100 lat Adwokatury

Prezentacja e-protokołu

20.04.2012

W dniu 18 kwietnia 2012 roku w Sądzie Okręgowym w Warszawie, z inicjatywy Ministerstwa Sprawiedliwości, odbyła się konferencja połączona z prezentacją systemu elektronicznego protokołu. Zespół Krajowego Koordynatora ds. Wdrożenia Systemu Informatycznego w Sądach Powszechnych pod kierunkiem wiceministra sprawiedliwości prof. Jacka Gołaczyńskiego przedstawił zgromadzonym na sali rozpraw adwokatom system zapisu postępowania cywilnego w formie audio-video, który wkrótce zostanie wdrożony w sprawach cywilnych.

W spotkaniu, które otworzył i w którym brał udział Jarosław Gowin, minister sprawiedliwości, oprócz zaproszonych adwokatów - członków władz naszego samorządu, brali także udział sędziowie, w tym prezes Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu i prezes Sądu Okręgowego w Warszawie.

Minister Jarosław Gowin podkreślił, że e-protokół zapewnia większą jawność i transparentność postępowań sądowych i gwarantuje demokratyczną kontrolę właściwego przebiegu rozpraw. Minister nie wykluczył, że w okresie przejściowym mogą pojawiać się problemy i rozprawy będą się przedłużać, ale zapewnił, że resort sprawiedliwości będzie eliminować negatywne skutki uboczne, towarzyszące tej zmianie. Zapowiedział, że do lipca 2012r. system e-protokołu zostanie wprowadzony we wszystkich sądach apelacyjnych.

Adwokat Andrzej Zwara Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej wyraził zaniepokojenie czy osoby obdarzone pamięcią wzrokową nie ucierpią na skutek braku możliwości zapoznania się z protokołem w wersji papierowej. Zadeklarował gotowość zorganizowania przez NRA szkolenia z e-protokołu dla dużej liczby adwokatów-trenerów, którzy będą przekazywać swoją wiedzę kolegom w izbach adwokackich.

Po wprowadzeniu uczestnicy obejrzeli rozprawę symulowaną. Mieli okazję zobaczyć jak w praktyce wygląda przebieg rozprawy rejestrowany przez mikrofon i kamerę oraz w jaki sposób zmieni się przez to zapis protokołu i przebieg rozprawy. Prezentację przygotowali sędziowie oraz pracownicy Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, gdzie system jest od kilku miesięcy testowany w praktyce.

Całość rozprawy została nagrana rejestratorem dźwięku i obrazu. Do protokołu zarejestrowano osobną kamerą „dokumentową” zdjęcie zgłoszone przez pozwaną jako dowód. Podgląd kamery strony postępowania mogły śledzić na ekranie zamieszczonym w centralnym miejscu sali rozpraw. Na monitorze, oprócz obrazu, pojawia się stoper, pokazujący czas nagrania. Daje to stronom możliwość zapisywania podczas rozprawy czasu w jakim zaszło istotne zdarzenie procesowe (np. w 5 minucie i 10 sekundzie nagrania świadek zeznał nieprawdę). Dzięki temu nawet w trakcie rozprawy można powrócić do danego fragmentu – odtworzyć go, nie przerywając jednoczesnego nagrywania.

Protokolant, pod kierunkiem sędziego sporządza, skrócony protokół pisemny, w którym zawarte są najważniejsze informacje dotyczące sprawy i czynności podejmowanych przez uczestników postępowania. Protokół skrócony sprzężony jest z nagraniem w tym znaczeniu, iż zapisy protokołu powiązane są z odpowiednim miejscem na nagraniu. Dzięki temu skrócony protokół stanie się swoistego rodzaju „spisem treści” nagrania. Na protokół elektroniczny nanoszone mogą być prywatne adnotacje, które ułatwią posługiwanie się e-protokołem (np. pełnomocnik, dysponując protokołem może zaznaczyć gdzie jego zdaniem świadek kłamie). Adnotacje takie – czy to urzędowe, czy prywatne - dawać będą możliwość szybszego zapoznania się z konkretnym fragmentem protokołu, bez konieczności odsłuchiwania całego nagrania.

Przebieg rozprawy będzie nagrywany na płytę CD. Strony będą miały dostęp do nagrań – w wersji audio-video w gmachu sądu, a poza nim, ze względu na ochronę wizerunku osób biorących udział w rozprawie, jedynie w wersji audio. Przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości zapewnili jednak, iż rozważają taką nowelizację przepisów, aby strony posiadały możliwość uzyskania wersji audio–wideo protokołu. Natomiast ograniczona istotnie zostanie możliwość uzyskania transkrypcji e-protokołu. Wniosek w tej sprawie będzie mógł złożyć przewodniczący składu orzekającego do prezesa sądu, który będzie decydował o zasadności sporządzenia transkrypcji.

