komisji Europejskiej z dnia 20 września 2023 r.
- Wspólne ramy kształcenia
- Rekomendacje dotyczące uznawania kwalifikacji z państw trzecich
- Współpraca z siecią ENIC-NARIC
- Uznawanie kwalifikacji pielęgniarek z Rumunii
29 września, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych przy NRA wzięła udział w konferencji zorganizowanej przez stowarzyszenie LEX SUPER OMNIA. Przedmiotem było przedstawienie projektu nowej ustawy o Prokuraturze przygotowanej przez to stowarzyszenie.
Ankieta dotycząca realizacji uprawnienia do kontaktu z obrońcą/pełnomocnikiem osób pozbawionych wolności po zmianach w k.k.w.
Szanowni Państwo,
zwracamy się z uprzejmą prośbą o uzupełnienie ankiety dotyczącej realizacji uprawnienia do kontaktu z obrońcą/pełnomocnikiem osób pozbawionych wolności po zmianach w k.k.w.
Link do ankiety: https://forms.gle/7Qb5ET63YMKjhANt5
Ankietę można wypełnić więcej niż raz, jeżeli posiadają Państwo klientów na terenie różnych jednostek penitencjarnych w kraju – w pierwszym pytaniu należy zaznaczyć jakiej jednostki penitencjarnej dotyczą Państwa odpowiedzi.
W ankiecie znajdziecie Państwo także pytania ogólne od numeru 14 do 16. Mają one na celu zbadanie różnic pomiędzy poszczególnymi typami zakładów karnych oraz praktykę dotyczącą transportów osadzonych.
Na bazie uzyskanych informacji zostaną podjęte dalsze działania Naczelnej Rady Adwokackiej.
Adw. Natalia Klima-Piotrowska
Przewodnicząca Komisji Praw Człowieka przy NRA
Adw. Monika Gorząch
Przewodnicząca Zespołu ds. Prawa Karnego Wykonawczego
Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA
14 września, Ministerstwo Sprawiedliwości podczas ostatniego posiedzenia Rady Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego oraz Edukacji Prawnej zadeklarowało przeprowadzenie ankiety wśród wykonawców nieodpłatnej pomocy prawnej. Pytania do ankiety opracował oraz przesłał do Ministerstwa adw. dr Mariusz Hassa, przewodniczący Zespołu ds. reformy zasad świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej ILiPP przy NRA. Przypomnijmy, że na lipcowym posiedzeniu Rada Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego oraz Edukacji Prawnej poparła postulaty NRA dot. zmian w systemie nieodpłatnej pomocy prawnej.
Wśród zgłoszonych przez adw. dr. Mariusza Hassy postulatów są:
- podniesienia kwoty bazowej na rok 2024 do maksymalnego poziomu wynikającego z limitów określony w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej.
- zerowa stawka VAT za świadczenie pomocy prawnej w punktach NPP/NPO.
- kontrola punktów NPP/NPO oraz sprawdzenie stopnia przygotowania tych punktów do nowych zadań ustawowych.
(czytaj więcej o postulatach NRA)
Pytania ankietowe dotyczą warunków świadczenia pomocy prawnej, beneficjentów tej pomocy i poziomu wynagrodzeń wypłacanych wykonawcom.
26 lipca,
- Podniesienia kwoty bazowej na rok 2024 do maksymalnego poziomu wynikającego z limitów określony w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej.
- Zerowa stawka VAT za świadczenie pomocy prawnej w punktach NPP/NPO.
- Kontrola punktów NPP/NPO oraz sprawdzenie stopnia przygotowania tych punktów do nowych zadań ustawowych.
- To postulaty przedstawiciela NRA, które poparła Rada Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego oraz Edukacji Prawnej.
- Spotkanie Rady, z udziałem wiceministra sprawiedliwości dr. Marcina Romanowskiego, odbyło się 26 lipca br.
- Przedstawicielem NRA był adw. dr Mariusz Hassa, przewodniczący Zespołu ds. reformy zasad świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej ILiPP przy NRA.
- Na spotkaniu w Ministerstwie Sprawiedliwości obecni byli przedstawiciele: prezydenta, Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, Krajowej Rady Radców Prawnych, a także organizacji pozarządowych oraz administracji rządowej.
Przedmiotem posiedzenia było przedstawienie informacji na temat procedowanego rozporządzenia w sprawie wysokości kwoty bazowej na rok 2024 oraz wyników oceny Ministra Sprawiedliwości z realizacji zadań z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej za 2023 rok.
Adw. dr Hassa zgłosił zastrzeżenie do proponowanej na rok 2024 kwoty bazowej, która będzie jedynie o 6% wyższa w stosunku do kwoty bazowej z roku 2023 - 5 500 zł – przy czym trzeba pamiętać, że od 2019 roku nie była waloryzowana i utrzymuje się na poziomie 5500 zł. Pan Mecenas wskazał, że jeśli kwota ta nie będzie zwiększona, może to zagrozić funkcjonowaniu systemu, ponieważ wykonawcy mogą zrezygnować ze świadczenia pomocy prawnej w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej.
Wystąpienie przedstawiciela NRA spotkało się z pozytywnym przyjęciem i zaowocowało przyjęciem projektu uchwały nr 1/2023 Rady Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego oraz Edukacji Prawnej z dnia 26 lipca 2023 r. w sprawie przyjęcia stanowiska dotyczącego wysokości kwoty bazowej w 2024 r., w której to Rada, mając na uwadze zapewnienie dostępu obywateli do profesjonalnej pomocy prawnej oraz poradnictwa obywatelskiego, wzywa do podniesienia kwoty bazowej na rok 2024 do maksymalnego poziomu wynikającego z limitów określony w ustawie. Zwraca uwagę na fakt, że ustalenie kwoty bazowej na poziomie niższym niż maksymalny może prowadzić do degradacji systemu nieodpłatnego wsparcia, a w konsekwencji uniemożliwić realizacja jego ustawowych zadań.
Mając na uwadze, że kwota bazowa może wzrosnąć tylko nieznacznie, a tymczasem wynagrodzenie adwokatów świadczących pomoc prawną w ramach punktów NPP/NPO od 2016 roku pozostaje na niezmienionym poziomie, adw. dr Hassa zaproponował zerową stawkę VAT za świadczenie pomocy prawnej w punktach NPP/NPO. Zaznaczył przy tym, że powyższe rozwiązanie pozwoliłoby w praktyce zwiększyć wynagrodzenie adwokatów i radców świadczących NPP/NPO o 23 %, co z kolei pozwoliłoby zahamować proces odchodzenia tych osób z systemu NPP/NPO.
Adw. dr Hassa zwrócił również uwagę Rady na to, że obecnie wynagrodzenie adwokatów i radców prawnych świadczących pomoc prawną w ramach punktów izbowych oraz punktów prowadzonych przez organizacje pozarządowe jest mocno zróżnicowane. Adwokat świadczący nieodpłatną pomoc prawną w punkcie NPP w ramach umowy z organizacją pozarządową może otrzymać w praktyce znacznie mniejsze wynagrodzenie za tą pomoc niż adwokat świadczący swoje usługi w takim samym wymiarze czasowym w punkcie prowadzonym przez izby adwokackie.
W trakcie dyskusji nad oceną Ministra Sprawiedliwości z realizacji zadań z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa oraz edukacji prawnej za 2023 rok , przedstawiciel NRA zwrócił uwagę Rady, że wyposażenie punktów NPP / NPO zwłaszcza tych, które działają na podstawie porozumień zawartych przez samorząd powiatowy z samorządem gminnym, pozostawia wiele do życzenia. W punktach tych, jak wynika z ankiet przeprowadzonych wśród adwokatów świadczących nieodpłatną pomoc prawną w systemie, brakuje często komputerów, drukarek , telefonów, a nawet tonerów czy papieru.
Bez zapewniania tego sprzętu w punktach NPP/NPO niemożliwa stanie się realizacja zadań przewidzianych na gruncie przygotowywanej obecnie przez MS nowelizacji ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.
Często również komfort pracy w tych punktach oraz poziom bezpieczeństwa pozostawia wiele do życzenia. Adw. dr Hassa zaproponował przeprowadzenie kontroli punktów NPP/NPO oraz sprawdzenie stopnia przygotowania przedmiotowych punktów do nowych zadań ustawowych ( zaznaczając przy tym, że w trakcie kontroli koniecznie trzeba zapytać czy sprzęt znajdujący się w biurze jest sprzętem udostępnionym przez daną jednostkę samorządu terytorialnego, czy też jest sprzętem prywatnym wykonawcy oraz czy sprzęt ten faktycznie działa - wydruk kartki papieru , zrobienie ksera ), wniosek ten został zaakceptowany.
W trakcie dyskusji, adw. dr Hassa zaznaczył, że obecnie pomoc systemu nie dociera do osób, które najbardziej tej pomocy potrzebują, dlatego zwrócił uwagę, by zwiększyć rolę edukacji prawnej prowadzonej w formie osobistej ( wykłady, spotkania z mieszkańcami), co będzie w jego ocenie skuteczniejsze niż ulotki oraz publikatory.
25 lipca, adw. Przemysław Rosati, prezes NRA, wziął udział we wspólnym posiedzeniu Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji w Senacie. Tematem spotkania było:
rozpatrzenie ustawy o zm. ust. kpc, ustawy- Prawo o ustroju sądów powszechnych, ust. kpk oraz niektórych innych ustaw oraz rozpatrzenie ust. o zm. ust. Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw. Prezes NRA przypomniał m.in., że Naczelna Rada Adwokacka negatywnie zaopiniowała projekt nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie składu sądu, który ogranicza liczebność tego składu z trzech do jednego sędziego w postępowaniach odwoławczych, w sprawach małżeńskich oraz w sprawach o ubezwłasnowolnienie. (czytaj opinię) Dodatkowo Prezes zwrócił uwagę, że w nowelizacji k.p.k. po raz kolejny wprowadzane są rozwiązania, które wzmacniają role prokuratora w postępowaniu karnym.
Po dyskusji komisje senackie opowiedziały się za odrzuceniem nowelizacji odnoszącej się m.in. do procedur cywilnych, liczebności składów sędziowskich oraz zakresu kompetencji Prokuratora Generalnego.
6 lipca, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych, wzięła udział we wspólnym posiedzeniu Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji Senatu. W porządku spotkania było rozpatrzenie ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Komisji do spraw badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2007–2022 oraz niektórych innych ustaw (druk senacki nr 1022 , druki sejmowe nr 3318, 3366 i 3366-A), a także rozpatrzenie ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw.
Przypomnijmy, że 15 czerwca br. Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA złozył opinię do przedstawionego przez Prezydenta RP projektu ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Komisji ds. badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2007-2022 oraz niektórych innych ustaw. Autorką opinii jest adw. dr Monika Haczkowska, członek Zespołu "Wymiar sprawiedliwości - Adwokatura dla przyszłości" NRA
27 czerwca 2023 r., członek Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA adw. Emilia Naumann wzięła udział w posiedzeniu Nadzwyczajnej Komisji Sejmowej do spraw Zmian Kodyfikacyjnych rozpoznającej projekt zmian Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i innych ustaw (druk sejmowy nr 3309).
Posiedzenie Nadzwyczajnej Komisji Sejmowej miało miejsce po I czytaniu ustawy w Sejmie. Do projektu ustawy zgłoszono 20 poprawek, które były prezentowane przez Pana Posła Tadeusza Woźniaka.
W spotkaniu uczestniczyli Posłowie – członkowie Nadzwyczajnej Komisji Sejmowej, a także Posłowie, którzy nie są członkami Komisji, jednak wykazują istotne zainteresowanie tematyką zmian ustawowych mających na celu zwiększenie skuteczności ochrony dzieci przed przemocą oraz wykorzystywaniem seksualnym oraz Wiceminister Sprawiedliwości Marcin Romanowski wraz z zespołem ekspertów, a także przedstawiciel Biura Rzecznika Praw Obywatelski, przedstawiciel Krajowej Izby Radców Prawnych, przedstawiciele organizacji pozarządowych.
Przebieg pracy Komisji miał charakter wysoce merytoryczny, a jej członkowie wykazywali zaangażowanie i otwartość na zgłaszane poprawki i uwagi. Ta szczególna ustawa zwana w opinii publicznej „Ustawą Kamilka z Częstochowy” stanowi unikalny przykład możliwości współpracy i jednomyślności wszystkich ugrupowań politycznych, którym przyświeca wspólny cel.
Projekt ustawy, po rozpoznaniu poprawek, został skierowany 27 czerwca 2023 r. przez przewodniczącego Nadzwyczajnej Komisji Pana Posła Piotra Saka do Marszałka Sejmu celem jego uchwalenia (druk 3403).
25 czerwca, Naczelna Rada Adwokacka przesłała opinię do projektu oceny wykonywanych zadań z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej za 2022 rok (NPP/NPO). NRA wskazuje na niedofinansowanie i brak właściwego wyposażenia biurowego punktów nieodpłatnej pomocy prawnej NPP/NPO. Postuluje także m.in. wprowadzenie do elektronicznego systemu służącemu do obsługi NPP/NPO nowych progów dochodowych.Autorem opinii jest adw. dr Mariusz Hassa, przedstawiciel NRA w Radzie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego oraz Edukacji Prawnej, przewodniczący Zespołu ds. reformy zasad świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA
W opinii NRA przypomina o problemie niedofinansowania punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnej pomocy obywatelskiej, co wynika z faktu, że od 5 lat kwota bazowa pozostaje na tym samym poziomie, podczas gdy w tym samym czasie przeciętne miesięczne wynagrodzenie wzrosło o 44,98 proc., a minimalne wynagrodzenie za pracę wzrosło o 66,19 proc. Kwota bazowa stanowi podstawę wynagrodzenia dla wykonawców w systemie NPP/NPO - adwokatów, radców prawnych, magistrów prawa, mediatorów i doradców obywatelskich.
Autor opinii podkreśla, że w okresie ostatnich 5 lat nastąpił wzrost kosztów dojazdów do punktów, a także realny spadek siły nabywczej pieniądza (od 2016 r. do 2022 r. wartość inflacji to ok. 28 proc.). Dlatego istnieje ryzyko, że przy obecnej, jak również postulowanej w projekcie rozporządzenia wysokości kwoty bazowej na 2024 r., pojawią się problemy z obsługą systemu NPP/NPO
Problem ten może się pojawić zarówno na dyżurach w puntach NPP/NPO w małych miejscowościach, znacznie oddalonych od dużych ośrodków miejskich, jak i na dyżurach w miejscach, gdzie od wykonawcy wymaga się posiadania dodatkowych uprawnień, np. mediatora i doradcy obywatelskiego. Już dziś zgłaszane są - np. do Naczelnej Rady Adwokackiej - problemy z zapewnieniem zastępców na dyżury w NPP/NPO.
NRA proponuje zatem zwiększenie środków na realizację zadań systemu nieodpłatnej pomocy prawnej, nadanie ministrowi sprawiedliwości kompetencji do zwiększania limitów finansowych na dany rok, uwzględniając zmieniającą się sytuację społeczno-gospodarczą.
Postulat NRA dotyczy także podniesienia standardów pracy wykonawców w punktach NPP/NPO oraz wyposażenie tych punktów w niezbędny sprzęt biurowy. Dzis bardzo często to osoby dyżurujące przywożą własne laptopy, korzystają ze swojego internetu czy prywatnych telefonów, by realizować teleporady. Biura są czasem lokowane np. w piwnicach pozbawionych okien.
