Czy radcy prawni będą prowadzić sprawy karne?

06.05.2013

Trwają prace komisji sejmowej nad zmianą kodeksu postępowania karnego. W połowie maja podkomisja stała do spraw nowelizacji prawa karnego przedstawi efekty działań. Projekt kpk przewiduje m.in. przyznanie radcom prawym prawa do prowadzenia spraw karnych.

Projekt nowelizacji kodeksu postępowania karnego przygotowała Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego (KKPK). Prace nad tym projektem połączone są z pracami nad poselskim projektem nowelizacji postępowania przygotowawczego, którego założeniom patronuje adw. prof. dr hab. Piotr Kruszyński.

Głównym założeniem projektu KKPK jest zbudowanie podstaw procesu kontradyktoryjnego. Z kolei projekt poselski zmierza do wprowadzenia modelowych rozwiązań instytucji „sędziego śledczego” w postępowaniu przygotowawczym. Cele obu projektów stanowią ambitne zadanie dla ustawodawcy. W środowisku adwokatów (i nie tylko) kontrowersje budzi pomysł przyznania radcom prawnym prawa do pełnienia roli obrońcy w sprawach karnych. Pomysłu tego nie wolno rozpatrywać w kategorii zmiany jednego przepisu. Pomysł ten musi być oceniany na tle głębokich, dokonywanych zmian procedury karnej, które od obrońców będą wymagać wysokich umiejętności, tak aby konstytucyjne prawo do obrony nie uległo naruszeniu.

W projekcie, wbrew intencjom KKPK, znalazł się zapis dodany przez  Radę Ministrów, zgodnie z którym obrońcą może być osoba uprawniona do obrony według przepisów ustawy prawo o adwokaturze i  ustawy o radcach prawnych. Pierwotnie zakładano, że obrońcą może być każdy radca prawny, nawet ten zatrudniony na etacie. W wyniku starań Naczelnej Rady Adwokackiej obecny zapis zakłada, że uprawnienia takie mają otrzymać jedynie radcy prawni nie pozostający w stosunku  pracy. Stanowisko NRA jednak nie uległo zmianie. Uważamy, że proponowane przyznanie radcom prawnym uprawnień do obron w sprawach karnych jest rozwiązaniem zagrażającym prawu do obrony, a nadto, gdyby nawet założyć, że obrony mogliby sprawować jedynie radcowie nie pozostający na etatach, nadal otwarte pozostaje pytanie kto i w jaki sposób będzie weryfikował czy obrońca rzeczywiście nie pozostaje w jakimkolwiek stosunku pracy etatowej.

Przedstawiciele palestry podkreślają również, że wynikający z noweli kpk pomysł jest niepotrzebnym zacieraniem różnic między zawodami, tym bardziej, że od kilku lat istnieje swoboda wpisywania się radców prawnych na listę adwokacką i odwrotnie. Statystyki jednak pokazują, że przejście radców do zawodu adwokata cieszy się niewielkim zainteresowaniem. W ubiegłym roku na listę adwokatów wpisało się zaledwie 13 radców prawnych.

Choć panuje powszechne przekonanie, że radcy prawni staną się obrońcami w sprawach karnych już od stycznia 2014, to Naczelna Rada Adwokacka nie ustaje w przekonywaniu decydentów, że pomysł jest nietrafiony.

Tagi: obrońca, komisja, radca prawny, legislacja

Share on FacebookShare on TwitterShare on LinkedInSend Email