- Prezydent RP podpisał nowelizację ustawy Prawo o adwokaturze.
- Ustawa wchodzi w życie po 14 dniach od ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów, dla których ustawa przewiduje późniejszy termin wejścia w życie.
- Nowelizacja Prawa o adwokaturze to jedna z najistotniejszych i najbardziej kompleksowych reform dotyczących funkcjonowania samorządu adwokackiego w ostatnich latach.
- Nowelizacja dostosowuje obowiązujące przepisy do współczesnych wyzwań związanych z wykonywaniem zawodu adwokata, usprawnienie działania samorządu oraz wzmocnienie jego roli.
- W całym procesie legislacyjnym aktywnie uczestniczyli przedstawiciele Naczelnej Rady Adwokackiej: Prezes NRA adw. Przemysław Rosati, Wiceprezes NRA adw. Bartosz Tiutiunik oraz członkini Prezydium NRA i Dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA adw. Dorota Kulińska. Przedstawiciele Adwokatury brali udział w pracach parlamentarnych na wszystkich etapach procedowania projektu, prezentując rozwiązania wypracowane przez samorząd adwokacki.
- Nowelizacja wzmacnia bezpieczeństwo obywateli korzystających z pomocy prawnej poprzez skuteczniejszą ochronę tytułu zawodowego adwokata, ograniczenie możliwości podszywania się pod adwokatów oraz przeciwdziałanie wykorzystywaniu danych adwokatów do wprowadzania obywateli w błąd i oferowania rzekomych usług prawnych w internecie.
Kluczowe zmiany wprowadzone nowelizacją Prawa o adwokaturze:
• wzmocnienie bezpieczeństwa wykonywania zawodu i niezależności adwokata, w tym ochrona prawna tytułu zawodowego (adwokat, kancelaria adwokacka) oraz przyznanie adwokatom ochrony jak funkcjonariuszom publicznym, a nadto ochrona stroju urzędowego adwokata. Nowelizacja wprowadza nowy dział VIIIa – przepisy karne, których celem jest ochrona zawodu adwokata:
- Art. 95o przewiduje odpowiedzialność za nieuprawnione posługiwanie się tytułem zawodowym „adwokat”, oznaczanie działalności jako „kancelaria adwokacka” albo „kancelaria adwokatów”, posługiwanie się godłem Adwokatury albo strojem urzędowym adwokata. Sankcją ma być grzywna od 5 000 do 200 000 zł, kara ograniczenia wolności albo obie te kary łącznie. Takiej samej karze ma podlegać osoba działająca w imieniu lub interesie innego podmiotu.
- Art. 95p przewiduje odpowiedzialność za nieuprawnione gromadzenie i publiczne udostępnianie wszystkich albo niektórych informacji z art. 49 ust. 2 i 3 bez zgody okręgowej rady adwokackiej albo NRA, a także za prowadzenie rejestru albo innych zestawień obejmujących takie dane. Sankcja ma być taka sama: grzywna od 5 000 do 200 000 zł, kara ograniczenia wolności albo obie kary łącznie.
- Art. 95q przewiduje, że orzekanie w tych sprawach następuje w trybie Kodeksu postępowania karnego.
• większa dostępność Adwokatury dla młodych prawników – komisje przeprowadzające egzaminy na aplikację we wszystkich izbach adwokackich, przede wszystkim w mniejszych miejscowościach,
• uproszczenie procedury wpisu na listę adwokatów i rozpoczynania wykonywania zawodu po zdaniu egzaminu,
• cyfryzacja funkcjonowania samorządu – możliwość sprawniejszego prowadzenia spraw i komunikacji przy wykorzystaniu narzędzi elektronicznych
- Projekt dodaje w art. 10 ust. 2. Czynności organów Adwokatury i organów izb adwokackich, a także osób wchodzących w ich skład, będą mogły być dokumentowane w postaci elektronicznej i opatrywane kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
- Obecnie art. 10 ogranicza się do przyznania osobowości prawnej Naczelnej Radzie Adwokackiej, izbom adwokackim i zespołom adwokackim.