NRA proponuje także prowadzenie edukacji prawnej i promocji nieodpłatnego poradnictwa prawnego na spotkaniach z beneficjentami - jest to skuteczniejszeniż akje promocyjne.
NRA rekomenduje także wprowadzenie do elektroniczneo systemu służącemu do obsługi NPP/NO nowych progów dochodowych - od 2000 netto do 3000 zł oraz od 4000 zł do 7000 zł, a także powyżej 7 000 zł.
20 czerwca, Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wydał opinię do projektu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwosci w sprawie wysokości kwoty bazowej w 2024 r. Autorem projektu jest adw. Mariusz Hassa, przewodniczący Zespołu ds. reformy zasad świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej Instytutu Legislacji i Prac parlamentarnych NRA (czytaj opinię)
15 czerwca, Naczelna Rada Adwokacka wydała opinię do przedstawionego przez Prezydenta RP projektu nowelizacji ustawy o Państwowej Komisji ds. badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2007-2022. W ocenie NRA projekt nie rozwiązuje najważniejszego problemu niekonstytucyjności ustawy o Komisji ds. badania wpływów rosyjskich. Projekt nie uwzględnia orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Projekt w sposób systemowy narusza zobowiązania traktatowe wynikające z członkostwa Polski w UE. W tym kształcie projekt nie zasługuje na aprobatę i nie powinien być przedmiotem dalszych prac. Autorką opinii jest adw. dr Monika Haczkowska, członek Zespołu "Wymiar sprawiedliwości - Adwokatura dla przyszłości" NRA. (czytaj więcej)
W opinii NRA stwierdza, że prezydencki projekt nowelizacji nie rozwiązuje najważniejszego problemu niekonstytucyjności ustawy o Komisji ds. badania wpływów rosyjskich.
15 czerwca, Naczelna Rada Adwokacka negatywnie zaopiniowała projekt nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie składu sądu, który ogranicza liczebność tego składu z trzech do jednego sędziego w postępowaniach odwoławczych, w sprawach małżeńskich oraz w sprawach o ubezwłasnowolnienie. Taka zmiana narusza prawo do rzetelnego postępowania i jest próbą przeniesienia na trwałe kontrowersyjnych i wątpliwych rozwiązań z ustawy covidowej. Nowelizacja jest przedmiotem posiedzenia sejmowej Komisji nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach 15 czerwca.
Nowelizacji prawa cywilnego o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw w części obejmującej zmiany projektowane w ustawie Kodeks postępowania cywilnego w zakresie problematyki składu sądu budzi bardzo poważne zastrzeżenia – czytamy w opinii NRA.
NRA podkreśla, że kolegialność składu orzekającego zapewnia wyższy standard kontroli odwoławczej, umacnia bezstronność, niezależność i niezawisłość orzekania oraz zwiększa legitymację rozstrzygnięcia sądu w odbiorze społecznym.
Projekt nowelizacji jest próbą przeniesienia na trwałe kontrowersyjnych i wątpliwych rozwiązań z ustawy covidowej. Poszukując rozwiązań dla usprawnienia i przyśpieszenia postępowań cywilnych, autorzy projektu proponują rozwiązania, które obniżają standard merytorycznej i rzetelnej kontroli instacyjnej.
NRA podkreśla, że ryzyko przeoczenia, uchybień czy popełnienia błędów jest mniejsze w sytuacji orzekania w składach kolegialnych niż w składach jednoosobowych. Zróżnicowane doświadczeń i predyspozycji poszczególnych członków składu sądu przekłada się na zwiększenie gwarancji trafności orzeczenia. Proponowane rozwiązania godzą przede wszystkim w interesy obywateli i naruszają prawo do rzetelnego rozpoznania przez sąd sprawy każdego obywatela.
NRA krytycznie odnosi się do zniesienia trzyosobowych składów sądu w sprawach małżeńskich i – szczególnie – w sprawach o ubezwłasnowolnienie. Ubezwłasnowolnienie całkowite prowadzi do utraty zdolności do czynności prawnych i ustanowienia opieki. Szczególnie w tych sprawach ważna jest kolegialność orzeczeń.
13 czerwca, Senackie Komisje: Ustawodawcza oraz Praw Człowieka, Praworządności i Petycji przeprowadziły 13 czerwca pierwsze czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego. Projekt nowelizacji zawiera zapisy postulowane w petycji Naczelnej Rady Adwokackiej, przygotowanej i złożonej przez adw. Przemysława Rosatiego, prezesa NRA, w maju 2021 r. Zapisy projektu nowelizacji Kodeksu postępowania karnego zapewniają zatrzymanemu prawo do skorzystania z pomocy prawnej z urzędu w przypadku wykonywania czynności procesowych lub dowodowych na etapie zatrzymania. Przyjęcie projektowanej ustawy sprawi, że prawo dostępu adwokata do osoby podejrzewanej będzie zagwarantowane jak najszybciej po jej zatrzymaniu i w taki sposób, aby osoba ta mogła rzeczywiście i skutecznie realizować przysługujące jej prawo do obrony. Podczas posiedzenie senackich Komisji 13 czerwca br. Naczelną Radę Adwokacką reprezentowała adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych przy NRA. Zgodnie z zapisami projektu nowelizacji, gwarancja kontaktu każdej osoby zatrzymanej z obrońcą już od samego początku zatrzymania byłaby skutecznym mechanizmem chroniącym zatrzymanych przed ewentualnymi nieprawidłowymi czynnościami ze strony organów państwa.
Sprawozdawcą projektu ustawy na posiedzeniu Senatu będzie wicemarszałek Senatu Gabriela Morawska-Stanecka.
Podczas posiedzenia senackich Komisji 13 czerwca do projektu nowelizacji poprawki zgłosili przedstawiciele Rzecznika Praw Obywatelskich, Sądu Najwyższego, Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia, Biura legislacyjnego Senatu i NRA - w trybie uzupełnienia do swojej petycji.
Wszystkie wymienione podmioty wydały pozytywne opinie, a zaproponowane przez nie zmiany zostały wprowadzone do projektu ustawy, w tym zmiana NRA, dotycząca tego, by czynności z zatrzymanym podejmowane były co najmniej po dwóch godzinach od zawiadomienia adwokata, tak, by mógł on dotrzeć do zatrzymanego.
W głosowaniu nad projektem nowelizacji 19 senatorów było za, 0 przeciw, 6 wstrzymało się od głosu.
31 maja, Senacka Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji kontynuuje prace nad petycją Naczelnej Rady Adwokackiej w sprawie projektu ustawy o szczególnych zasadach prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu pomocy prawnej. Projekt ustawy NRA zakłada, że pomoc prawna w Polsce (doradztwo prawne, reprezentacja przed sądami, prokuratorami i w komisariatach policji, a także np. wobec zakładów ubezpieczeń) powinna być wykonywana przez profesjonalistów, tj. adwokatów i radców prawnych.
Podczas posiedzenia senackiej Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji 31 maja br. Adwokaturę reprezentowała adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac parlamentarnych przy NRA. Przedłożyła zmodyfikowany projekt ustawy NRA oraz opinię prawną odpierającą między innymi zarzuty niekonstytucyjność rozwiązań zaproponowanych przez Naczelną Radę Adwokacką w projekcie ustawy.
Po długiej i emocjonującej dyskusji Komisja postanowiła kontynuować prace nad petycją, uzyskując uzupełniające opinie zainteresowanych podmiotów odnośnie zmodyfikowanego projektu ustawy o szczególnych zasadach prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu pomocy prawne. (czytaj więcej)
30 maja, Naczelna Rada Adwokacka przedstawiła legislacyjne propozycje zmian rynku odszkodowawczego. W posiedzeniu senackiego Zespołu ds. Zrównoważonego Rozwoju 30 maja, które poświęcone było "Sytuacji ofiar wypadków drogowych – praktyka działania firm odszkodowawczych, w tym EuCo S.A.", wzięli udział adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych, adw. Agata Koschel-Sturzbecher, wicedyrektor Instytutu oraz adw. Jędrzej Sokół, przewodniczacy Zespołu ds. ochrony zawodu adwokata na rynku usług prawnych ILiPP. Przedstawiciele NRA zostali zaproszeni na posiedzenie przez Krzysztofa Kwiatkowskiego, przewodniczącego senackiego Zespołu ds. Zrównoważonego Rozwoju. (czytaj więcej)
25 maja, w sali A.3 budynku Collegium Iuridicum II Uniwersytetu Warszawskiego adw. Joanna Wędrychowska wygłosiła wykład otwarty pt. „Adwokat w Luksemburgu – postępowanie przed TSUE”. Spotkanie poprowadził dr Valeri Vachev, Kierownik studiów na Wydziale Prawa i Administracji UW. To było trzecie i ostatnie spotkanie z cyklu "Trzy Trybunały".

24 maja 2023 r. odbyło się posiedzenie Komisji do spraw petycji, w ramach którego w punkcie VI porządku obrad rozpatrywano wniosek o podjęcie inicjatywy ustawodawczej w sprawie nowelizacji ustawy – Kodeks postępowania karnego zainicjowany petycją NRA z dnia 28 marca 2022 r. –nr NRA.12-SM-1.60.2022. Komisja Petycji przekazała projekt do Sejmu, przedstawicielem wnioskodawcy jest pos. Anita Kucharska-Dziedzic, znak EW-020-1256/23. Projekt ustawy nie ma jeszcze numeru druku. 29 maja 2023 r. Marszałek Sejmu skierowała projekt do zaopiniowania przez Biuro Legislacyjne oraz Biuro Analiz Sejmowych pod kątem zgodności projektu z prawem Unii Europejskiej oraz formalnych elementów uzasadnienia.
24 maja, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych przy NRA, wzięła udział w posiedzeniu sejmowej Komisji do spraw Petycji, która zdecydowała o podjęciu inicjatywy ustawodawczej w sprawie nowelizacji ustawy – Kodeks postępowania karnego, zgodnie z petycją NRA z dnia 28 marca 2022 w zakresie rozszerzenia kręgu podmiotów uprawnionych do wykonywania praw zmarłego pokrzywdzonego, oskarżyciela posiłkowego i oskarżyciela prywatnego. Zdaniem NRA prawa te powinny przysługiwać również spadkobiercy zmarłego. Projekt skierowano do dalszych prac w Komisji Ustawodawczej.
10 maja, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac parlamentarnych NRA, wzięła udział w wykładzie adw. Małgorzaty Mączki-Pacholak pt. „Adwokat w Strasburgu – reprezentowanie klienta przed ETPCz, który odbył się na Uniwersytecie Warszawskim w ramach cyklu "Trzy Trybunały".

21 kwietnia, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych przy NRA, wzięła udział w akcji #BajeczniAdwokaci. Spotkała się z przedszkolakami z leśnego przedszkola „ Cuda na kiju” w warszawskim Wawrze. Przedmiotem spotkania było omówienie sprawy Wilka Filipa. Sprawę zreferowała adwokat Dorota Kulińska grupie Sówek, Wilków i Rysi. Szczególne zaangażowanie w referat wykazał należący do grupy Sówek Staś - prywatnie wnuk referentki.
Akcja #BajeczniAdwokaci polega na czytaniu w wybranych przedszkolach i młodszych klasach szkół podstawowych książki "Leśne sprawy Misia Adwokata". W ten sposób w przystępny dla dzieci sposób adwokaci opowiadają o swoim zawodzie i pracy, jaką wykonują.


4 kwietnia, adw. dr Mariusz Hassa,przewodniczący Zespołu ds. reformy zasad świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej ILiPP, odpowiada na pytania red. Tomasza Ciechońskiego z Dziennika Gazety Prawnej, odnośnie planowanych zmian w systemie nieodpłatnej pomocy prawnej. Myślę, że powinniśmy dążyć do tego by system nieodpłatnej pomocy prawnej pomagał naprawdę tym osobom, które tej pomocy potrzebują. Być może zasadne było by powołanie np. przy OPS lub Starostwach wydziałów, które badałyby sytuację finansową obywateli i uprawniały ich do korzystania z systemu NPP/NPO. - Bez względu na to jaki model rozwoju systemu wybierzemy, musimy go bezwzględnie dofinansować – dotacja, która przeznaczona jest na utrzymanie punktów NPP przez Starostwa Powiatowe oraz na wypłacenie wynagrodzeń dla osób świadczących pomoc w tym systemie jest stanowczo za niska.
Link do artykułu: https://edgp.gazetaprawna.pl/e-wydanie/58930,3-kwietnia-2023/76035,Gazeta-Prawna/852873,Obowiazkow-wiecej-a-stawki-te-same.html
15 marca, adw. Maciej Obrębski uczestniczył w posiedzeniu połączonych Komisji sejmowych pracujących nad projektem regulacji określonej mianem Kodeksu Rolnego. Przedłożony w Sejmie projekt Kodeksu Rolnego zawiera tylko część ogólną, a jego regulacje w tak znacznym zakresie nie odpowiadają prawu, że zaangażowanie w proces legislacyjny NRA wydaje się w pełni uzasadnione. Powstaje bowiem kolejny akt prawny, który co do zasady ma konsolidować przepisy z danej dziedziny prawa, a będzie zawierać tylko ogólne reguły. Co więcej, już te ogólne reguły są sprzeczne z przepisami ustaw i rozporządzeń unijnych. Przykładowo, regulacja przewiduje zapewnienie pierwszeństwa w uzyskiwaniu wsparcia finansowego (w tym dopłat) dla gospodarstw rodzinnych, co stoi w rażącej sprzeczności z zasadą równego dostępu do tych środków dla wszystkich podmiotów.
6 marca, adwokat Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, uczestniczyła w posiedzeniu sejmowej Komisji Gospodarki i Rozwoju, którego przedmiotem były zmiany objęte rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw. Naczelna Rada Adwokacka jest współautorem stanowiska, jakie w sprawie zmian proponowanych w tym projekcie przedstawiły Premierowi i Prezesowi UOKiK na etapie wstępnych prac legislacyjnych Krajowa Izba Gospodarcza, Federacja Przedsiębiorców Polskich, Związek Banków Polskich, Konfederacja Lewiatan i inne, w dniu 22 kwietnia 2022 r.
Przedmiotem posiedzenia Komisji 6 marca było rozpatrzenie przez Komisję poprawek zgłaszanych przez posłów, organizacje społeczne i samorządowe do projektu ustawy. Niezależnie od w/wsk stanowiska przedłożonego na piśmie, przedstawiciel NRA zgłaszał uwagi odnośnie konieczności zmian projektu w zakresie zagrażającym zabezpieczeniu przestrzegania tajemnicy obrończej i adwokackiej w postępowania przed Prezesem UOKIK. Uwagi te nie znalazły odzwierciedlenia w przyjętych przez Komisję poprawkach.
28 lutego, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, przesłała posłowi Arkadiuszowi Myrsze, przewodniczącemu Komisji Ustawodawczej Sejmu, punktowe uwagi i postulaty zmian w prawie karnym (Kodeks postępowania karnego) opracowane w Instytucie. To odpowiedź na prośbę przewodniczącego tej Komisji, przesłaną 9 lutego br., w której poseł Myrcha zaznaczał, iż ze względu na prace parlamentarne w tym zakresie Komisja Ustawodawcza chce zapoznać się z propozycjami zmian ze strony środowiska prawniczego. Autorami uwag są adw. Karolina Wrąbel, adw. Michał Hara i adw. Piotr Zemła. (czytaj uwagi ILiPP)
20 lutego, przedstawiciel ILiPP dr Bartłomiej Mazurkiewicz reprezentował Instytut na spotkaniu zorganizowanym przez Komisję ds Równego Traktowania NRA i jej przewodniczącą adw. Katarzynę Golusińską w sprawie rozszerzenia prawnych ram możliwości uzyskiwania dodatkowych dochodów przez opiekunów osób z niepełnosprawnościami. Zebrani postanowili przedstawić wspólne stanowisko Komisji i ILiPP w tej sprawie, przekazać je do akceptacji Prezydium NRA i nadać mu dalszy bieg, publicznie wspierając inicjatywy zmian prawa w tym zakresie. Ustalono harmonogram dalszych prac w tym zakresie.
