(Nie?)wykonywanie orzeczeń ETPCz

25.09.2013

Demokratyczne państwo prawa cechuje się nie tylko przestrzeganiem fundamentalnych praw i wolności obywatelskich, ale także stałym monitorowaniem ich dostosowania do zmieniającej się rzeczywistości. Niekiedy wymagana jest całkowita zmiana danego przepisu prawa, niekiedy tylko drobna poprawka ustawodawcza, innym razem wprowadzenie zupełnie nowego przepisu. Bardzo często wymaga zmiany sama praktyka władz. Dlatego też członkowie Komisji Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej przygotowali raport uwzględniający uwagi w kwestii działań podejmowanych na rzecz wykonywania wyroków ETPCz, wskazujących na naruszanie praw jednostek chronionych przepisami Konwencji. Prezentacja stanowiska odbyła się podczas konferencji prasowej 25 września br.

Polskę już od ponad dwudziestu lat obowiązują prawa gwarantowane przez Europejską Konwencję Praw Człowieka i Podstawowych Wolności – jeden z najważniejszych dokumentów w tej materii prawnej. Podpisanie konwencji przez Polskę wymusiło nowelizację wielu przepisów, które dotąd mogły budzić większe lub mniejsze zastrzeżenia. Orzecznictwo Trybunału Strasburskiego wymusiło także liczne zmiany w praktyce władz publicznych w Polsce.

Mimo zauważalnych zmian ustawodawczych i zmiany praktyk, mających na celu wdrożenie standardów wynikających z orzecznictwa ETPCz, nadal dostrzegamy konieczność zintensyfikowania działań na rzecz respektowania standardów przestrzegania ochrony praw jednostki na wielu płaszczyznach przewidzianych w europejskiej konwencji. – do takiego wniosku doszli adwokaci z Komisji Praw Człowieka NRA. Podkreślają, że statystyki prowadzone przez Europejski Trybunał Praw Człowieka nie należą do zadowalających. W sprawach Polskich Trybunał wydał: 74 wyroki w 2012 r., 72 wyroki w 2011 r., 108 wyroków w 2010 r. Ze statystyk wynika, że w 2012 r. prawie połowa wyroków wydanych przez Trybunał dotyczyła 6 państw spośród 47 państw stron Konwencji, tj. Rosji (134 wyroki), Turcji (123 wyroki), Rumunii (79 wyroków), Polski (74 wyroki), Ukrainy (71 wyroków) i Bułgarii (64 wyroków).

17 września br. Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku w sprawie Przemyk przeciwko Polsce stwierdził, że Polska naruszyła art. 2 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka gdyż postępowanie prowadzone przed polskimi sądami było wadliwe – nieefektywne i trwało zbyt długo. Autorzy raportu opierają się na konkretnych (często głośnych i wzbudzających zainteresowanie opinii publicznej) sprawach, którymi zajmował się Trybunał – raport zawiera m.in. analizę skargi Alicji Tysiąc przeciwko Polsce, w wyniku której uznano, że Polska naruszyła gwarantowane przez konwencję prawo do życia prywatnego i rodzinnego.

Ponadto raport stanowi spojrzenie na proces wykonywania orzeczeń Trybunału Strasburskiego przez pryzmat kilkunastu zagadnień systemowych, które z punktu widzenia środowiska adwokackiego budzą niepokój dotyczący poziomu przestrzegania prawno-człowieczych standardów. Kolejne punkty raportu dotyczą:



  • przewlekłości i długotrwałości tymczasowego aresztu


  • prawa do rzetelnego procesu i prawa do obrony, w tym dostępu do obrońcy


  • prawa do bezpłatnej pomocy prawnej z urzędu w zestawieniu z prawem dostępu do sądu


  • przewlekłości postępowań sądowych


  • przeludnienia w jednostkach penitencjarnych


  • jakości opieki medycznej w jednostkach penitencjarnych


  • rzetelności postępowań lustracyjnych


  • ochrony praw reprodukcyjnych


  • ochrony praw rodziców




Wyniki raportu stanowią przyczynek dla zorganizowania przez NRA i KPCz konferencji dotyczącej wykonywania orzeczeń Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, która odbędzie się 28 września br. w Toruniu. Serdecznie zapraszamy.

Czytaj

raport

zaproszenie na konferencję 28 września 2013 r.


Tagi: człowieka, NRA, zaproszenie, konferencja

Share on FacebookShare on TwitterShare on LinkedInSend Email