100 lat Adwokatury

68 lat temu urodził się prof. Zbigniew Hołda

17.03.2018

Prof. Zbigniew Hołda, adwokat i naukowiec, opozycjonista i obrońca praw człowieka, urodził się 68 lat temu. Sylwetkę Mecenasa przypominamy w ramach obchodów 100-lecia Odrodzonej Adwokatury Polskiej.

Zbigniew Hołda urodził się 17 marca 1950 roku w Ełku. Przez większość życia związany był z Lublinem. W klasie maturalnej wziął udział w studenckiej manifestacji Marca ’68. W październiku 1968 roku rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie. Prowadził na Wydziale Prawa Studencki Ośrodek Dyskusyjny ZMS. Po dojściu do władzy przez Edwarda Gierka, licząc na zmiany w polityce państwa zapisał się do PZPR, był też szefem Koła Naukowego Filozofów. 

Po studiach, w 1972 roku, został asystentem w Zakładzie Prawa Karnego i Kryminologii UMCS. Po sześciu latach obronił pracę doktorską na temat odpowiedzialności karnej za zażywanie i posiadanie środków odurzających według prawa polskiego, którą przygotował pod kierunkiem prof. Andrzeja Wąska. W następnych latach interesował się przede wszystkim kryminologią, w 1983 roku wraz ze Zbigniewem Welczem wydał skrypt „Kryminologia”, w którym omówione zostały aktualne teorie dotyczące tej dziedziny. Pracę na uczelni łączył z aplikacją sądową, a potem, w latach 80., z praktyką radcy prawnego.

W 1980 roku, po powstaniu „Solidarności”, Zbigniew Hołda aktywnie włączył się w działalność związkową, jako doradca a potem członek Zarządu Regionu Środkowo-Wschodniego „S”. Z członkostwa w PZPR zrezygnował. 

W stanie wojennym, w grudniu 1981 roku został internowany – najpierw we Włodawie, potem w Lublinie. Po zwolnieniu, włączył się w działalność opozycyjną, współpracował z podziemnym zarządem regionu „S” i pisywał do podziemnych wydawnictw, służył pomocą prawną, uczestniczył w akcji „Wakacje z Bogiem” – kolonii i wypoczynku dla dzieci związkowców. W jego domu odbywały się spotkania z ludźmi opozycji:  m.in. Jackiem Kuroniem, Bronisławem Gieremkiem, Adamem Michnikiem, Jackiem Maziarskim, mecenasem Jackiem Taylorem, Marcinem Królem, w niektórych uczestniczyło nawet po kilkadziesiąt osób.  Również u niego organizowane były seanse filmowe, pokazywane były filmy, jak  tzw. „półkowniki”, np. „Przesłuchanie”.

W latach 80. uczestniczył w seminarium z penitencjarystyki prowadzonym przez Andrzeja Rzeplińskiego w Instytucie Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji Uniwersytetu Warszawskiego oraz w seminariach prof.  Stanisława Waltosia i Andrzeja Gaberle na UJ.

W 1990 roku Zbigniew Hołda habilitował się w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk na podstawie rozprawy  „Status prawny skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności”.  W 1992 roku  został kierownikiem Katedry Prawa i Polityki Penitencjarnej UJ.

Od 1989 roku pracował nad projektem kodeksu karnego wykonawczego w Zespole Prawa Karnego Wykonawczego Komisji ds. Reformy Prawa Karnego przy Ministrze Sprawiedliwości. W latach 1999-2000 uczestniczył w pracach Zespołu ds. Kodyfikacji Karnych przy Ministrze Sprawiedliwości, a następnie – Komisji ds. Reformy Prawa karnego przy Prezydencie RP. Wielokrotnie też był ekspertem w pracach komisji sejmowych w tych sprawach.

W latach 90. w pracy naukowej coraz częściej Zbigniew Hołda łączył zagadnienia prawa penitencjarnego z ochroną praw człowieka. W 1997 roku wydał, napisany wspólnie z Kazimierzem Postulskim, komentarz do kodeksu karnego wykonawczego.

Zbigniew Hołda był członkiem Komitetu Helsińskiego, członkiem a następnie wiceprezesem Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, a także, w latach 2004-07 – członkiem Europejskiego Komitetu Zapobiegania Torturom. Wielokrotnie występował przed sądami, także przed Trybunałem Konstytucyjnym, w sprawach dotyczących ochrony praw człowieka.

W 2009 roku Fundacja Uniwersyteckich Poradni Prawnych nadała mu tytuł Prawnika Pro Bono, Gazeta Prawna przyznała mu  nagrodę Złoty Paragraf dla adwokata, a porozumienie polskich, niemieckich, francuskich i hiszpańskich organizacji działających na rzecz praw gejów i lesbijek  uhonorowało go Nagrodą Tolerancji za  działalność w dziedzinie ochrony prawa człowieka, także w obronie mniejszości seksualnych.

Zmarł 20 maja 2009 roku na chorobę nowotworową.

W maju 2010 r. powstało Stowarzyszenie im. Prof. Zbigniewa Hołdy. Zostało założone z inicjatywy grupy prawników, którzy chcą podejmować działania na rzecz poszanowania praworządności, praw człowieka, rozwoju edukacji prawniczej, współdziałania różnych zawodów prawniczych oraz promocji pomocy prawnej pro bono. Stowarzyszenie co roku przyznaje nagrodę, którą wyróznia osobę lub osoby, których aktywność zawodowa, naukowa czy społeczna odzwierciedla te wartości, którymi żył i kierował się Profesor Zbigniew Hołda w swojej działalności naukowej, publicznej i społecznej.

materiały i zdjęcie: Stowarzyszenie prof. Zbigniewa Hołdy

Tagi: 100-lecie Adwokatury, sylwetka

Share on FacebookShare on TwitterShare on LinkedInSend Email