17 lutego, adwokat Agata Koschel-Sturzbecher , wicedyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych przy NRA, reprezentowała Naczelną Radę Adwokacką we wspólnym posiedzeniu Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji, które odbyło się w Senacie RP 17 lutego 2023 r.
Przedmiotem posiedzenia było rozpatrzenie ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (druk senacki nr 909, druki sejmowe nr 2650, 2907 i 2907-A oraz druk senacki nr 905, druki sejmowe nr 2860, 2954 i 2954-A).
Pani Mecenas zwróciła uwagę na ryzyko związane z proponowaną nowelizacją przepisu art. 83 § 3 k.p.c., umożliwiającą pełnienie funkcji pełnomocnika w sprawach o ustalenie i zaprzeczenie pochodzenia dziecka oraz o roszczenia alimentacyjne przez przedstawicieli organizacji pozarządowych.
Adwokat Agata Koschel-Sturzbecher odniosła się również do proponowanej zmiany przepisu art. 118 § 2 k.p.c., znacznie rozszerzającej zakres czynności, do których uprawniony jest pełnomocnik z urzędu. Wskazano, że sposób sformułowania tego przepisu może spowodować wątpliwości interpretacyjne co do zakresu umocowania.
Podczas spotkania przedstawiono również stanowisko Naczelnej Rady Adwokackiej w odniesieniu do projektowanych zmian wprowadzających przepisy rozporządzenia Rady UE nr 2009/1111 z dnia 25 czerwca 2019 r., dotyczące m.in. spraw o wydanie dziecka w trybie Konwencji haskiej oraz uznawania i wykonywania orzeczeń wydanych w państwach członkowskich UE.
Zmiany te mają na celu usprawnienie postępowań rodzinnych o charakterze transgranicznym.
Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych Naczelnej Rady Adwokackiej przedstawił swoje stanowisko w sprawie proponowanych zmian w Kodeksie postępowania cywilnego oraz innych ustaw.
Adwokat Agata Koschel-Sturzbecher, wyraziła obawy związane z niektórymi z proponowanych zmian, wskazując na ryzyko dla stron postępowania oraz potencjalne wątpliwości interpretacyjne.
7 lutego, odbyła się konferencja uzgodnieniowa dotycząca projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku zrozwojem e-administracji (UD372), zorganizowana przez Ministerstwo Cyfryzacji. Przedstawicielem NRA na konferencji był adwokat Mikołaj Śniatała członek Instytutu Legal Tech NRA. W trakcie spotkania głos zabierali głównie przedstawiciele podmiotów, u których przyjęcie proponowanych rozwiązań prowadziłoby do konieczności wdrożenia szeregu procesów informatycznych.
Dyskusja i proponowane rozwiązania, w ocenie przedstawiciela NRA, prezentują właściwy i oczekiwany przez Adwokaturę kierunek cyfryzacji administracji i kontaktów obywatela z urzędami. W wyniku uzgodnień podjętych w trakcie konferencji projekty rozwiązań przekazano na drogę legislacyjną. Konkretne zapisy będące wynikiem ustaleń będą monitorowane i opiniowane przez przedstawicieli ILiPP i Legal Tech NRA w celu uzyskania optymalnych dla przedstawicieli adwokatury i obywateli rozwiązań praktycznych i legislacyjnych.
7 lutego 2023, na posiedzeniu sejmowej Komisji Infrastruktury odbyło się pierwsze czytanie komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo pocztowe (druk nr 2916). Projekt nowelizacji powstał na podstawie petycji Naczelnej Rady Adwokackiej, która postuluje uzupełnienie o adwokatów i radców prawnych katalogu podmiotów, które wyłączone zostały spod regulacji, w ramach której w stanach nadzwyczajnych lub w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego, kiedy przesyłka listowa będąca przesyłką rejestrowaną może być doręczona adresatowi do skrzynki pocztowej. Obecnie katalog tych wyłączeń z uproszczonego trybu doręczania przesyłek rejestrowanych obejmuje przesyłki wysyłane do lub wysyłane przez: sądy i trybunały, prokuratury i inne organy ścigania oraz komornika sądowego. W przedstawionej Komisji Infrastruktury opinii do projektu nowelizacji ustawy Prawo pocztowe, NRA wskazuje, że proponowane zmiany wzmocnią ochronę bezpieczeństwa danych wrażliwych znajdujących się w korespondencji prowadzonej z adwokatami i radcami prawnymi, a dotyczącej przede wszystkim spraw klientów i informacji, które stanowią w części tajemnicę adwokacką czy tajemnicę obrończą.
Podczas posiedzenie sejmowej Komisji Infrastruktury, po zapoznaniu się z rekomendacją senackiej Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji oraz po merytorycznej dyskusji, zgodzono się co do zasadności zmian zaproponowanych w nowelizacji ustawy, a postulowanych przez NRA. Jednak wobec negatywnego stanowiska strony rządowej, Komisja w głosowaniu przychyliła się do wniosku przedstawiciela Prawa i Sprawiedliwości, by odrzucić projekt w pierwszym czytaniu.
2 lutego, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych, wzięła udział w posiedzeniu senackiej Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji. Posiedzenie dotyczyło rozpatrzenia petycji NRA z 14 września 2022 r. w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej dotyczącej przyjęcia projektu ustawy o szczególnych zasadach prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu pomocy prawnej. Swoje stanowisko przedstawiła Polska Izba Doradców i Pośredników Odszkodowawczych, kwestionując założenia i konstytucyjność projektu Naczelnej Rady Adwokackiej oraz wnioskując o nierozpatrywanie petycji NRA przez Komisję. Stanowisko NRA oraz argumentację projektu ustawy przedstawiła adw. Dorota Kulińska. Senacka Komisja postanowiła zwrócić się o opinie do projektu ustawy o szczególnych zasadach prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu pomocy prawnej do Ministerstwa Sprawiedliwości, Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Petycja NRA będzie procedowana po wpłynięciu oczekiwanych przez komisję stanowisk.
1 lutego, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych wzięła udział w posiedzeniu senackiej Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji. Tematem było rozpatrzenie petycji w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej dotyczącej zmiany ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego i ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, w zakresie orzekania przez sąd o kosztach procesu.
30 stycznia, adw. Przemysław Rosati, prezes NRA, adw. Dorota Kulińska, dyrektor ILiPP oraz adw. Francesco Goldoni, członek tego instytutu, wzięli udział w posiedzeniu połączonych Komisji Ustawodawczej oraz Praw Człowieka, Praworządności i Petycji. Adw. Przemysław Rosati przedstawił apel Prezydium NRA do Senatu o odrzucenie ustawy o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym, przyjętej przez Sejm 13 stycznia br. oraz na wypadek wprowadzania zmian w ustawie zaproponował do niej poprawki. (czytaj relację)
19 stycznia, Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w przyjętej 19 stycznia opinii, złożonej w ramach procesu legislacyjnego, apeluje do Senatu o odrzucenie ustawy o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym, przyjętej przez Sejm 13 stycznia br. Uchwalona przez Sejm RP ustawa nie usuwa dotychczasowych uchybień i obowiązujących wątpliwych konstytucyjnie rozwiązań legislacyjnych. Jednocześnie Prezydium NRA postuluje poprawki do nowelizacji ustawy o SN, na wypadek nieodrzucenia ustawy w całości przez Senat.
Prezydium apeluje także do Senatu RP o podjęcie prac nad zmianą ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, w taki sposób, aby 15 sędziów – członków tej rady, było wybieranych bez udziału władzy ustawodawczej. 15 sędziów – członków tej Rady – wybierać powinni przedstawiciele wszystkich środowisk prawniczych: po 3 sędziów – członków KRS, powinna wybierać Naczelna Rada Adwokacka, Krajowa Rada Radców Prawnych, Krajowa Rada Komornicza oraz przedstawiciele sędziów i prokuratorów, na zasadach określonych w ustawie. Opinię w tym zakresie kierowaną do Senatu RP Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej podjęło przyjmując uchwałę 19 stycznia 2023.
10 stycznia, odbyło się wspólne posiedzenie Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji, w którym uczestniczył adw. Piotr Zemła z Zespołu ds. opiniowania i sporządzania projektów legislacyjnych w zakresie prawa karnego i postępowania karnego ILiPP. Posiedzenie dotyczyło projektu zmiany Kodeksu postępowania karnego, zainicjowanego petycją NRA, opracowanej i złożonej przez adw. Przemysława Rosatiego, prezesa NRA w maju 2021 r. Zmiana dotyczy zapewnienia zatrzymanemu prawa do skorzystania z pomocy prawnej z urzędu w przypadku wykonywania czynności procesowych lub dowodowych na etapie zatrzymania. Więcej na temat petycji na stronie: (przejdź do strony)
4 stycznia 2023 r. Prezydium NRA przyjęło uchwałe powołującą na funkcje wicedyrektorów ILiPP: adw. Magdalenę Grabarczyk i adw. Agatę Koschel-Sturzbecher.
2022 r.
19 grudnia, adwokat Emilia Nauman – Członek Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA reprezentowała Instytut we wspólnym posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Młodzieży oraz Parlamentarnego Zespołu ds. Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży.
Na zaproszenie przewodniczącego Zespołu, senatora Jerzego Wcisła oraz przewodniczącej Parlamentarnego Zespołu ds. Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży poseł Marty Golbik, adw. Emilia Naumann uczestniczyła w posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Młodzieży oraz Parlamentarnego Zespołu ds. Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży.
W spotkaniu uczestniczyli również przedstawiciele Rady Młodzieżowej przy Parlamentarnym Zespole ds. Młodzieży, Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Inicjatywa Pracownicza, Rady Ekspertów, Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej oraz Instytutu Zdrowia Psychicznego. Spotkanie było poświęcone sytuacji ludzi młodych wchodzących na rynek pracy (15-29 lat), godnemu wynagradzaniu ich pracy w ramach praktyk i staży studenckich, a także dostępowi do psychologa osób poniżej 18 roku życia.
Podczas spotkania dyskutowano nad projektem Kodeksu Dobrych Praktyk, tj. dokumentem opracowanym przez Radę Młodzieżową przy Parlamentarnym Zespole ds. Młodzieży, którego twórcy podkreślali, iż praca świadczona przez młodych ludzi, którzy odbywają praktyki i staże studenckie powinna być odpłatna. Umożliwia to młodym osobom lepszy start na rynku pracy oraz zapewnienie lepszych warunków bytowych. Najistotniejszą wskazywaną bolączką jest powszechne stosowanie przez pracodawców umów śmieciowych wobec młodych osób, czemu powinny przeciwdziałać przepisy prawa, aby chronić młodych przed wyzyskiem. Kodeks Dobrych Praktyk jest zbiorem przepisów o charakterze fakultatywnym, z zaleceniem przyjmowania go jako wewnętrznych przepisów w zakładach pracy. Według przedstawicieli Rady Ekspertów oraz OZZ Inicjatywa Pracownicza, Kodeks Dobrych Praktyk powinien stać się powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.
W drugiej części posiedzenia Przewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży, poseł Marta Golbik przedstawiła problemy dotyczące zmian w prawie w zakresie zapewnienia dostępu do psychologa oraz lekarza psychiatry dla osób poniżej 18 roku życia. W debatowanym zagadnieniu omawiano sytuację prawną młodzieży w wieku 16-18 lat w dostępie do pomocy z zakresu zdrowia psychicznego w sytuacji braku zgody lub woli rodziców/opiekunów prawnych wbrew zaleceniom profesjonalistów, w tym lekarzy oraz woli dziecka. Adw. Emilia Naumann przedstawiła w imieniu Instytutu Legislacji Naczelnej Rady Adwokackiej informację o wnioskach ze spotkania Parlamentarnego Zespołu ds. Reformy Wymiaru Sprawiedliwości, które odbyło się 21 listopada 2022 r. z udziałem przedstawicielek Palestry m.in.: konieczności wzmocnienia sędziów rodzinnych poprzez ułatwienie im korzystania z pomocy profesjonalistów, co pomaga w procesie podejmowania decyzji przez sędziów oraz konieczności wdrożenia ustawy o zawodzie psychologa w celu zapewnienia profesjonalizmu u osób wykonujących szczególnie wrażliwą pracę psychologa. Szczególne zainteresowanie Przewodniczącej poseł Marty Golbik, a także prof. Agnieszki Gmitrowicz wzbudził zgłoszony przez adw. Emilię Naumann pomysł reprezentacji dziecka w dyskutowanych procedurach przez niezależnego adwokata, tzw. „adwokata dziecka” jako osoby reprezentującej interesy dziecka, a nie jego rodziców/opiekunów, kierującej się tylko i wyłącznie dobrem konkretnego dziecka.
Parlamentarne Zespoły ds. Młodzieży oraz ds. Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży będą kontynuowały prace nad zaprezentowanymi zagadnieniami w roku 2023.
Adwokat Emilia Nauman została wskazana jak osoba reprezentująca Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA w dalszych pracach wyżej wskazanego gremium.
21 listopada, Członkowie Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wzięli udział w posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Reformy Wymiaru Sprawiedliwości pt. „Sytuacja prawna dziecka w sądzie. Wyzwania”.
Na zaproszenie przewodniczącej Zespołu, poseł Kamili Gasiuk-Pihowicz oraz poseł Katarzyny Marii Piekarskiej, w posiedzeniu uczestniczyły: adw. Magdalena Grabarczyk, adw. Agata Koschel-Sturzbecher, adw. Emilia Nauman, adw. Magdalena Olchowicz -Jedlak oraz adw. Małgorzata Supera.
W spotkaniu uczestniczyli również przedstawiciele organizacji samorządowych, przedstawiciele Stowarzyszenia Sędziów Polskich IUSTITIA, Stowarzyszenie Sędziów Rodzinnych, radcowie prawni, przedstawiciel RPO, zabrakło jednak przedstawicieli Ministerstwa Sprawiedliwości. Podczas spotkania zwrócono uwagę na m.in.:
- Brak skoordynowania wszystkich form wsparcia rodziny oraz brak przyznania sędziom odpowiednich narzędzi umożliwiających szybkie rozpoznawanie spraw z udziałem dzieci.
- Instytucję wysłuchania dziecka, która nie jest do końca uregulowana, konieczność wypracowania jednolitych standardów.
- Przewlekłość postępowań oraz długie oczekiwanie na opinię biegłego.
- Niezachowanie terminów instrukcyjnych w zakresie rozpoznawania wniosków o zabezpieczenie.
- Zbyt rzadkie stosowanie przez sąd środka w postaci skierowanie stron na terapię mającą na celu poprawę kompetencji rodzicielskich.
- W sprawie o zaprzeczenie ojcostwa - brak możliwości zagrożenia grzywną rodzicowi odmawiającemu udania się z dzieckiem na badanie DNA.
- Ustawę o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, gdzie ustanowienie obrońcy z urzędu uzależnione jest od spełnienia dodatkowych, określonych w ustawie przesłanek.
Poruszono również problem obciążenia pracą sędziów oraz trudnością w indywidualnym podejściu do każdej sprawy z dzieckiem z uwagi na zbyt dużą liczbę prowadzonych spraw.
