TK: ograniczenia prawa do obrońcy przy wykroczeniach niekonstytucyjne

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że brak prawa do obrońcy przy wykroczeniach od początku, czyli czynności wyjaśniających jest niekonstytucyjny. Obecnie podejrzany może skorzystać z pomocy prawnika dopiero na etapie sądowym.

Przepis zaskarżył Rzecznik Praw Obywatelskich, argumentując, że przy wykroczeniach na etapie czynności wyjaśniających m.in. pobiera się odciski palców czy fotografuje obwinionego. Dlatego też już na tym etapie ważne jest budowanie linii obrony.

Zdaniem Trybunału, także przy wykroczeniach podejrzany powinien mieć prawo do obrony od chwili, gdy gromadzone są materiały w jego sprawie. TK uznał też za niekonstytucyjny przepis, że osoba podejrzana nie ma prawa wglądu do materiałów dowodowych zebranych w toku czynności wyjaśniających.

Również w ocenie Prokuratury Generalnej oba przepisy są niekonstytucyjne, zaś Sejm wnioskował o uznanie za niezgodne z konstytucją przepisu o braku obrony, ale za zgodny z konstytucją brak wglądu do akt.

W listopadzie 2016 roku mija termin wdrożenia dyrektywy unijnej z czerwca 2013 roku, mówiąca o prawie do obrony w postępowaniu karnym – także w sprawach o wykroczenia - na każdym etapie postępowania, także przed pierwszym przesłuchaniem.

Naczelna Rada Adwokacka złożyła w tej sprawie opinię amicus curiae przygotowaną przez Komisję Praw Człowieka przy NRA wskazującą na praktykę i doświadczenia adwokatów związane z realizacją prawa do obrony w ujęciu formalnym i materialnym na etapie czynności wyjaśniających. W konkluzjach opinii wskazano, że zaskarżone przez Rzecznika Praw Obywatelskich przepisy w ocenie NRA są niezgodne z art. 2 i art. 42 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz z art. 6 ust. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, a ponadto może on być niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Tagi: trybunał