Pisma zebrane A. Pirmasa – reprodukcje i przedruki

14.02.2014

Z okazji 80. rocznicy stworzenia literackiej mistyfikacji – postaci wileńskiego poety Arona/Ariela Pirmasa, którego twórcami byli Czesław Miłosz i Teodor Bujnicki, zostały wydane jego „Pisma zebrane”. Zbiór zawiera reprodukcje stronic przedwojennej wileńskiej prasy, gdzie drukowane były utwory sygnowane fikcyjnym nazwiskiem oraz ich przedruki.

Publikację opracował i opatrzył wstępem prof. Tadeusz Bujnicki (syn Teodora). Wydanie „Pism zebranych” wsparła Kancelaria Kubas Kos Gaertner.

Aron (a potem Ariel) Pirmas (pirmas po litewsku znaczy pierwszy) to postać fikcyjna, stworzona z inspiracji postacią Koźmy  Prutkowa, poety wymyślonego przez paru rosyjskich poetów. Na pierwszy ślad Pirmasa można natrafić  w 2 (23) numerze „Żagarów” z grudnia 1933 roku. Pojawił się tam jako promotor Koźmy (Kuźmy) Prutkowa. Potem teksty podpisywane nazwiskiem Pirmasa ukazywały się także w „Kurierze Wileńskim”. Mistyfikacja literacka trwała aż do połowy 1940 roku. Pirmas uprawiał parodię, parafrazę, groteskę, dyskretne kalambury i metafory, dowcip intelektualny – rzadziej sytuacyjny – w wierszu i prozie. Pisał też teksty poważne, eseistykę na tematy literackie i społeczne. Pod nazwiskiem Primasa swoje teksty publikowali zamiennie Czesław Miłosz, Teodor Bujnicki, Józef Maśliński i Aleksander Rymkiewicz. Nie da się przypisać z całą pewnością konkretnego tekstu żadnemu autorowi, choć stopień prawdopodobieństwa niekiedy może sięgnąć 90 proc.

„Wartość intelektualna druku jest nie do przecenienia: teksty powstały w tamtym środowisku literackim, tworzone w kręgu najlepszych pisarzy polskich, wycinek kultury polskiej, kultura słowa drukowanego dawniej i dziś” - napisał o publikacji Wacław Walecki.

Każdy tekst Ariela Pirmasa przedstawiony jest jako reprodukcja całej stronicy pisma, w jakim się ukazał oraz w przedruku. Nie zawsze dobra jakość reprodukcji spowodowana jest jakością zachowanego materiału, czasem z ocalałego pojedynczego egzemplarza gazety – podkreśla Walecki.

Okładkę „Pism zebranych” stanowi reprodukcja stronicy z „Kuriera Wileńskiego” z dnia 23 września 1934. Publikację wydało Collegium Columbinum, Kraków 2013.

Tagi: publikacja

Share on FacebookShare on TwitterShare on LinkedInSend Email