Zasadniczą część spotkania stanowiła natomiast dyskusja, jak rozwiązać powyższe problemy. Całość spotkania podsumowała przewodnicząca, poseł Kamili Gasiuk-Pihowicz zaznaczając, że prace nad tymi problemami nie są przedmiotem zainteresowania Ministerstwa Sprawiedliwości ani rządu.
16 listopada, odbyła się debata ekspercka "Wadliwe ukształtowanie sądu - sanacja czy kasacja powołań sędziowskich. Debatę zorganizowały: Naczelne Rada Adwoakcka, Komisja Praw Człowieka oraz Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych. Relacja znajduje się pod linkiem: (przejdź do relacji)
14 listopada, odbyło się spotkanie, zorganizowane przez Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA z poseł Kamilą Gasiuk-Pihowicz, którego tematem było zakreślenie najpoważniejszych problemów w postępowaniach z udziałem nieletnich i wymiana mogących poprawić tę sytuację postulatów. Spotkanie miało charakter roboczy przed posiedzeniem Zespołu Parlamentarnego ds. Reformy Wymiaru Sprawiedliwości, zaplanowanego na 21 listopada br. online, pt. „Sytuacja prawna dziecka w sądzie. Wyzwania”.
W spotkaniu z poseł Gasiuk-Pihowicz, która jest wiceprzewodniczącą Zespołu Parlamentarnego ds. Reformy Wymiaru Sprawiedliwości, oraz poseł Katarzyną Piekarską – członkiem Zespołu Parlamentarnego ds. Reformy Wymiaru Sprawiedliwości, uczestniczyli: adwokat Małgorzata Supera, adwokat Magdalena Grabarczyk, adwokat Magdalena Olchowicz- Jedlak, adwokat Agata Koschel-Sturzbecher, adwokat Emilia Nauman, adwokat Konrad Klocek i adw. Dorota Kulińska, dyrektor ILiPP.
Długa i dobra rozmowa będzie kontunuowana z udziałem większości uczestników spotkania podczas posiedzenia Zespołu w dniu 21.11.2022r.

3 listopada Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, na wniosek dyrektora ILiPP adwokat Doroty Kulińskiej, postanowiło powołać wyznaczonych przez poszczególne Izby koordynatorów delegowanych do współpracy wszystkich Izby w zakresie NPP do Zespołu ds. reformy zasad świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej ILiPP. Decyzją Prezydium w skład Zespołu weszli:
adw. Agnieszka Krakówka-Górska,
adw. Szymon Janiga,
adw. Karolina Wilamowska,
adw. Piotr Fik,
adw. Sylwia Grzybowska,
adw. Tomasza Gurdek,
adw. Wojciech Zwierzchowski,
adw. Andrzej Czerniec,
adw. Marcin Kosiorkiewicz,
adw. Krzysztof Oleszczuk,
adw. Jarosław Wyrwas,
adw. Andrzej Kempa,
adw. Joanna Jabłońska,
adw. Andrzej J. Reichelt,
adw. Marek Jagielski,
adw. Piotr Świstak,
adw. Paulina Telenga-Drozd,
adw. Wiesław Fafuła,
adw. Marta Adamek-Donhöffner,
adw. Arkadiusz Pietrzak,
adw. Barbara Krechowiecka,
adw. Michał Fertak,
adw. Szymon Michóra,
adw. Tadeusz Dobiecki.
Tym samym w strukturze ILiPP wykreowano ciało, które poza zadaniami związanymi ze zmianami legislacyjnymi wdrażanymi przez MS, nadzorować będzie możliwość świadczenia NPP przez adwokatów poszczególnych Izb w przypadku przekazania przez ustawodawcę pośrednictwa w organizacji nieodpłatnej pomocy prawnej wyłącznie na rzecz ngo.
2 listopada, w związku z rezygnacją adwokata Aleksandra Krzysztofowicza z funkcji przedstawiciela Prezesa NRA w Radzie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Poradnictwa Obywatelskiego oraz Edukacji Prawnej, Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej z dniem 2 listopada 2022 roku powołał jako swojego przedstawiciela do Rady Adwokata Mariusza Hassę, przewodniczącego Zespołu ds. reformy zasad świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej ILiPP.
25 października, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, wzięła udział w posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Obrony Praworządności nt. „Niezależny Trybunał Konstytucyjny? Niezawiśli sędziowie? Sposoby przywrócenia standardów konstytucyjnych do Trybunału”?, które odbyło się w sali Plenarnej Senatu RP.
19 października, Senacka Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji zajmie się petycją Naczelnej Rady Adwokackiej, której przedmiotem jest projekt ustawy regulującej rynek świadczenia usług prawnych. Projekt ustawy NRA zakłada, że pomoc prawna w Polsce (doradztwo prawne, reprezentacja przed sądami, prokuratorami i w komisariatach policji, a także np. wobec zakładów ubezpieczeń) powinna być wykonywana przez profesjonalistów, tj. adwokatów i radców prawnych. Petycja wraz z projektem uchwały została złożona do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Rady Ministrów, Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej oraz Senatu Rzeczypospolitej Polskiej.
7 października, odbyło się przerwane 6 września br. Posiedzenie Rady Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Poradnictwa Obywatelskiego oraz Edukacji Prawnej. W posiedzeniu z ramienia NRA udział wzięli: stały przedstawiciel Prezesa NRA delegowany do prac w Radzie adwokat Aleksander Krysztofowicz i Przewodniczący Zespołu ds. reformy zasad świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej ILiPP adwokat Mariusz Hassa. Członkowie Rady, po zapoznaniu się z uzupełnionymi stanowiska odnośnie projektu, w tym m.in. stanowiskiem NRA wyrażonym w piśmie z 14 września dyskutowali nad proponowanymi przez MS zmianami w ustawie o NPP. Tym razem w konkluzji dyskusji zwrócono się do przedstawicieli NRA z prośbą o przedstawienie konkretnych zapisów proponowanych w zmienianej ustawie.
15 września, odbyło się zdalne spotkanie wyznaczonych przez Okręgowe Rady Adwokackie koordynatorów zadań związanych z proponowanymi zmianami i funkcjonowaniem systemu nieodpłatnej pomocy prawnej. W spotkaniu, które prowadziła adw. Dorota Kulińska, dyrektor ILiPP, uczestniczyli przedstawiciele Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku, Okręgowej Rady Adwokackiej w Rzeszowie, Okręgowej Rady Adwokackiej we Wrocławiu i Okręgowej Rady Adwokackiej w Zielonej Górze oraz przewodniczący Zespołu ds. reformy zasad świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA - adwokat Mariusz Hassa i przewodnicząca Zespołu ds. reformy świadczenia pomocy prawnej z urzędu i systemu stawek wynagrodzeń z urzędu - adwokat Magdalena Grabarczyk. Niska frekwencja na spotkaniu w części wynika z faktu, że niektóre Izby nadal nie wyznaczyły swoich przedstawicieli do współpracy z NRA.
Na spotkaniu omówiono aktualny stan prac nad zmianami w ustawie o NPP, kwestie związane ze stanowiskiem innych środowisk reprezentowanych w Radzie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej i Nieodpłatnego Poradnictwa obywatelskiego oraz postępy prac przy opracowywaniu stanowiska odnośnie projektowanych zmian. Ustalono też politykę kolejnych działań w przypadku przyjęcia przez ustawodawcę najbardziej niekorzystnych dla samorządów zawodowych adwokatów i radców prawnych rozwiązań.
12 września przeprowadzono akcję zbierania wśród adwokatów świadczących nieodpłatną pomoc prawną zdjęć obrazujących warunki techniczne ich pracy w ramach dyżurów w punktach NPP. Zebrany materiał posłużył do udokumentowania w wystąpieniu do MS tezy, że stan wyposażenia technicznego punktów NPP w chwili obecnej nie pozwala na wprowadzenie w ustawie zapisów przewidujących kary finansowe dla wykonawców, którzy nie logują swojej obecności na dyżurze w punkcie NPP, logują się z opóźnieniem, bądź nieterminowo zamieszczają karty porady.
6 września, w VIII posiedzeniu Rady Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego oraz Edukacji Prawnej, uczestniczył stały przedstawiciel NRA w Radzie NPPNPO, adwokat Aleksander Krysztofowicz i delegowany przez Prezesa NRA adwokat Mariusz Hassa, przewodniczący Zespołu ds. Reformy Nieodpłatnej Pomocy Prawnej ILiPP .
Przedmiotem posiedzenia była dyskusja nad przedstawionym przez Ministerstwo Sprawiedliwosci i przesłanym do członków Rady, 2 września ok godz. 17tej, projektem ustawy o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej.
W obecnym kształcie ustawa nie wprowadza najbardziej niepokojącego postulatu organizacji pozarządowych tzn. odebrania samorządom zawodowym adwokatów i radców prawnych funkcji organizacyjnych w ramach obsadzania punktów NPP. Zawiera natomiast szereg innych rozwiązań, które mogą być uznane za mocno nieracjonalne i dość odległe od realiów świadczenia pomocy prawnej.
Pozytywnym elementem projektu jest wprowadzenia zasady wynagradzania wykonawców w kwotach uzależnionych od zmiennych czynników publicznie ogłaszanych przez GUS z automatyczną waloryzacją. Niestety, rozwiązanie to kwestionują powiaty, gdyż one na NPP otrzymują stałe kwoty przekazywane z budżetu i obawiają się, że tych kwot automatyczna waloryzacja nie obejmie i nie będą miały środków na pokrycie kosztów NPP.
Aktywność przedstawicieli NRA na posiedzeniu Rady z pewnością pozwoliła wzbudzić wątpliwości co do zasadności wszystkich proponowanych rozwiązań. W związku z tym posiedzenie przerwano i odroczono do 7 października br. zobowiązując m.in. NRA do złożenia do dnia 22 września pisemnych uwag odnośnie przedstawionego na posiedzeniu projektu ustawy.
26 sierpnia, odbyło się spotkanie poświęcone omówieniu postulatów zmian w ustawie o Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, przedstawionych przez środowisko adwokatów i radców prawnych odbyło się 26 sierpnia online. Spotkanie zostało zorganizowane przez ministerstwo sprawiedliwości wyłącznie dla przedstawicieli adwokatury i radców prawnych. Nie uczestniczyli w nim ani przedstawiciele powiatów, ani organizacji pozarządowych działających w ramach NPP.
Jako przedstawiciele NRA udział wzięli adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA i adw. Aleksander Krysztofowicz, przedstawiciel NRA w Radzie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej.
Omówiono postulaty zmian w ustawie o NPP przedstawione przez środowisko adwokatów i radców prawnych. Pomimo podejmowanego tematu dotyczącego postulatu organizacji pozarządowych w sprawie przejęcia obsługi wszystkich punktów NPP przez organizacje pozarządowe z wyłączeniem samorządów zawodowych radców prawnych i adwokatów, nie udało się przeprowadzić dyskusji w tym zakresie. Przedstawiciele ministerstwa sprawiedliwości wyjaśnili, że tak daleko idący zakres zmian nie jest obecnie przedmiotem ich rozważań, a dyskusja w ramach konsultacji społecznych powinna się odbyć na forum Rady Nieodpłatnej Pomocy Prawnej. W ocenie adw. Doroty Kulińskiej konstruktywna i przyjazna atmosfera spotkania nie może zmniejszyć aktywności środowiska adwokatów i radców prawnych w poszukiwaniu rozwiązań, które zapobiegły by powierzeniu bezpośredniej organizacji świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej wyłącznie organizacjom pozarządowym, z wyłączeniem samorządów zawodowych adwokatów i radców prawnych. Kluczowy wydaje się przebieg dyskusji podczas posiedzenia Rady Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, które wyznaczono na 6 września br.
22 sierpnia, także w odpowiedzi na pismo Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 2 sierpnia 2022, zapraszające środowisko adwokackie i radcowskie do udziału w konsultacjach dotyczących rozważanych przez Ministerstwo zmian w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej, ILi PP przekazał stanowisko NRA w sprawie proponowanych zmian (czytaj stanowisko)
16 sierpnia, dyrektor ILiPP adwokat Dorota Kulińska, w związku z pismem Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 2.08.2022, zwróciła się z prośbą do Dziekanów wszystkich Izb o informację ile skarg i zastrzeżeń w okresie od stycznia 2018 do czerwca 2022 wpłynęło do Rad Okręgowych w związku z świadczeniem przez adwokatów nieodpłatnej pomocy prawnej. Analiza wszystkich otrzymanych odpowiedzi wskazuje wprost, że zjawisko nieprawidłowości po stronie adwokatów przy realizacji obowiązków związanych z ich zaangażowaniem w świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej ma, wbrew twierdzeniom powołanym w piśmie Ministerstwa Sprawiedliwości z 2 sierpnia 2022, charakter marginalny.
2 sierpnia, Senackie Komisje: Praw Człowieka, Praworządności i Petycji oraz Ustawodawcza Senatu RP opowiedziały się za odrzuceniem nowelizacji Kodeksu karnego w kształcie przyjętym przez Sejm 7 lipca br. W pracach w senackich komisji czynny udział brali przedstawiciele Adwokatury – adw. Przemysław Rosati, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej oraz adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, a także adwokaci pracujący w zespołach eksperckich. Naczelna Rada Adwokacka przedstawiła negatywną opinię do nowelizacji KK i i zgłosiła postulat odrzucenia ustawy w całości. (czytaj więcej)
19 lipca, Nowelizacja Kodeksu karnego, uchwalona przez Sejm 7 lipca br., była przedmiotem prac połączonych senackich Komisji: Ustawodawczej oraz Praw Człowieka, Praworządności i Petycji 19 lipca.
W opiniowaniu zmian w KK zaangażowani byli licznie adwokaci.
Głos zabrała także adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, przedstawiając stanowisko Naczelnej Rady Adwokackiej.
Prace połączonych komisji senackich nad nowelizacją Kodeksu karnego – wobec przeważających negatywnych opinii - będą kontynuowane 2 sierpnia.
Posiedzenie połączonych senackich komisji: Komisji Ustawodawczej i Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji, którego przedmiotem było rozpatrzenie uchwalonej przez Sejm 7 lipca nowelizacji Kodeksu Karnego, odbyło się 19 lipca.
W posiedzeniu uczestniczyła i przedstawiła stanowisko Naczelnej Rady Adwokackiej dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, adw. Dorota Kulińska.
W trakcie posiedzenia opinie dotyczące zmian przedstawili także przedstawiciele ekspertów, powołanych przez obie komisje senackie, w tym licznie reprezentowani adwokaci. Przeważały negatywne oceny uchwalonych przez Sejm zmian, które przekazywali: adwokat prof. Jacek Giezek, reprezentujący zespół, w którym współautorami opinii byli adw. dr Dagmara Gruszecka oraz adw. dr Konrad Lipiński; adw. prof. dr hab. Piotr Kardas oraz adw. dr Tomasz Snarski. Współautorem opinii zaprezentowanej przez dr hab. Mikołaja Małeckiego był m.in. adw. dr hab. Szymon Tarapata.
W imieniu Rzecznika Praw Obywatelskich stanowisko przedstawił adw. dr Michał Hara, a w imieniu Fundacji Helsińskiej głos zabrał m.in adwokat Marcin Wolny.
Dzięki tak licznej reprezentacji ekspertów-adwokatów, głos Adwokatury był szczególnie wyraźny.
Pozytywne oceny przekazali przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości.
