- Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej adw. Przemysław Rosati skierował wystąpienia do Ministra Sprawiedliwości oraz do Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia” i Stowarzyszenia Sędziów „Themis”, zwracając się o poparcie stanowiska Prezydium NRA z dnia 18 czerwca 2026 r. dotyczącego standardów oceny należytej staranności profesjonalnego pełnomocnika.
- W stanowisku Prezydium NRA wyraziło zdecydowany sprzeciw wobec argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2026 r., sygn. III CZ 44/26, w zakresie dotyczącym oceny należytej staranności profesjonalnego pełnomocnika.
- Jednocześnie stanowisko Prezydium NRA zostało przekazane Sądowi Najwyższemu, Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu oraz prezesom wszystkich sądów apelacyjnych z prośbą o jego udostępnienie sędziom Sądu Najwyższego, sądów powszechnych i sądów administracyjnych.
Naczelna Rada Adwokacka podkreśla, że przedstawione stanowisko nie dotyczy oceny konkretnego orzeczenia sądowego ani nie zmierza do podważania zasady niezawisłości sędziowskiej. Jego celem jest zwrócenie uwagi na kierunek argumentacji, który może prowadzić do utrwalania standardów wykonywania zawodu pełnomocnika oderwanych od realiów praktyki świadczenia pomocy prawnej.
W ocenie NRA szczególnie niebezpieczne jest przerzucanie na obywateli negatywnych skutków zdarzeń losowych, których nie byli w stanie przewidzieć ani oni sami, ani ich profesjonalni pełnomocnicy. W konsekwencji ustawowe terminy procesowe powinny pełnić funkcję realnej gwarancji procesowej, a nie stawać się terminami pozornymi, które uczestnicy postępowania muszą skracać „na wszelki wypadek”.
Jak podkreśla Naczelna Rada Adwokacka, prawo do sądu nie może być ograniczane przez nadmierny formalizm oderwany od rzeczywistości. W wystąpieniach Prezesa NRA wskazano: „Państwo prawa nie może wymagać od obywatela więcej niż wymaga ustawa. Nie może oczekiwać od adwokata i od obywatela, że przewidzi to, czego przewidzieć się nie da.”
Prezes NRA zaznaczył również, że istota sprawy wykracza poza spór o interpretację przepisów. Dotyczy ona bowiem szerszej filozofii myślenia o prawie i obywatelu, a więc sposobu rozumienia granic odpowiedzialności jednostki w relacji z państwem.
Naczelna Rada Adwokacka konsekwentnie stoi na stanowisku, że standardy profesjonalizmu powinny pozostawać wysokie, jednak jednocześnie muszą być racjonalne, proporcjonalne i ukierunkowane na rzeczywistą ochronę praw obywatelskich.
(czytaj stanowisko Prezydium NRA)
(czytaj pismo do Ministra Sprawiedliwości)
(czytaj pismo do Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia”)
(czytaj pismo do Stowarzyszenia Sędziów „Themis”)
