„Adwokatura w obliczu specjalizacji zawodowej” - komunikat pokonferencyjny

08.10.2014

W piątek, dnia 3 października 2014 roku, na Wydziale Prawa Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego odbyła się organizowana przez Komisję Etyki Zawodowej przy Naczelnej Radzie Adwokackiej, Komisję ds. Współpracy Międzynarodowej przy Okręgowej Radzie Adwokackiej we Wrocławiu oraz Okręgową Radą Adwokacką we Wrocławiu konferencja naukowa pt. „Adwokatura w obliczu specjalizacji zawodowej”.





Patronat nad konferencją objął Dziekan Wydziału Prawa Administracji i Ekonomii UWr dr hab. prof. nadzw. UWr Włodzimierz Gromski. Była to pierwsza konferencja poświęcona problematyce specjalizacji zawodowej adwokatów, która to tematyka spotkała się z dużym zainteresowaniem licznie zgromadzonych adwokatów oraz aplikantów adwokackich z całej Polski.

W ramach pierwszego panelu konferencji przedstawione zostały ramy regulacyjne oraz praktyka funkcjonowania specjalizacji adwokatów w Republice Federalnej Niemiec (referat adwokata specjalisty z zakresu prawa administracyjnego Jana Weidemanna oraz uzupełniające wystąpienie adw. dra Piotra M. Wiórka, LL.M. dotyczące Adwokatury przy niemieckim Federalnym Trybunale Sprawiedliwości), USA (referat adwokata procesowego Marty A. Zaborskiej) oraz we Francji (referat mec. Bogdany Słupskiej-Uczkiewicz). Szczególnie wyraziście odróżniał się liberalny w swojej istocie model amerykański od wysoce uregulowanych rozwiązań niemieckich, na których tle model francuski wydawał się swego rodzaju kompromisem.


Ta komparatystyczna część konferencji posłużyła jako tło i punkt odniesienia dla drugiego panelu, w ramach którego swoje stanowiska przedstawili referenci: adw. dr hab. prof. nadzw. UwB Agnieszka Malarewicz-Jakubów, dr hab. prof. nadzw. UWr Włodzimierz Gromski, adw. dr Małgorzata Kożuch, adw. prof. dr hab. Piotr Kardas oraz adw. Andrzej Malicki, a także moderator panelu adw. dr hab. prof. nadzw. UWr Jacek Giezek.

W ramach trzeciego panelu odbyła się dyskusja, w której wzięło udział i zaprezentowało swoje poglądy na temat specjalizacji w Adwokaturze jedenaście osób spośród zgromadzonych na sali Koleżanek i Kolegów. Szczególnie ciekawe były głosy uzupełniające sprawozdania krajowe z pierwszego panelu: adw. Wojciecha Bergiera dotyczące wykonywania zawodu adwokata w stanie Kalifornia, a także adw. dra Marka Niedużaka, który przedstawił wyniki badań dotyczących specjalizacji w 20 Państwach Członkowskich UE (z pominięciem państw systemu common law: Anglii, Irlandii i Szkocji) dzieląc je na cztery grupy. W ramach pierwszej grupy wyróżnia się 6 państw, w których adwokaci nie mogą powoływać się na tytuł specjalisty (tzw. „państwa zakazu”: Austria, Cypr, Czechy, Finlandia, Grecja oraz Słowacja), do drugiej grupy należy 5 państw (Bułgaria, Dania, Estonia, Litwa i Łotwa), w których ani prawo ani reguły deontologii w ogóle nie regulują kwestii specjalizacji, a adwokaci posługują się tytułem specjalisty najczęściej na podstawie certyfikatów przyznawanych przez „prywatne” stowarzyszenia (np. stowarzyszenie prawników prawa IT w Danii). Trzecia grupa to 8 państw tzw. „miękkiego” albo „otwartego” modelu specjalizacji (Belgia, Hiszpania, Holandia, Luksemburg, Francja, Portugalia, Słowenia i Włochy), w których prawo albo reguły deontologii pozwalają na specjalizację i określają zasady uzyskania tytułu specjalisty na podstawie wykazanego doświadczenia, jak i ukończonych kursów, etc. Do czwartej grupy tzw. „twardego” modelu specjalizacji należą zaś jedynie Niemcy z ich szczegółową i w porównaniu do innych państw rozbudowaną regulacją przewidującą sformalizowane egzaminy specjalizacyjne. Na gruncie polskim bardzo ciekawe wyniki badań statystycznych dotyczące specjalizacji przedstawił adw. dr Wieńczysław Grzyb. Z wielką uwagą wysłuchane zostały również pozostałe wystąpienia dotyczące Adwokatury Polskiej zaprezentowane przez adw. Joannę Jędrzejak, członka Komisji Etyki przy NRA oraz adw. Jakuba Jacynę.