Wobec przeważającej ilości negatywnych dla uchwalonej ustawy ocen, senatorowie postanowili gruntownie przeanalizować zgłoszone uwagi i zastrzeżenia, a posiedzenie połączonych komisji zostało przerwane do dnia 2 sierpnia br.
5 lipca 2022, Sejmowa komisja ds. petycji postanowiła wystąpić do Sejmu z inicjatywą ustawodawczą dotyczącą petycji i propozycji zmian przedstawionych przez Naczelną Radę Adwokacką w zakresie rozszerzenia kręgu podmiotów uprawnionych do wykonywania praw zmarłego pokrzywdzonego, oskarżyciela posiłkowego i oskarżyciela prywatnego. Zdaniem NRA prawa te powinny przysługiwać również spadkobiercy zmarłego.
Petycję i propozycję zmian przygotowała adw. Karolina Wrąbel z Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA. Na posiedzeniu sejmowej Komisji do Spraw Petycji stanowisko NRA przedstawiła adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA. Komisja postanowiła wystąpić do Sejmu z inicjatywą ustawodawczą w tej sprawie.
Inicjatywa obejmuje zmiany w kodeksie postępowania karnego. NRA postuluje o nadanie art. 52 następującego brzmienia:
§ 1: W razie śmierci pokrzywdzonego prawa, które by mu przysługiwały, mogą wykonywać osoby najbliższe, osoby pozostające na jego utrzymaniu lub spadkobiercy, a w przypadku ich braku lub nieujawnienia — prokurator, działając z urzędu.
§ 2: W przypadku, gdy organ prowadzący postępowanie dysponuje informacjami o osobach najbliższych dla pokrzywdzonego, osobach pozostających na jego utrzymaniu lub osobach z kręgu spadkobierców, poucza o przysługujących uprawnieniach co najmniej jedną z nich.
Zmieniony miałby być też art. 58 § 1 k.p.k. dotyczący oskarżyciela posiłkowego i art. 61 § 1 - oskarżyciela prywatnego - poprzez rozszerzenie katalogu osób, które mogą przystąpić do postępowania, lub w drugim przypadku, wstąpić w prawa oskarżyciela prywatnego, o spadkobierców.
NRA proponuje też nadać nowe brzmienie art. 542 § 2 kpk dotyczącemu prawa zmarłego skazanego, poprzez poszerzenie kręgu podmiotów legitymowanych do złożenia wniosku o wznowienie postępowania o osobę pozostającą na utrzymaniu oraz spadkobiercę pokrzywdzonego.
14 czerwca 2022, Studenckie Koło Naukowe FORUM Kozminski Law Students Association, afiliowane przy Prawniczym Interdyscyplinarnym Centrum Badawczym działającym w Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie, zorganizowało warsztaty legislacyjne dla studentów prawa. Patronat nad wydarzeniem objęła Naczelna Rada Adwokacka.
W trakcie warsztatów uczestnicy mogli zapoznać się ze specyfiką działania Rządowego Centrum Legislacji – którego Prezes dr hab. Krzysztof Szczucki objął warsztaty Patronatem Honorowym. Partnerem Strategicznym wydarzenia została Fundacja Instytut Rzeczypospolitej im. Pawła Włodkowica.
Wykłady poprowadzili:
Pan Arkadiusz Goławski, dyrektor Departamentu Prawa Ustrojowego i Edukacji RCL, podzielił się z uczestnikami swoimi doświadczeniami związanymi z pracą w Rządowym Centrum Legislacji.
Następnie dr Adam Zieliński, dyrektor Departamentu Prawa Rolnego i Środowiska RCL, poprowadził zajęcia dotyczące tworzenia specustaw i ich miejsca w polskim porządku prawnym.
Kolejny prelegent – dr Piotr Kędziora, dyrektor Biura Legislacyjnego Sejmu RP – przedstawił proces legislacyjny na etapie prac w Sejmie i Senacie RP.
Na koniec prof. ALK dr hab. Aleksander Maziarz, Prorektor ds. dydaktycznych oraz członek Rady Programowej Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych Naczelnej Rady Adwokackiej, poprowadził warsztaty, podczas których uczestnicy mogli w praktyce wykorzystać wcześniej zdobyte umiejętności.


14 czerwca 2022, sędzia Wojciech Łukowski, zastępca Koordynatora Krajowego ds. informatyzacji sądownictwa powszechnego, odpowiedział na pismo adw. Doroty Kulińskiej, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA z 9 lutego br., a dotyczące problemów z zakładką "Moje doręczenia na Portalu Informacyjnym sądów powszechnych". Adw. Kulińska zwróciła w piśmie uwagę, w związku z kierowanymi do NRA sygnałami od adwokatów z całej Polski o tym, że nadal w niektórych sądach dochodzi do wykorzystania przez sądy zakładki: „Dokumenty” w Portalu Informacyjnym Sądów Powszechnych, jako drogi uruchamiającej procedurę doręczenia pisma w postępowaniu cywilnym. Dlatego w imieniu Instytutu zwróciła się do sędziego Wojciecha Łukowskiego, z pismem o jednoznaczną interpretację i informację dla wszystkich sądów i sędziów, która precyzuje stanowisko, że skuteczne, w rozumieniu przepisów postępowania cywilnego, a więc rozpoczynające bieg terminów procesowych przy doręczeniach z wykorzystaniem Portalu Informacyjnego, jest jedynie zamieszczenie pisma w tym Portalu, w zakładce „Moje Doręczenia”. W odpowiedzi sędzia Łukowski napisał, że: z uwagi na doniosłe w skutkach znaczenie stosowania jednolitej praktyki przez sądy w skali całego kraju, pismem z 15 lutego 2022 r. Pani Minister Katarzyna Frydrych skierowała do sądów przypomnienie o prawidłowym sposobie realizowania doręczeń elektronicznych na podstawie art. 15zzs9 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095). Zgodnie z zaleceniem sądy powinny posługiwać się zakładką „Moje doręczenia”, jako narzędziem służącym do doręczania pism sądowych. Sądom zostały przekazane odpowiednie instrukcje obsługi nowej funkcjonalności, a także zwrócono im uwagę na fakt, iż moduł doręczeniowy został wytworzony w celu eliminacji wątpliwości pełnomocników co do daty doręczenia pism sądowych. Stąd też, na dzień formułowania niniejszej odpowiedzi, podjęte zostały już kroki, których celem było wyeliminowanie tej sytuacji.
(czytaj odpowiedź Zastępcy Koordynatora Krajowego ds. informatyzacji sądownictwa powszechnego)
13 czerwca 2022 r. - adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych wzięła udział w debacie „Czy samorządność zawodowa w Polsce jest zagrożona?” w Sejmie. Zaproszenie na to wydarzenie wystosowali przewodniczący Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska Borysa Budki oraz przewodniczący Sejmowej Komisji Ustawodawczej Arkadiusz Myrcha. Debata została zorganizowana w kontekscie wniosku grupy posłów Prawa i Sprawiedliwości do Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 6/22) o zbadanie konstytucyjności przepisów ustaw - Prawo o adwokaturze i o radcach prawnych, dotyczących przynależności do izby adwokackiej lub izby radców prawnych na podstawie kryterium miejsca położenia siedziby zawodowej lub miejsca zamieszkania.
Podczas debaty adw. Dorota Kulińska zaprezentowałam stanowisko NRA odnośnie rzeczonego wniosku.
9 czerwca - Senat przyjął projekt nowelizacji, który zakłada urealnienie stawek dla adwokatów i radców prawnych z urzędu. Według projektu stawki za takie usługi mają być w praktyce nie niższe niż stawki dla pełnomocników z wyboru. Projekt jest senacką inicjatywą legislacyjną, teraz trafi do prac w Sejmie RP. W posiedzeniu Senatu uczestniczył adwokat Rafał Chrzanowski, czonek Zespołu ds. opiniowania i sporządzania projektów legislacyjnych w zakresie prawa administracyjnego ILiPP.
Inicjatywa senacka jest odpowiedzią na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 kwietnia 2020 r. Trybunał uznał za niekonstytucyjny przepis ministerialnego rozporządzenia stanowiący, że opłatę będącą elementem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, które ponosi Skarb Państwa, ustala się w wysokości co najmniej połowy opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach rozporządzenia określających stawki maksymalne, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W uzasadnieniu senackiego projektu zaznaczono, że tamte postanowienia rozporządzenia „skutkowały gorszym traktowaniem adwokatów, podejmujących się prowadzenia określonych spraw z urzędu w zakresie należnego im wynagrodzenia, aniżeli adwokatów reprezentujących swoich klientów na podstawie zawartej z nimi umowy”.
Według proponowanej przez Senat nowelizacji minister sprawiedliwości w rozporządzeniu powinien określić wysokość opłat przysługujących adwokatom oraz radcom prawnym z urzędu na poziomie nie niższym niż wysokość stawek, jakie mogą być zasądzanie na rzecz pełnomocników, którzy podjęli się zastępstwa procesowego na podstawie umowy z klientem. Wysokość opłat miałaby być konsultowana z Naczelną Radą Adwokacką i Krajowa Radą Radców Prawnych.
Za projektem zmian w przepisach Prawo o adwokaturze i ustawy o radcach prawnych głosowało 51 senatorów, przeciw było 43, a 2 wstrzymało się od głosu.
9 czerwca, na 56. posiedzeniu Sejmu przyjęta została ustawa o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zmiany obejmują możliwość poszerzenia, na wniosek adresata, form doręczania pism w postępowaniach przed sądami administracyjnymi, także w wykorzystaniem skrzynki pocztowej. Uchwalona zmiana zainicjowana została petycją indywidualną adwokata dr. Karola Pachnika, który swoją petycję skierował do Senatu RP. Ustawę przekazano do podpisu Prezydenta.
Autorowi petycji – gratulujemy
Naczelna Rada Adwokacka oraz Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA zapraszają na konferencję W labiryncie pomocy prawnej „z urzędu” - czas na poważne zmiany, która odbędzie się 10 czerwca br. na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
Konferencja odbędzie się w formie hybrydowej – stacjonarnie i online.

24 kwietnia, Zainicjowana przez Naczelną Radę Adwokacką, ważna dla adwokatów zmiana dotycząca dostarczania przesyłek rejestrowanych, została podjęta przez sejmową Komisję ds. Petycji. Komisja zadecydowała o wniesieniu projektu nowelizacji ustawy Prawo pocztowe zgodnie z postulatami NRA.
Postulaty zmian znalazły się w petycji złożonej przez adw. Przemysława Rosatiego, prezesa Naczelnej Rady Adwokackiej, 23 września 2021 r. Obejmują dodanie w art. 37 ust. 4a Prawa pocztowego punktu 4, mówiącego, że doręczenie korespondencji rejestrowanej adwokatom i radcom prawnym nie mogłoby być realizowane poprzez pozostawienie jej w oddawczej skrzynce pocztowej, bez wyraźnej dyspozycji adresata.
Spod regulacji art. 37 ust. 4 Prawa pocztowego wyłączone są już: sądy, trybunały, prokuratura i inne organy ścigania oraz komornicy sądowi. NRA postuluje wyłączenie także adwokatów i radców prawnych.
To bardzo ważna zmiana, ponieważ obecne przepisy – zmienione ustawą Covidową – nie gwarantują skutecznego dostarczenia pism oraz zagrażają ochronie tajemnicy adwokackiej.
Decyzję o wniesieniu petycji w tej sprawie Naczelna Rada Adwokacka podjęła uchwałą z 11 września 2021 r.
W pracach sejmowej Komisji ds. Petycji z ramienia NRA brała udział adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych.
Komisja, po dyskusji z udziałem przedstawiciela NRA, przychyliła się do postulatu zawartego w petycji Naczelnej Rady Adwokackiej i postanowiła podjąć inicjatywę ustawodawczą w zakresie nowelizacji ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe z uwzględnieniem zaproponowanych rozwiązań.
22 kwietnia, Organizacje zrzeszające przedsiębiorców są zaniepokojone zapisami w projekcie ustawy o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (UC69). W ich ocenie w obecnym brzmieniu projekt ustawy stwarza ryzyko ograniczenia prawa przedsiębiorców do zrzeszania się, reprezentacji i udziału w procesie legislacyjnym. Wspólne stanowisko w tej sprawie poparła Naczelna Rada Adwokacka. (czytaj więcej o stanowisku)
21 kwietnia 2022 r. Propozycje Naczelnej Rady Adwokackiej stanowią podstawę w pracach nad nowym modelem systemu nieodpłatnej pomocy prawnej w Ministerstwie Sprawiedliwości. Opinia NRA została przesłana 31 marca br. Zawiera ona 12 propozycji zmian, które są podsumowaniem odpowiedzi adwokatów na ankietę rozesłaną przez Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych w lutym br.
Michał Sopiński, zastępca dyrektora Departamentu Strategii i Funduszy Europejskich Ministerstwa Sprawiedliwości, przesłał do NRA podziękowania za przekazane uwagi i propozycje zmian legislacyjnych dotyczących systemu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.
Zaznaczył, że zaangażowanie i wkład Adwokatury w rozwój systemu ma realny wpływ na usprawnienie świadczonych usług pomocowych, zwiększenie dostępu do nich, a także podniesienie świadomości społeczeństwa na temat rodzajów i zakresu pomocy udzielanej w ramach nieodpłatnej pomocy.
Obecnie trwają prace nad usystematyzowaniem oraz analizą propozycji NRA. Zgłoszone potrzeby i oczekiwania w zakresie nowego modelu systemu nieodpłatnej pomocy są dla nas bardzo przydatne – napisał Michał Sopiński.
Uwagi i propozycje Naczelnej Rady Adwokackiej dotyczące niezbędnych - w ocenie Adwokatury - zmian w systemie nieodpłatnej pomocy prawnej (NPP) i nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim (NPO) opracował adw. dr Mariusz Hassa, przewodniczący Zespołu ds. reformy zasad świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej ILiPP. W imieniu NRA przekazała je do Ministerstwa Sprawiedliwości adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA 31 marca br.
20 kwietnia 2022 r. adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych przy NRA, wzięła udział w posiedzeniu Komisji Człowieka, Praworządności i Petycji Senatu RP. Podczas posiedzenia rozpatrywano petycje Naczelnej Rady Adwokackiej z 12 maja 2021 r. (P10-47/21) dotyczącą zmiany Kodeksu postępowania karnego poprzez dodanie w art. 245 nowego paragrafu 4 i 5 w celu zapewnienia zatrzymanemu prawa do skorzystania z pomocy prawnej z urzędu w przypadku wykonywania czynności procesowych lub dowodowych na etapie zatrzymania.
Adw. Kulińska, reprezentując NRA, ponownie przedstawiła najistotniejsze argumenty przemawiające za kontynuowaniem prac nad petycją i wnioskowała o przyjęcie petycji do dalszych prac legislacyjnych. Przedstawiciel Biura Legislacyjnego Senatu przedstawił m.in. opinię sporządzoną przez eksperta Senatu, dr. Piotra Kładocznego z Uniwersytetu Warszawskiego (o opinię wnioskowała Komisja po posiedzeniu w dniu 10 stycznia 2022r.). Opinia ta w pełni podziela stanowisko NRA, a nawet je rozszerza.
Przed podjęciem dalszych decyzji, Komisja postanowiła zwrócić się do Ministerstwa Sprawiedliwości o opinię dotyczącą propozycji zawartych w projekcie zmian przedstawionym przez NRA.