• unowocześnienie ustroju Adwokatury – dostosowanie zasad działania organów do dzisiejszej skali i sposobu funkcjonowania samorządu,
• usprawnienie postępowań dyscyplinarnych – tak, aby postępowania były sprawniejsze, bardziej efektywne i odpowiadały współczesnym standardom,
• usunięcie przepisów archaicznych i barier administracyjnych, które przez lata narosły w ustawie i nie mają już racjonalnego uzasadnienia,
• przyznanie samorządowi adwokackiemu uprawnień organizacji społecznej (pozarządowej) w postępowaniach sądowych (karnych i cywilnych),
• doprecyzowanie definicji zawodu adwokata – ustawa precyzyjnie wskazuje, że wykonywanie zawodu obejmuje nie tylko udzielanie porad prawnych i reprezentację przed sądami, ale także występowanie jako pełnomocnik lub obrońca przed trybunałami i innymi organami władzy publicznej oraz sporządzanie dokumentów prawnych, umów, regulaminów i statutów.
• uporządkowanie zasad finansowania samorządu adwokackiego – nowelizacja wprost wskazuje źródła finansowania działalności samorządu adwokackiego, co zwiększa przejrzystość i stabilność funkcjonowania Adwokatury.
• doprecyzowanie procedur dotyczących czasowej lub trwałej niezdolności do wykonywania zawodu – nowe przepisy szczegółowo regulują tryb postępowania, gwarancje procesowe oraz zasady korzystania z opinii biegłych, co służy zarówno ochronie klientów, jak i samych adwokatów.
• przyznanie Naczelnej Radzie Adwokackiej prawa do określania zasad funkcjonowania i funkcjonalności systemów teleinformatycznych samorządu adwokackiego
- Art. 95q przewiduje, że orzekanie w tych sprawach następuje w trybie Kodeksu postępowania karnego.
• większa dostępność Adwokatury dla młodych prawników – komisje przeprowadzające egzaminy na aplikację we wszystkich izbach adwokackich, przede wszystkim w mniejszych miejscowościach,
• uproszczenie procedury wpisu na listę adwokatów i rozpoczynania wykonywania zawodu po zdaniu egzaminu,
• cyfryzacja funkcjonowania samorządu – możliwość sprawniejszego prowadzenia spraw i komunikacji przy wykorzystaniu narzędzi elektronicznych
- Projekt dodaje w art. 10 ust. 2. Czynności organów Adwokatury i organów izb adwokackich, a także osób wchodzących w ich skład, będą mogły być dokumentowane w postaci elektronicznej i opatrywane kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
- Obecnie art. 10 ogranicza się do przyznania osobowości prawnej Naczelnej Radzie Adwokackiej, izbom adwokackim i zespołom adwokackim.
• unowocześnienie ustroju Adwokatury – dostosowanie zasad działania organów do dzisiejszej skali i sposobu funkcjonowania samorządu,
• usprawnienie postępowań dyscyplinarnych – tak, aby postępowania były sprawniejsze, bardziej efektywne i odpowiadały współczesnym standardom,
• usunięcie przepisów archaicznych i barier administracyjnych, które przez lata narosły w ustawie i nie mają już racjonalnego uzasadnienia,
• przyznanie samorządowi adwokackiemu uprawnień organizacji społecznej (pozarządowej) w postępowaniach sądowych (karnych i cywilnych),
• doprecyzowanie definicji zawodu adwokata – ustawa precyzyjnie wskazuje, że wykonywanie zawodu obejmuje nie tylko udzielanie porad prawnych i reprezentację przed sądami, ale także występowanie jako pełnomocnik lub obrońca przed trybunałami i innymi organami władzy publicznej oraz sporządzanie dokumentów prawnych, umów, regulaminów i statutów.
• uporządkowanie zasad finansowania samorządu adwokackiego – nowelizacja wprost wskazuje źródła finansowania działalności samorządu adwokackiego, co zwiększa przejrzystość i stabilność funkcjonowania Adwokatury.
• doprecyzowanie procedur dotyczących czasowej lub trwałej niezdolności do wykonywania zawodu – nowe przepisy szczegółowo regulują tryb postępowania, gwarancje procesowe oraz zasady korzystania z opinii biegłych, co służy zarówno ochronie klientów, jak i samych adwokatów.
• przyznanie Naczelnej Radzie Adwokackiej prawa do określania zasad funkcjonowania i funkcjonalności systemów teleinformatycznych samorządu adwokackiego
