Odmowa sporządzania nadzwyczajnych środków zaskarżenia wymaga aktualizacji

08.08.2013

Poniżej publikujemy komentarz adw. Karola Pachnika dotyczący artykułu adw. dr hab. A. Bojańczyka pt. „Czy obrońca z urzędu może odmówić oskarżonemu sporządzenia i wniesienia apelacji, uzasadniając to brakiem podstaw do sporządzenia środka odwoławczego?”, który ukazał się w lipcowo-sierpniowym numerze „Palestry”.

W ostatnim numerze Palestry (7-8/2013) przeczytałem interesujący artykuł adw. dr hab. A. Bojańczyka „Czy obrońca z urzędu może odmówić oskarżonemu sporządzenia i wniesienia apelacji, uzasadniając to brakiem podstaw do sporządzenia środka odwoławczego?".

Nie wchodząc w szczegóły i zachęcając do zapoznania się z treścią ciekawego artykułu, rozważania Autora o każdorazowej konieczności wystąpienia przez obrońcę z urzędu z apelacją można uzupełnić w ten sposób, że obowiązek sporządzenia i wniesienia apelacji w związku z treścią art. 86 §1 k.p.k. i art. 84 §2 k.p.k. nie powstanie w przypadku wyroku uniewinniającego - co Autor zapewne z powodu swojej oczywistości pominął. Warte jest także rozważenia pytanie, mając na względzie treść przywołanych przepisów, czy obowiązek zaskarżenia nieprawomocnego wyroku powstanie, jeżeli orzeczona kara jest niewspółmiernie niska do zarzucanego czynu, a wniesienie apelacji umożliwi zastosowanie przez sąd art. 454 §2 k.p.k. i w konsekwencji orzeczenie kary surowszej.

Treść artykułu zainspirowała mnie do przeanalizowania zasad postępowania przy odmowie sporządzenia kasacji i skargi kasacyjnej w procedurach: cywilnej, karnej i sądowoadministracyjnej.

Kwestie te zasadniczo reguluje Uchwała nr 61/2007 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 15 września 2007 r. w sprawie trybu postępowania adwokatów wyznaczonych z urzędu do oceny zasadności sporządzenia i wniesienia kasacji, skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i skargi konstytucyjnej.

Mimo, że w tytule uchwały posłużono się zwrotem „kasacja” to w jej treści już użyto określenia „skarga kasacyjna”. Sama uchwała odnosi się do sytuacji wyznaczenia adwokata do sporządzenia nadzwyczajnych środków zaskarżenia („Adwokat wyznaczony z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej lub skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem…”), a więc do sytuacji określonych w art. 84 §3 k.p.k. i art. 118 §5 k.p.c.

Wymaga zauważenia, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym, pełnomocnika nie wyznacza się „w związku z postępowaniem kasacyjnym” czy w „postępowaniu kasacyjnym” jak ma to miejsce w procedurach cywilnej i karnej, a skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyłącznie zwyczajnym środkiem zaskarżenia. Pożądanym byłoby wyraźne doprecyzowani, czy w uchwale chodzi o wszystkie kasacje i skargi kasacyjne bez względu na charakter środka zaskarżenia i stosowaną procedurę postępowania, a więc i skargę kasacyjną w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Dodatkowo, zgodnie z wymienioną uchwałą, adwokat powinien doręczyć pisemną opinię o odmowie sporządzenia skargi kasacyjnej (i zapewne też kasacji) klientowi i dziekanowi właściwej ORA, a sąd niezwłocznie zawiadomić o sporządzeniu takiej opinii i przesłaniu jej klientowi i dziekanowi ORA.

Postępowanie takie jest zgodne z regulacjami procedury karnej, ale już w procedurze cywilnej wymaga się załączenia sądowi opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, z którą ten musi mieć możliwość zapoznania się (art. 118 §5 i §6 k.p.c.).

Wypełnienie tego ustawowego obowiązku będzie skutkowało koniecznością zachowania się odmiennego niż opisane i wymagane w przytoczonej uchwale NRA.

Dlatego korzystne wydaje się dokonanie korekty stosownej uchwały, mając na względzie możliwość wprowadzenia zmian językowych i doprecyzowujących, oraz wprowadzających zgodność uchwały z prawem powszechnie obowiązującym. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że nowelizację w procedurze cywilnej, ustanawiającą wymóg przesłania sądowi opinii o odmowie sporządzenia skargi kasacyjnej, wprowadzono już po wydaniu przez NRA przywoływanej uchwały.

adw. Karol Pachnik

Tagi: sąd, publikacja

Share on FacebookShare on TwitterShare on LinkedInSend Email