6 kwietnia, adw. Arkadiusz Slisz, członek Zespołu ds. prac parlamentarnych wziął udział w posiedzeniu senackiej Komisji Ustawodawczej. W porządku posiedzenia znalazły się: rozpatrzenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. (sygn. akt SK 66/19) dotyczącego rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu oraz ozpatrzenie postanowienia sygnalizacyjnego Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 października 2021 r. (sygn. akt S 2/21) dotyczącego ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.
5 kwietnia, adw. Dariusz Goliński, przewodniczący Zespołu ds. opiniowania i sporządzania projektów legislacyjnych w zakresie prawa administracyjnego, wziął udział we wspólnym posiedzeniu senackich Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji. Podczas posiedzenia rozpatrywano m.in. projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz ustawy – Prawo o adwokaturze (druk senacki nr 636). Mec. Goliński wziął udział w dyskusji, po której pozytywnie zaopiniowano projekt i skierowano go do dalszego procedowania.
31 marca 2022, Uwagi dotyczące niezbędnych - w ocenie Adwokatury - zmian w systemie nieodpłatnej pomocy prawnej (NPP) i nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim (NPO) przekazała do Ministerstwa Sprawiedliwości, w imieniu Naczelnej Rady Adwokackiej, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA. Propozycje Adwokatury mają usprawnić świadczenie usług pomocowych poprzez zapewnienie dostępu do systemu tym obywatelom, którzy rzeczywiście z systemu powinni korzystać.
Proponowane zmiany mają także zapewnić właściwy standard i poziom pomocy prawnej świadczonej w ramach NPP.
Opinia zawiera 12 proponowanych zmian, które są podsumowaniem odpowiedzi adwokatów na ankietę rozesłaną przez Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych w lutym br.
1. Zniesienie w karcie pomocy obowiązku opisywania problemu klienta i opisu udzielonej porady.
2. Progi dochodowe w informacjach statystycznych zawartych w karcie pomocy.
3. Wprowadzenie do oświadczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej rygoru odpowiedzialności karnej z art. 233 paragraf 6 kk (rozwiązanie tymczasowe - mała reforma).
4. Zaangażowanie organów administracji w proces przyznawania prawa do korzystania z systemu nieodpłatnej pomocy prawnej i obywatelskiej (duża reforma).
5. Udzielanie porad osobom ze znaczną niepełnosprawnością ruchową w miejscu ich zamieszkania (art. 8 ust. 8 ustawy) dopiero po zrealizowaniu porady telefonicznej.
6. Zwrot kosztów dojazdu na wizytę domową udzielaną osobom ze znaczną niepełnosprawnością ruchową w miejscu ich zamieszkania (art. 8 ust. 8 ustawy).
7. Zwolnienie z obowiązku udziału w kursie doszkalającym doradców obywatelskich będących jednocześnie adwokatami lub radcami prawnymi (art. 11 a ust. 2 ustawy).
8. Wykreślenie z ustawy zapisu o możliwości nieodpłatnego wydłużenia świadczenia pomocy prawnej do pięciu godzin i propozycja waloryzacji stawek wynagrodzenia w NPP i NPO.
9. Obowiązek wskazywania w karcie pomocy właściwej dla nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, czy dana porada była poradą obywatelską czy poradą prawną.
10. Zróżnicowanie wysokości wynagrodzenia w punktach NPP i NPO.
11. Wyeliminowanie z systemu nieodpłatnej pomocy prawnej beneficjentów w postaci przedsiębiorców.
12. Neutralność lokalizacji punktów NPP i NPO.
(czytaj stanowisko NRA)
Ankieta Instytutu została rozesłana 18 lutego br. Była skierowana do adwokatów, ale także do dziekanów okręgowych rad adwokackich. W stanowisku NRA zostały uwzględnione nadesłane w odpowiedzi na ankietę uwagi.
Adw. Dorota Kulińska, dyrektor ILiPP, dziękuje za wszystkie nadesłane za pośrednictwem formularza kontaktowego - Instytut Interwencje – oraz w pismach dziekanów okręgowych rad adwokackich uwagi. Informacje o dalszych pracach będą na bieżąco publikowane.
28 marca 2022. Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych Naczelnej Rady Adwokackiej zwraca się do adwokatek i adwokatów z prośbą o nadsyłanie uwag dotyczących aplikacji używanych obecnie przez sądy przy organizowaniu rozpraw zdalnych. Opinie zbieranie będą za pośrednictwem formularza kontaktowego Instytutu.
Ministerstwo Sprawiedliwości rozpoczęło prace nad wprowadzeniem na stałe instytucji rozprawy zdalnej w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
Samo rozwiązanie wydaje się nieuniknione i właściwie wykorzystywane spowodowałoby w wielu przypadkach usprawnienie postępowania zarówno dla stron, sądu, jak i pełnomocników.
W odpowiedzi na zapytanie Ministerstwa Sprawiedliwości, Naczelna Rada Adwokacka przedstawiła stanowisko, z którego treścią można zapoznać się pod linkiem (przejdź do stanowiska)
Ministerstwo Sprawiedliwości wystosowało również prośbę o uwagi dotyczące aplikacji używanych obecnie przez sądy przy organizowaniu rozpraw zdalnych, w kontekście wytwarzanych przez nie problemów w komunikowaniu się stron i ich pełnomocników z sądem oraz w zakresie dotyczącym spostrzeżeń co do bezpieczeństwa danych osobowych przesyłanych za ich pośrednictwem.
Stąd uprzejma prośba Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA do środowiska adwokackiego o przekazywanie uwag i doświadczeń na adres skrzynki kontaktowej Instytutu:
(przejdź do skrzynki kontaktowej)
Wnioski z przekazanych przez Państwa uwag, zebrane w jednym wystąpieniu, będą udostępnione Ministerstwu Sprawiedliwości do wykorzystania przy konstruowaniu nowych rozwiązań.
Szczególnie cenne będą uwagi Państwa uwzględniające aplikacje stosowane w różnych miejscach kraju, w celu ewentualnego ustalenia, która z tych aplikacji działa najsprawniej i mogłaby być sugerowana jako baza do przyjęcia jednolitego systemu dla wszystkich sądów powszechnych w Polsce.
adw. Dorota Kulińska
dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA
Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wspiera projekt FACILE - kontynuację projektu CrossJustice - Uniwersytetu Wrocławskiego. Projekt będzie koncentrował się na postępowaniach transgranicznych i stopniu implementacji przepisów unijnych na gruncie krajowym, w odniesieniu do prawa unijnego obejmującego ENA, Europejskiego Nakazu Dochodzeniowego oraz Rozporządzenia 1805/2018 (nakazy zabezpieczenia i konfiskaty). Projekt będzie obejmował ocenę stopnia implementacji oraz utworzenie platformy informatycznej pozwalającej na uzyskanie informacji co do analogicznych przepisów w krajach objętych projektem oraz ich powiązania z obowiązującym orzecznictwem ułatwiającym korzystanie z dorobku państwa obcego przy mających coraz częściej miejsce postępowaniach transgranicznych. Udział Naczelnej Rady Adwokackiej miałby polegać na propagowaniu wśród adwokatów informacji o szkoleniach.
Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wspiera udział Uniwersytetu Wrocławskiego w projekcie e-Justice. Program finansowany jest przez Komisję Europejską, a adresatami programu są korporacje prawnicze w państwach członkowskich UE. Uruchomienie programu planowane jest na styczeń 2023, czas trwania to 24 miesiące. Polega on na prowadzeniu programu e-learningowego nt. stosowania rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w zakresie prawa cywilnego i handlowego. Udział Naczelnej Rady Adwokackiej polega na upowszechnianiu wiedzy o projekcie i informowanie o szkoleniach.
10 marca odbyło się posiedzenie sejmowej Komisji do spraw Petycji, na którym rozpatrywana była petycja NRA, obejmująca postulat zmiany ustawy Prawo Pocztowe, poprzez dodanie w art. 37 ust. 4a punktu 4, w ramach którego doręczenie korespondencji rejestrowanej adwokatom i radcom prawnym nie mogłoby być realizowane poprzez pozostawienie jej w oddawczej skrzynce pocztowej, bez wyraźnej dyspozycji adresata.
Zmiana uwzględniałaby wyłączenie spod regulacji art. 37 ust. 4 Prawa pocztowego – obok sądów, trybunałów, prokuratury i innych organów ścigania oraz komorników sądowych – także właśnie adwokatów i radców prawnych.
W imieniu NRA głos ws. petycji zabrała adwokat Dorota Kulińska – dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych. Komisja postanowiła podjąć inicjatywę ustawodawczą.
Przedmiotem posiedzenia w dniu 10 marca była też petycja osoby fizycznej, postulująca o ustanowienie uniwersyteckiej prawniczej aplikacji adwokackiej. W tym zakresie adwokat Dorota Kulińska przedstawiła stanowisko NRA dotyczące możliwości wprowadzenia takiego trybu aplikacji adwokackiej.
Komisja skierowała dezyderat do Ministra Sprawiedliwości o stanowisko w sprawie zagadnień objętych petycją, z uwzględnieniem odpowiedzi na pytanie: czy możliwe jest wprowadzenie systemu stypendialnego dla aplikantów osiągających najlepsze wyniki na egzaminie wstępnym i w trakcie aplikacji.
10 marca, adw. dr Mariusz Hassa, przewodniczący Zespołu ds. reformy zasad świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, wziął udział - z upoważnienia prezesa NRA - w posiedzeniu Rady Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego oraz Edukacji Prawnej przy Ministerstwie Sprawiedliwości.
3 marca, adwokat Dorota Kulińska, dyrektor ILiPP wzięła udział w posiedzeniu senackiej Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji. Przedmiotem posiedzenia było między innymi rozpatrzenie petycji w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej dotyczącej zmiany art. 87 ustawy z dnia 6.06.1997 r. Kodeks postępowania karnego, w zakresie umożliwienia osobom ubogim wyboru pełnomocnika z urzędu. (P10-87/21). Odnosząc się do przedmiotu petycji adw. Dorota Kulińska pozytywnie oceniła proponowane rozwiązanie, w kontekście zapewnienia uczestnikom postępowania karnego możliwości rzetelnej realizacji prawa do obrony i do udziału w postępowaniu pozostałych jego stron oraz zapewnienia wysokiego standardu świadczonej pomocy prawnej dla tych osób, wskazując jednocześnie na konieczność dopracowania proponowanych zmian w aspekcie doprecyzowania proponowanej regulacji. Komisja, pomimo zgłoszonego wniosku o zaniechanie prac nad petycją, podjęła decyzję o kontynuacji tych prac i postanowiła zwrócić się o opinię odnośnie zagadnień objętych petycją do Ministerstwa Sprawiedliwości i do Naczelnej Rady Adwokackiej.
2 marca, adw. Maciej Obrębski wziął udział z ramienia Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych w posiedzeniu połączonych komisji senackich (ustawodawczej, środowiska, klimatu) ws. projektu nowelizacji ustawy o lasach.
Nowelizacja ta stanowi wykonanie zapisów Konwencji z Aarhus. Polska jest obecnie w sporze z Komisją Europejską co do tego, czy ww. konwencja nakłada obowiązek zapewnienia organizacjom ekologicznym prawa zaskarżania zatwierdzeń planów urządzenia lasów. Sprawa jest obecnie na etapie postępowania przed TSUE.
W trakcie dyskusji głos zabrali wiceminister środowska Edward Siarka, senatorowie Kocha, Piecha, Czerwiński, Gawłowski.
W swoim wystąpieniu adw. Obrębski poparł stanowisko RPO co do zapewnienia legitymacji czynnej w zakresie wniesienia skargi do WSA wszystkim podmiotom, w tym organizacjom ekologicznym oraz nadania zatwierdzeniu formy decyzji administracyjnej. Zgłosił uwagę co do błędnej redakcji przepisu przejściowego, który w obecnym brzmieniu umożliwiałby po wejściu ustawy zaskarżenie do WSA także wszystkich zatwierdzeń wydanych w przeszłości – bez jakiegokolwiek limitu czasowego. W głosowaniu wiekszością 26:12 ustawa została skierowana do dalszych prac.
18 lutego w związku z informacjami, że Ministerstwo Sprawiedliwości rozpoczęło prace nad zmianami ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej Przewodniczący Zespołu ds. NPP – adwokat Mariusz Hassa na Facebooku opublikował ankietę skierowaną do adwokatów świadczących NPP obejmującą pytania dotyczące aktualnej oceny warunków świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej przez tych adwokatów. Uzyskane odpowiedzi stanowiły podstawę do formułowania w korespondencji z Miniesterstwem konkretnych uwag i postulatów środowiska adwokackiego.
18 lutego, Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA zaprasza do wypełnienia ankiety dotyczącej systemu nieodpłatnej pomocy prawnej (przejdź do strony z ankietą)
16 lutego, adw. Dorota Kulińska, dyrektor ILiPP, poprowadziła spotkanie Zespołu „Wymiar Sprawiedliwości – Adwokatura dla przyszłości” . W spotkaniu wziął udział adw. Przemysław Rosati, prezes NRA.
15 lutego 2022, Senacka Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji rozpatrywała 15 lutego petycję Naczelnej Rady Adwokackiej z inicjatywą zmiany w kodeksie postępowania karnego dotyczącą przeszukań pomieszczeń należących do adwokata. Petycję złożył adw. Przemysław Rosati w styczniu 2021 r. Prace senackiej komisji dały oczekiwany przez środowisko adwokackie efekt.
Podczas posiedzenia senackiej Komisji 15 lutego 2022 r. Naczelną Radę Adwokacką reprezentowała adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA.
Petycja (P10-14/21) w sprawie nowelizacji ustawy z 6 czerwca 1997 roku Kodeks postępowania karnego zawiera propozycję zmiany art. 222 i art. 276 KPK. Chodzi o:
-wprowadzenie obowiązku zawiadamiania Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w przypadku przeszukania pomieszczenia należącego do adwokata lub pozostającego w jego posiadaniu,
-dopuszczenie do udziału w tej czynności osoby wskazanej przez Dziekana
- możliwość zastosowania środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w wykonywaniu zawodu wobec oskarżonego będącego adwokatem, jeżeli czyn będący przedmiotem zarzutu ma związek z wykonywaniem zawodu adwokata, tylko na podstawie decyzji sądu, na czas określony, nie dłuższy niż 3 miesiące z możliwością przedłużenia i ze wskazaniem szczegółowej procedury zastosowania takiego środka i trybu odwoławczego.
Po dyskusji, w której głos zabierała adw. Kulińska, senacka Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji zdecydowała o podjęciu prac ustawodawczych w tym zakresie i o przekazaniu projektu zmian ustawy Marszałkowi Senatu w celu złożenia w Sejmie jako inicjatywy senackiej.
15 lutego 2022, Ważne dla pełnomocników zmiany w orzekaniu o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu będą przedmiotem senackiego projektu zmian w kodeksie postępowania karnego i kodeksie postępowania cywilnego. Zdecydowała o tym senacka Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji, która obradowała 15 lutego br. nad petycją NRA, złożoną w styczniu 2021 r. przez adw. Przemysława Rosatiego.
Podczas posiedzenia 15 lutego 2022 r. Naczelną Radę Adwokacką reprezentowała adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA.
Petycja (P10-15/21) postuluje zmiany w zakresie orzekania o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu polegające na tym, że sąd:
- orzekałby o tych kosztach w odrębnym postanowieniu, wydawanych w po wydaniu orzeczenia kończącego sprawę w danej instancji, co pozwoli na wypłacanie zasadzonych kosztów po zakończeniu postępowania w każdej instancji, a w przypadku wygaśnięcia pełnomocnictwa w trakcie postępowania z przyczyn określonych w petycji, po podjęciu przez sąd decyzji w terminie 14 dni od złożenia wniosku;
A w zakresie regulacji zawartych w KPC NRA postuluje, żeby
- koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w każdym przypadku ponosił Skarb Państwa , dochodząc potem w sprawach wygranych przez pełnomocnika tych kosztów od strony przeciwnej bez angażowania pełnomocnika z urzędu, odmiennie niż w obecnym stanie prawnym.