Sędzia Grzegorz Karaś, który przeprowadził już kilkadziesiąt rozpraw w ten sposób bardzo chwalił system: stuprocentowa jawność postępowań, brak wniosków o sprostowanie protokołu, krótsza długość postępowań, płynne przesłuchiwanie świadków – wymieniał zalety. – Większość sędziów nie wyobraża sobie powrotu do starego systemu, gdyż jakość pracy jest zdecydowanie lepsza. - podkreślał. Dodał, że system daje asumpt do wprowadzenia ustnego uzasadnienia, jako rozwiązania fakultatywnego.

Ten ostatni argument wywołał gorącą dyskusję. Likwidacja pisemnego uzasadnienia wiąże się z koniecznością zapewnienia obligatoryjnej transkrypcji. Ma mieć wyłącznie charakter fakultatywny, gdy sędzia będzie przekonany, iż w danej sprawie da się ustnie wygłosić uzasadnienie. Zamiarem pomysłodawców nie jest bowiem obniżenie standardów wyrokowania, czy zwiększenie ilości zasadnych zarzutów apelacyjnych, lecz jedynie ułatwienie pracy sędziego w tych sprawach, gdzie jest to możliwe, a sędzia czuje się na siłach by podołać wyzwaniu jakim jest sporządzenie ustnego uzasadnienia.

Konferencja była okazją do przedstawienia przedstawicielom Ministerstwa Sprawiedliwości stanu informatyzacji Adwokatury. Adwokat Rafał Dębowski - Przewodniczący Komisji Informatyzacji NRA poinformował o działaniu centralnego rejestru adwokatów i aplikantów KRAiAA, o przygotowaniu informatycznym do wykorzystania legitymacji adwokackich i znajdujących się na nich mikroprocesorów, jak również – deklarując gotowość współpracy - gorąco zachęcał przedstawicieli Ministerstwa Sprawiedliwości do wyposażenia przedstawicieli zawodów zaufania publicznego w dostęp do zaawansowanych narzędzi informatycznych, w tym do przeszukiwarki elektronicznych ksiąg wieczystych. Możliwość znalezienia majątku dłużnika zwiększyłaby efektywność nie tylko postępowań egzekucyjnych, ale przede wszystkim postępowań zabezpieczających. Wiązałoby się to ze znacznym wzrostem poziomu bezpieczeństwa obrotu prawnego. Minister Jacek Gołaczyński stwierdził, że kwestia ta warta jest rozważenia i czeka zatem na mocne argumenty ze strony samorządu.

Na spotkaniu przedstawiono również funkcjonalności portalu informacyjnego oraz portalu orzeczeń, który jest już wdrożony w Sądzie Apelacyjnym we Wrocławiu. Portal informacyjny ma pomóc w szybszym uzyskaniu informacji o przebiegu rozpraw a pośrednio ograniczyć konieczność bezpośredniego kontaktu z sądem. Logując się na portalu dowiemy się o terminie rozprawy, o aktualnym stanie sprawy, czynnościach wykonanych przez sąd oraz istotnych dokumentach dotyczących sprawy. Portal daje też możliwość powiadamiania sms-em lub e-mailem o terminach rozpraw. Aby mieć dostęp do tych informacji należy złożyć wniosek do sądu o rejestrację. Z kolei na portalu orzeczeń, który w sądzie wrocławskim uruchomiono w lutym tego roku można znaleźć większość orzeczeń, z wyjątkiem orzeczeń kończących postępowanie w danej instancji, wydanych w sprawach dotyczących m.in. rozwodu i separacji, ubezwłasnowolnienia, lustracji, czy też rent.

Konferencję zakończyła dyskusja, w której ze strony gości wypowiadali się m.in.: adw. Andrzej Michałowski, adw. Włodzimierz Barański, adw. Maciej Łaszczuk, adw. Małgorzata Gruszecka i adw. Ziemisław Gintowt. Konferencja została utrwalona przez nasz portal. Już niebawem relację video z tego potrzebnego i chyba udanego spotkania, będzie można znaleźć na stronie adwokatura.pl

Tagi: e-sądy, NRA, sąd

Share on FacebookShare on TwitterShare on LinkedInSend Email