Nawiązując do IV punktu uchwały programowej XI Krajowego Zjazdu Adwokatury z dnia 23.11.2013 r. konferencja stała się niezmiernie ciekawym forum wymiany poglądów na temat samej potrzeby uregulowania specjalizacji w Adwokaturze poprzez wprowadzenie tytułu adwokata specjalisty, a także ewentualnego modelu i kształtu takiej regulacji. O ile panowała zgodność poglądów co do tego, że specjalizacja w Adwokaturze faktycznie postępuje, co stanowi naturalne zjawisko w sferze świadczenia pomocy prawnej przez Koleżanki i Kolegów adwokatów, o tyle brak było zgodności poglądów na temat samej potrzeby regulowania specjalizacji. Pośród uczestników konferencji przeważała atmosfera umiarkowanego sceptycyzmu i ostrożności, co jednak nie oznaczało negacji potrzeby podjęcia dalszej, pogłębionej i opartej na materiale porównawczym dyskusji na temat specjalizacji i wstępnych prac nad propozycją takiej regulacji, za czym opowiedzieli się z kolei reprezentowani na sali zwolennicy regulacji. Wyartykułowane zostały obawy dotyczące procedury przyznawania tytułu specjalisty (hasło: „kto będzie decydował o przyznaniu tytułu i kontrolował kontrolujących”), a także skutków takiej regulacji na wykonywanie wolnego zawodu przez adwokatów z mniejszych ośrodków, w tym w postaci ryzyka „zaszufladkowania” adwokata do danej (wąskiej) specjalności. Umiarkowani optymiści byli skłonni przychylić się do rozwiązania, które stawiałoby raczej na ocenę dotychczasowego dorobku i przyznawanie na tej podstawie stosownego oznaczenia specjalisty niż na sformalizowany system egzaminów specjalizacyjnych przyjęty w rozwiązaniu niemieckim.

Istotną jest jednak panująca pośród wszystkich uczestników konferencji (zarówno umiarkowanych sceptyków, umiarkowanych optymistów, jak i zadeklarowanych zwolenników rozwiązania specjalizacyjnego) powszechna zgodność poglądów co do tego, że jakiekolwiek przyszłe rozwiązanie nie może skutkować wykluczeniem części adwokatów z rynku usług prawniczych albo polepszeniem sytuacji jedynie wąskiej grupy adwokatów kosztem pozostałych Kolegów i Koleżanek. Wszyscy referenci i dyskutanci podkreślali, że nadrzędną wartością i „pieczęcią jakości” oraz wyróżnikiem jest sam tytuł adwokata, a tytuł specjalisty stanowić może jedynie dodatek ułatwiający identyfikację specjalizacyjną danego adwokata, z czego w szczególności będą mogli skorzystać młodsi przedstawiciele Adwokatury świadczący usługi prawne w pojawiających się nowych obszarach obsługi klientów (np. tak jak w Niemczech w zakresie międzynarodowego prawa gospodarczego).

Na zakończenie konferencji Przewodniczący Komisji Etyki przy Naczelnej Radzie Adwokackiej adw. dr hab. prof. nadzw. UWr Jacek Giezek zaapelował do obecnych na sali członków NRA, aby podjęli starania w kierunku rozpoczęcia prac nad przygotowaniem projektu regulacji dotyczącej specjalizacji.

 adw. dr Piotr M. Wiórek, LL.M.

Przewodniczący Komisji ds. Współpracy Międzynarodowej przy Okręgowej Radzie Adwokackiej we Wrocławiu

Wkrótce również ukaże się szczegółowa relacja z konferencji

Tagi: ORA, komisja, konferencja, etyka

Share on FacebookShare on TwitterShare on LinkedInSend Email