Senacka Komisja, po intensywnej wymianie zdań, podjęła decyzję o podjęciu prac na senackim projektem nowelizacji kpk i kpc stosunkiem głosów 12 „ za” do 4 „ wstrzymujących się”, bez głosów przeciwnych, pomimo negatywnej opinii Ministerstwa Sprawiedliwości i jego zdecydowanej opozycji wobec propozycji Naczelnej Rady Adwokackiej.
15 lutego odbyło się spotkanie Zespołu ds. reformy świadczenia pomocy prawnej z urzędu i systemu stawek wynagrodzeń z urzędu. Zespół działa w ramach Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA.
W trakcie spotkania omówiono wyniki dotychczasowych prac Zespołu. Adw. Dorota Kulińska, dyrektor ILiPP, przedstawiła informacje o aktywnościach związanych z problematyką świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej z urzędu, które były przedmiotem działań ILiPP i NRA w ostatnim czasie.
Adw. Magdalena Grabarczyk, przewodnicząca Zespołu i adw. Patrycja Nieszporek przedstawiały sporządzoną dla wewnętrznych potrzeb prac Zespołu opinię identyfikującą najistotniejsze zagadnienia wymagające przedyskutowania w środowisku adwokackim, które wyznaczyłyby kierunek forsowanych w pracach legislacyjnych zmian. Przyjęto plan działań Zespołu na najbliższy czas.
Podsumowując dotychczas prowadzone prace, członkowie Zespołu stwierdzili, że po zakończeniu trwających jeszcze działań, zmierzających do zgromadzenia jak największej ilości danych statystycznych dotyczących spraw prowadzonych z urzędu, ILiPP rozpocznie szerokie konsultacje wśród adwokatów, dotyczące preferowanych kierunków zmian zasad świadczenia tego typu pomocy prawnej.
Dostrzeżono też konieczność prowadzenia akcji informacyjnej, wskazującej na możliwości dochodzenia wypłaty wynagrodzeń za świadczoną pomoc z urzędu i konieczność prowadzenia w tym zakresie także szerokiej akcji informacyjnej w środowiskach sędziowskich.
Identyfikacja części problemów w tym zakresie, praktycznie w takiej samej proporcji dotyczy zarówno niedostosowania regulacji prawnych do wymogów rzeczywistości, jak i braku -, w znacznej ilości przypadków - aktywności i zaangażowania tych organów orzekających, w których gestii pozostają jednostkowe decyzje o przyznawaniu adwokatom i radcom prawnym wynagrodzenia za świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej z urzędu.
10 lutego odbyło się posiedzenie połączonych Komisji Senackich: Komisji Ustawodawczej,Komisji Budżetu i Komisji Praw Człowieka, przedmiotem którego było pierwsze czytanie projektu ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Bourze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych( druk senacki nr 608).
W posiedzeniu jako przedstawiciel NRA uczestniczyła Pani Mecenas Magdalena Fertak, która była współinicjatorem pomysłów zmian objętych projektem. Inicjatywa w sposób rzeczywisty poprawia sytuację osób poszkodowanych w wyniku działań osób trzecich, które doznały uszczerbku na zdrowiu fizycznym, czy psychicznym lub doznały rozstroju zdrowia. Projekt przyjęto praktycznie jednomyślnie, przy jednym głosie wstrzymującym się. Po posiedzeniu Pani Mecenas Magadalena Fertak uczestniczyła w konferencji prasowej organizowanej przez Marszałka Senatu Krzysztofa Kwiatkowskiego, przedstawiając argumenty, które uzasadniają konieczność zapewnienia pokrzywdzonym, rzeczywistej ochrony prawnej i ekonomicznej o której mowa w procedowany projekcie. Zgodnie z procedurą projekt skierowano do drugiego czytania.
Aktywność Pani Mecenas to istotne potwierdzenie zaangażowania adwokatury w ochronę najsłabszych, wymagających szczególnej opieki, obywateli. Dziękujemy!
9 lutego 2022 - W związku z kierowanymi do NRA sygnałami od adwokatów z całej Polski o tym, że nadal w niektórych sądach dochodzi do wykorzystania przez sądy zakładki: „Dokumenty” w Portalu Informacyjnym Sądów Powszechnych, jako drogi uruchamiającej procedurę doręczenia pisma w postępowaniu cywilnym, Instytut zwrócił się do sędziego Wojciecha Łukowskiego, zastępcy koordynatora krajowego ds. koordynacji wdrożeń systemów informacyjnych w sądach powszechnych, z pismem o jednoznaczną interpretację i informację dla wszystkich sądów i sędziów, która precyzuje stanowisko, że skuteczne, w rozumieniu przepisów postępowania cywilnego, a więc rozpoczynające bieg terminów procesowych przy doręczeniach z wykorzystaniem Portalu Informacyjnego, jest jedynie zamieszczenie pisma w tym Portalu, w zakładce „Moje Doręczenia”. (czytaj pismo Instytutu do zastępcy koordynatora krajowego ds. koordynacji wdrożeń systemów informacyjnych w sądach powszechnych)
Osoby poszkodowane w wypadkach drogowych, starające się o rentę lub odszkodowanie, mają mieć zapewnioną pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika – adwokata lub radcy prawnego. Wynika tak z ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 1 stycznia 2022 r. W pracach legislacyjnych nad przedmiotowym rozwiązaniem aktywny udział wzięła Naczelna Rada Adwokacka za pośrednictwem Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA.
Z ramienia Instytutu w pracach legislacyjnych w Parlamencie uczestniczyła adw. Magdalena Fertak, istotnie przyczyniając się do wprowadzenia nowej regulacji.
Jeszcze w październiku 2021 r. przygotowała - w ramach prac ILiPP - opinię prawną do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Pani Mecenas reprezentowała także Naczelną Radę Adwokacką w pracach Komisji Sejmowych nad tym projektem.
W efekcie postulowanych przez adw. Fertak zmian, w ramach ustawy o ruchu drogowym znalazła się regulacja:
Art. 2. W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, 1981, 2052, 2262, 2270 i 2289) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 117 po § 5 dodaje się § 51-§ 54 w brzmieniu:
„§ 51. Prokurator, w terminie 14 dni od dnia wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w ruchu lądowym określonego w przepisach rozdziału XXI ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, którego następstwem jest śmierć człowieka albo ciężki uszczerbek na zdrowiu, lub zarzutów popełnienia z użyciem pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym przestępstwa zabójstwa lub umyślnego spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu:
1) składa wniosek o ustanowienie pełnomocnika, będącego adwokatem lub radcą prawnym, do wytoczenia powództwa o rentę przez osoby do tego uprawnione, o których mowa w art. 444 § 2 oraz art. 446 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 1509), jeżeli osoba uprawniona ze względu na wiek, stan zdrowia lub stan majątkowy nie jest w stanie samodzielnie dochodzić swoich roszczeń lub dochodzenie przez nią tych roszczeń byłoby znacznie utrudnione, a nie ustanowiła będącego adwokatem lub radcą prawnym pełnomocnika z wyboru i nie zachodzi wysokie prawdopodobieństwo istotnego przyczynienia się poszkodowanego lub osoby uprawnionej do zdarzenia, którego dotyczy przedstawiony zarzut;
2) może złożyć wniosek, o którym mowa w pkt 1, w przypadku gdy szczególne okoliczności odnoszące się do osoby uprawnionej, inne niż wskazane w pkt 1, uzasadniają konieczność ochrony jej interesów.
§ 52. Przepis § 51 stosuje się odpowiednio, jeżeli wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów popełnienia przestępstwa, o którym mowa w tym przepisie, nie jest możliwe z uwagi na stan zdrowia sprawcy lub z powodów, o których mowa w art. 17 § 1 pkt 5, 6, 8 lub 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534 i 1023).
§ 53. We wniosku, o którym mowa w § 51, należy określić osobę, na rzecz której ma zostać ustanowiony pełnomocnik, oraz wskazać okoliczności uzasadniające ustanowienie pełnomocnika i wytoczenie powództwa na podstawie art. 444 § 2 lub art. 446 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
§ 54. Sąd uwzględnia wniosek prokuratora, o którym mowa w § 51. Pełnomocnictwo udzielone w tym trybie obejmuje umocowanie jedynie do żądania udzielenia zabezpieczenia w formie miesięcznego świadczenia na zapewnienie środków utrzymania, o którym mowa w art. 7533 § 1, oraz wytoczenia powództwa, na podstawie art. 444 § 2 lub art. 446 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny na rzecz osoby uprawnionej i uczestnictwa w postępowaniach zainicjowanych żądaniem i powództwem. Ten sam pełnomocnik może być umocowany dla więcej niż jednego uprawnionego.”
Przyjęte rozwiązanie jest regulacją istotną dla osób pokrzywdzonych w wypadkach drogowych, dzięki której zapewnia się im w pierwszej kolejności profesjonalną pomoc prawną – adwokata lub radcy prawnego - a tym samym gwarantuje ochronę ich praw.
Wprowadzone z inicjatywy adw. Magdaleny Fertak rozwiązania stanowią pożądany społecznie krok w kierunku wzmocnienia możliwości korzystania przez obywateli z pomocy prawnej świadczonej przez w pełni do tego przygotowane i profesjonalne podmioty.
Zniweluje to ryzyko nawiązywania przez pokrzywdzonych w wypadkach współpracy, na nie zawsze jasnych warunkach, z podmiotami, które często wykorzystują położenie życiowe poszkodowanych, wymuszając z ich strony trudne do odwrócenia i nie zawsze korzystne deklaracje i decyzje.
27 stycznia 2022, odbyło się spotkanie online Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych, udziałem adw. Przemysława Rosatiego, prezesa NRA. Spotkanie poprowadziła adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu. W trakcie spotkania adw. Dorota Kulińska zreferowała istotne wydarzenia i działania, które miały miejsce od poprzedniego spotkania Instytutu. Przedstawiała też plany działalności na rok 2022 oraz omówiła najbliższe zadania. W trakcie dyskusji zebrani przedstawiali swoje uwagi i propozycje odnośnie działań Instytutu, które powinny być podejmowane w najbardziej palących dla środowiska sprawach. Uczestnicy spotkania rozmawiali nt. zaawansowania prac dotyczących zmiany stawek i wypłat wynagrodzenia za nieodpłatną pomoc prawną z urzędu, funkcjonowania instytucji zajmujących się nieodpłatną pomocą prawną, projektów zmian dotyczących zasad świadczenia pomocy prawnej. Poruszono też takie kwestie, jak adwokacka umowa o współpracę, przymus adwokacki w sprawach gospodarczych oraz konieczność podjęcia w roku 2022 tematu zmian w konstrukcji egzaminów wstępnych na aplikację i egzaminu końcowego, z wykorzystaniem doświadczeń 11 lat obowiązywania funkcjonującej obecnie formy.
24 stycznia 2022 adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych Naczelnej Rady Adwokackiej wzięła udział w wysłuchaniu społecznym, na temat rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe. NRA negatywnie ocenia proponowane zmiany. Adw. Kulińska podczas wysłuchania przekazała, że NRA przyłącza się do krytycznych ocen uzasadnienia prawnego dla wprowadzenia tych zmian, zwracając uwagę na wydźwięk społeczny tych propozycji, który w kontekście poszanowania praw i wolności obywatelskich bez wątpienia narusza prawa nauczycieli, zmierzając do podważenia autorytetu i dalszego deprecjonowania wartości tego zawodu.
21 stycznia 2022 r. w siedzibie Ministerstwa Finansów odbyło się spotkanie w sprawie ewaluacji wdrożenia IV dyrektywy AML (UE) 2015/849 z przedstawicielami Rady Europy oraz Komisji Europejskiej.
W spotkaniu z ramienia Adwokatury, działając ze wskazania Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA udział wzięli:
1. Adwokat Katarzyna Dąbrowska – Kancelaria Pietrzak Sidor & Wspólnicy
2. Adwokat Mateusz Grosicki – Kancelaria Graś i Wspólnicy
3. Adwokat Michał Hara – przedstawiciel NRA
W ramach ewaluacji omówiono następującą problematykę:
a) Ocenę ryzyka i wdrażanie polityk przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy i finansowania terroryzmu w kancelariach adwokackich
b) Należytej staranności wobec klienta i weryfikacji kontrahentów w ramach procedur KYC oraz osób o statusie PEP (osoby zajmujące eksponowane stanowiska polityczne) ,
c) Raportowaniu o nieprawidłowościach do GIIF i Prokuratur,
d) Funkcjonowaniu Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych, weryfikacji danych przez Adwokata oraz zgłaszaniu nieprawidłowości,
e) Odpowiedzialności Adwokata za naruszenie przepisów.
W trakcie spotkania wskazano na następujące problemy:
1. Kancelarie nie są zobowiązane na gruncie ustawy oraz dyrektywy do wdrażania procedur. Z uzasadnienia ustawy, samej treści ustawy oraz dyrektywy wynika że adresatem obowiązków jest adwokat. Zwrócono uwagę na zróżnicowanie form prawnych wykonywania zawodu Adwokata. W związku z tym w ramach funkcjonowania kancelarii z osobami współpracującymi w ramach formatu B2B podpisywane są porozumienia dotyczące wspólnego przeprowadzania procedur w ramach outsourcingu co nie zwalnia jednak adwokata z obowiązku posiadania wewnętrznych procedur.
2. Wskazano, że zgodnie z zaleceniami adwokaci posiadają wdrożone polityki AML oraz przeprowadzają oceny ryzyka nie rzadziej niż raz na dwa lata.
3. Wskazano, że w relacji klient – adwokat kwestią nadrzędną jest tajemnica adwokacka, która jest prawem klienta. W praktyce ustawa, która w art. 91 zwalnia z odpowiedzialności cywilnej i dyscyplinarnej stoi w sprzeczności z zasadami określonymi w ustawie Prawo o Adwokaturze. Tajemnica adwokacka jest przez adwokatów bezwzględnie przestrzegana jako przywilej klienta w ramach świadczonej pomocy.
4. Wskazano na niedoskonałość ustawy w przedmiocie zbyt wąskiego określenia sytuacji, które zwalniają adwokata od raportowania nieprawidłowości w zasadzie ograniczając je wyłącznie do spraw sądowych i realizowania prawa do obrony.
5. Wskazano, że w praktyce sprawy objęte raportowaniem ograniczałyby się wyłącznie do sytuacji zlecenia polegającego na zarządzaniu środkami finansowymi przez klienta, albowiem pozostały katalog spraw związany jest ze świadczeniem pomocy prawnej objętym tajemnicą zawodową.
6. Wskazano, że rygorystyczne przestrzeganie przepisów ustawy oraz dyrektywy może doprowadzić do odpowiedzialności adwokata w związku z ujawnieniem tajemnicy adwokackiej.
7. Wskazano, że Adwokatura rygorystycznie podchodzi do swoich obowiązków, a adwokaci nie udzielają porad prawnych ułatwiających proceder prania brudnych pieniędzy.
8. Wskazano, że istnieją kancelarie, które w praktyce nie stykają się z problematyką spraw objętych ustawą oraz dyrektywą z uwagi na specjalizację prowadzonych spraw.
9. Wskazano, że system CRBR działa poprawnie jest systemem intuicyjnym i prostym w obsłudze. Adwokatura wspiera klientów w określeniu Beneficjentów i poprawnym wypełnieniu obowiązków uzupełnienia rejestru.
10. Wskazano, że dyrektywa oraz ustawa nakładają obowiązki gromadzenia danych, które co do zasady stoją w sprzeczności zasadami określonymi na gruncie RODO.
12 stycznie 2022 na posiedzenie Sejmu skierowany został senacki projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks Karny Wykonawczy ( druk nr 1918). Procedowany obecnie w Sejmie projekt jest efektem petycji wniesionej przez NRA, w dniu 31.07.2020, ktorej autorami są: adwokat Przemysław Rosati i adwokat Jerzy Lachowicz. Petycja, a w jej wyniku senacki projekt zmian w KKW dotyczy wprowadzenia nowego przepisu: art 217 c , który zapewni osobie tymczasowo aresztowanej pełniejszą realizację prawa do obrony i zniesienie niektórych barier o charakterze techniczno-organizacyjnym w zakresie możliwości porozumiewania się z obrońcą za pośrednictwem aparatu telefonicznego.
10 stycznia 2022 Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji na 145. posiedzeniu rozpatrzyła petycję Naczlenej Rady Adwokackiej (P10-47/21), dotyczącą zmiany ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Postępowania karnego, poprzez dodanie w art. 245 nowego paragrafu 4 i 5, w celu zapewnienia zatrzymanemu prawa do skorzystania z pomocy prawnej z urzędu w przypadku wykonywania czynności procesowych lub dowodowych na etapie zatrzymania.
Senatorowie wysłuchali informacji o postulatach i ich uzasadneiniu. Komisja zapoznała się z informacją udzieloną przez przedstawiciela Ministerstwa Sprawiedliwości. Komisja zdecydowała o kontynuowaniu prac nad petycją i zwróceniu się do eksperta w zakresie procedury karnej o sporządzenie opinii w przedmiotowej sprawie.
2021 r.
21 grudnia br., Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych Naczelnej Rady Adwokackiej przesłał do Ministerstwa Sprawidliwosci opinię do projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy i niektórych innych ustaw (UD261). opinię sporządziła adw. Emilia Naumann.
7 grudnia b.r. za pośrednictwem platformy Zoom odbyło się spotkanie Zespołu ochrony zawodu adwokata na rynku usług prawnych.
W spotkaniu uczestniczyli Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej adwokat Przemysław Rosati, adwokat Jędrzej Sokół, adwokat Agata Koschel-Sturzbecher i adwokat Dorota Kulińska.
Omówiono przygotowany jeszcze w poprzedniej kadencji NRA przez obecnego Prezesa NRA projekt ustawy, mającej na celu wprowadzenie regulacji dotyczących możliwości udzielania pomocy prawnej wyłącznie przez profesjonalnych pełnomocników. Uzgodniono konieczność wprowadzenia pewnych zmian do projektu i opracowano strategię działań zmierzających do jego promowania i wprowadzenia na ścieżkę legislacyjną.
Zaplanowano kolejne działania poszczególnych członków Zespołu, ustalając, że następne spotkanie, w celu omówienia realizacji prac i podejmowanych działań, odbędzie się w połowie stycznia 2022 roku.
7 grudnia 2021 r. na łamach Dziennika Gazety Prawnej ukazał się artykuł autorstwa adw. Agaty Koschel-Sturzbecher, członkini kilku dziaających w ramach Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA zespołów: ds. opiniowania i sporządzania projektów legislacyjnych w zakresie prawa cywilnego i postępowania cywilnego, ds. ochrony zawodu adwokata na rynku usług prawnych oraz s. konsultacji projektowanych zmian legislacyjnych w zakresie ich zgodności ze standardami ochrony praw obywatelskich i zgodności z regulacjami prawa Unii Europejskiej. Link do artukułu pt. Nadmierny formalizm nie jest remedium na problemy postępowań rozwodowych (przejdź do linku z artykułem)
1 grudnia 2021 r. w budynku Senatu odbyło się zorganizowane przez posłów Koalicji Obywatelskiej spotkanie z przedstawicielami środowisk prawniczych, mające na celu zebranie uwag i opinii w sprawie objętego porządkiem obrad na posiedzeniu Sejmu w dniu 2 grudnia 2021 r. prezydenckiego projektu ustawy o sądach pokoju (druk sejmowy 1260) i projektów ustaw regulujących ten sam zakres, pochodzących od innych wnioskodawców.
Naczelną Radę Adwokacką i Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych reprezentowały: adwokat Dorota Kulińska (ILiPP) i dr hab. prof. ALK Joanna Kielin-Maziarz, która w imieniu NRA przedstawiła opinię dotyczącą rozwiązań zaproponowanych w prezydenckim projekcie tej ustawy.
Na posiedzeniu Sejmu w dniu 2 grudnia 2021 r. Sejm skierował ten projekt do Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka.
Dalsza droga legislacyjna zatem, pomimo jednoznacznie negatywnych ocen w środowiskach prawniczych, została projektowi nadana.
20 listopada 2021 r. odbyła się zorganizowana przez Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych konferencja „Wymiar Sprawiedliwości w Polsce – Perspektywa Przyszłości”, z której materiały zamieszczono w zakładce konferencji (przejdź do zakładki). W konferencji uczestniczyło ok 30 osób stacjonarnie oraz ok. 220 osób zalogowanych za pośrednictwem platformy Zoom, odnotowano też ponad 950 odsłon relacji z konferencji transmitowanej przez kanał YouTube w ciągu pierwszego tygodnia od wydarzenia.
18 listopada 2021 r. adwokat Piotr Zemła reprezentował NRA w Senacie na posiedzeniu połączonych: Komisji Ustawodawczej i Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji, którego przedmiotem było m.in. pierwsze czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy (druk senacki nr 523). Inicjatywa ustawodawcza Senatu wywołana została petycją NRA, a Pan Mecenas Piotr Zemła uczestniczył w tym posiedzeniu jako autor opinii złożonej przez NRA do procedowanego projektu.
17 i 19 listopada 2021 r. adwokat Magdalena Fertak uczestniczyła w posiedzeniu senackich komisji: Komisji Infrastruktury oraz Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji, których przedmiotem było rozpatrzenie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (druk senacki nr 555). Pani Mecenas Magdalena Fertak reprezentowała NRA w pracach nad tą ustawą już na poziomie Sejmu, zgłaszała istotne poprawki legislacyjne, które spotkały się z zainteresowanie i zostały rekomendowane do uwzględnienia w części na poziomie Sejmu, a obecnie w Senacie.
28 października, adw. Maciej Obrębski reprezentował Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA w posiedzeniu Podkomisji stałej do spraw nowelizacji prawa cywilnego w Sejmie. W imieniu Instytutu wyraził stanowisko ws. nowelizacji kodeksu cywilnego w zakresie przerywania biegu przedawnienia - że powinna zostać przywrócona pierwotna treść nowelizacji w zakresie art. 123 par. 1 pkt. 4, tj. Bieg przedawnienia przerywa się przez pierwsze zawezwanie do próby ugodowej.
26 października, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, wzięła udział online w debacie zorganizowanej przez Parlamentarny Zespół ds. reformy wymiaru sprawiedliwości pt. „Zawód sędziego – korona zawodów prawniczych”.
27 października 2021 r. adwokat Magdalena Fertak, reprezentując ILiPP NRA, uczestniczyła w posiedzeniu sejmowej Komisji Infrastruktury rozpatrującej sprawozdanie Podkomisji nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw ( druk nr 1504).
Pani Mecenas M. Fertak jako autorka opinii złożonej do omawianego na Komisji projektu przedstawiła uwagi i propozycje zmian. Wystąpienie to, tak jak i przedłożona przez NRA opinia autorstwa Pani Mecenas, spotkały się z dużym zainteresowaniem i powoływane było w dyskusji podczas obrad komisji wielokrotnie.
23 października 2021 r., na posiedzeniu plenarnym Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, zreferowała materiały robocze Instytutu w zakresie „adwokackiej umowy o współpracy”. Przedstawiła wyniki i sposób przeprowadzenia i dotychczasowego prezentowania wyników przeprowadzonych już wśród adwokatów ankiet. Przykładowo ankieta z 2015 roku została skierowana do 22 tys. adwokatów. Odpowiedzi udzieliło ponad 8 tys. adwokatów, czyli 33 proc. środowiska adwokackiego. Wynik ankiety z 30 proc. środowiska podawany jest jako głos całego środowiska. Adw. Kulińska omówiła też projekty uchwał o możliwości zatrudnienia adwokatów na etat przedstawione KZA. A następnie zreferowała propozycję Instytutu „adwokackiej umowy o pracę”, pozwalającej na pełne zabezpieczenia ubezpieczenia społecznego i nie naruszającej zasady niezależności adwokata.
22 października 2021 r., adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, wzięła udział w spotkaniu online Zespołu ds. reformy systemu świadczenia pomocy prawnej z urzędu, systemu wynagrodzeń z urzędu oraz nieodpłatnej pomocy prawnej.
18 października 2021r., adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, wzięła udział w spotkaniu z przedstawicielami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
15 października 2021r., adw. Przemysław Rosati, prezes NRA, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych, wzięli udział w spotkaniu online Zespołu ds. reformy systemu świadczenia pomocy prawnej z urzędu, systemu wynagrodzeń z urzędu oraz nieodpłatnej pomocy prawnej.
14 października, na posiedzeniu Prezydium NRA, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, przedstawiła sprawozdanie z prac Instytutu, udziału przedstawicieli w posiedzeniach komisji sejmowych i senackich oraz wysłuchaniach publicznych.
Dyrektor ILiPP omówiła opinię, sporządzoną przez adw. Arkadiusza Slisza, dot. kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 roku. Opinia oraz towarzyszący jej wzór uzasadnienia wniosku o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nieodpłatnej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w sprawach wszczętych w okresie od 1 stycznia do 2 listopada 2016 roku zostaną opublikowane na stronie adwokatura.pl.
Adw. Kulińska poinformowała także o stanie prac organizacyjnych konferencji „Wymiar sprawiedliwości w Polsce – perspektywa przyszłości”, zaplanowanej na 20 listopada br. Uwaga Instytutu koncentruje się obecnie na pracach związanych ze zmianami w kodeksie postępowania karnego i kodeksie postępowania cywilnego.
Adw. Kulińska poruszyła temat trwającej w środowisku adwokackim dyskusji dotyczącej możliwości zatrudniania adwokatów na umowę o pracę. W tym kontekście omówiła materiały robocze Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA w zakresie „adwokackiej umowy o współpracy”. Prezydium zapoznało się z referatem adw. Kulińskiej i po dyskusji zaprosiło dyrektor ILiPP na najbliższe posiedzenie plenarne NRA, zaplanowane na 23 października br., do przedstawienia koncepcji Instytutu i alternatywnych rozwiązań.
13 października 2021r., adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych, wzięła udział w wysłuchaniu publicznym „Rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych”. Organizatorem spotkania był Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska – Platforma Obywatelska, Nowoczesna, Inicjatywa Polska, Zieloni. Projekt zmian w Kodeksie spółek handlowych spotkał się z bardzo krytyczną oceną, przedstawione wnioski, oceny i analizy kwalifikują całość tego projektu do odrzucenia. Obszerna opinia ILiPP dotycząca projektu, sporządzona przez adwokata Kamila Szmida, przekazana została do Komisji Sejmowej i udostępniona organizatorom spotkania.
5 października 2021r. , Komisja senacka rozpatrywała petycje Naczelnej Rady Adwokackiej (czytaj relację)
5 października 2021 r., adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych, wzięła udział w posiedzeniu senackiej Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji. Komisja rozpatrywała m.in. petycje Naczelnej Rady Adwokackiej, dotyczące prawa do obrony tymczasowo aresztowanym oraz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej i procedury ich wypłaty w postępowaniach sądowych karnych i cywilnych.
4 października 2021r., adw. Przemysław Rosati, prezes NRA i adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wzięli udział w spotkaniu dotyczącym organizacji konferencji "Wymiar sprawiedliwości w Polsce - perspektywa przyszłości", która planowana jest na 20 listopada br.
1 i 15 października, adw. Kamil Szmid z Zespołu ds. prac parlamentarnych ILiPP bierze udział - 1 i 15 października 2021r. - w debatach ekspertów nad Koncepcją Rozwoju Kraju 2050, czyli wizyjnym dokumentem, który będzie kierunkowskazem w zarządzaniu rozwojem Polski. Dokument powstaje z inicjatywy Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej. Pierwszym etapem prac nad KRK są wysłuchania publiczne, których celem jest zbadanie jakie są – zdaniem obywateli i organizacji – wyzwania związane z rozwojem kraju tak, aby – w perspektywie 2050 roku – było to prosperujące i gotowe na przyszłość miejsce życia i pracy wszystkich mieszkańców.
28 września 2021r. Adw. Dorota Kulińska, Dyrektor ILPiP na posiedzeniu Zespołu ds. Reformy Wymiaru Sprawiedliwości
Adw. Dorota Kulińska, Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, wzięła udział w dyskusji podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Reformy Wymiaru Sprawiedliwości, którego przedmiotem były kwestie związane z zastępczymi doręczeniami komorniczymi w postępowaniu cywilnym. Dyrektor ILPiP uczestniczyła w posiedzeniu na zaproszenie przewodniczącej Zespołu, poseł Kamili Gasiuk-Pichowicz.
24 września 2021 r., adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych, wzięła udział w XI Konferencji Fundacji Court Watch Polska nt. konsekwencji dla obywateli jakie niosą ostatnie zmiany w kpc i kpk.
6 września 2021r. Spotkanie Rady Programowej i członków Instytuty Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA
26 sierpnia 2021 r. Raport Konferederacji Lewiatn: Bariery w dochodzeniu i zarządzaniu wierzytelnościami" Konfederacja Lewiatan przygotowała raport na temat barier w dochodzeniu i zarządzaniu wierzytelnościami. O wnioskach z niego płynących rozmawiano podczas zdalnego spotkania, 26 sierpnia 2021 r. Naczelną Radę Adwokacką reprezentowała adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA.
Adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, przekazała w piśmie z dnia 12 lipca br., skierowanym do SSO Wojciecha Łukowskiego, zastępcy koordynatora krajowego ds. koordynacji wdrożeń systemów informatycznych w sądach powszechnych, uwagi do funkcjonowania Portalu Informacyjnego Sądów Powszechnych. Dyrektor Instytutu przekazała uwagi adwokatów, zebrane w trybie otwartym, dotyczące ich doświadczeń i spostrzeżeń co do prawidłowości przyjętych rozwiązań i funkcjonowania systemu.
5 lipca 2021 r. Przedstawiciele ILiPP na posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu Obrony Praworządności Adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA oraz adw. Dariusz Goliński, wicedyrektor Instytutu, wzięli udział w Senacie w posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu Obrony Praworządności nt. „Zapaść w polskim wymiarze sprawiedliwości. Diagnoza i recepty”.
7 czerwca 2021 r. Pierwsze posiedzenie Rady Programowej ILiPP W posiedzeniu udział wzięli: adw. Przemysław Rosati, prezes NRA i przewodniczący Rady Programowej ILiPP oraz członkowie Rady: adw . Jakub Jacyna, adw. dr. hab. Aleksander Maziarz, adw. Andrzej Tomaszek oraz adw. Dariusz Goliński, wicedyrektor ILIPP. Spotkanie poprowadziła adw . Dorota Kulińska, dyrektor ILiPP.