Zasady postępowania dyscyplinarnego wymagają ujednolicenia

14.11.2012

Dzisiejsze spotkanie jest krokiem w kierunku wypracowania wspólnego mianownika w sprawie interpretacji art. 88a ustawy Prawo o adwokaturze oraz praktyki stosowania tzw. III instancji. – powiedział adw. Jacek Ziobrowski, prezes Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, otwierając konferencję pionu dyscyplinarnego, które odbyło się 10 listopada br. w Warszawie.

Uczestnicy konferencji dyskutowali na temat bieżących spraw, które wzbudzają najwięcej kontrowersji wśród sędziów i rzeczników dyscyplinarnych. Jeden z tematów dotyczył zasad składania środków odwoławczych do Wyższego Sądu Dyscyplinarnego od postanowień sądów izbowych, które rozpoznawały odwołania od decyzji rzeczników dyscyplinarnych odmawiających wszczęcia postępowania. Obecnie praktyka stosowna przez różne izby nie jest ujednolicona – jedne uznają tzw. III instancję, inne uważają, że decyzja sądu izbowego powinna być ostateczna.

Zebrani zastanawiali się również nad interpretacją art. 88a ustawy Prawo o adwokaturze. Czy sądy powinny przygotowywać z urzędu uzasadnienie każdego orzeczenia i wyroku kończącego postępowanie czy należy stosować przepisy kodeksu postępowania karnego?

W spotkaniu udział wzięli sędziowie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, prezesi izbowych sądów dyscyplinarnych, a także rzecznicy i zastępcy rzeczników dyscyplinarnych.

Na wstępie głos zabrał adw. Jacek Trela, wiceprezes Naczelnej Rady Adwokackiej. – Rodzą się pomysły zmiany postępowania dyscyplinarnego w adwokaturze. My tym pomysłom się przyglądamy. Prezentujemy nasze stanowisko w obronie istniejącego modelu, ale też widzimy potrzebę reformy. – powiedział. Dlatego, nowy projekt ustawy Prawo o adwokaturze wprowadza dość istotną zmianę schematu postępowania dyscyplinarnego. Sprowadza się ona do powołania sądów ponadizbowych w pierwszej instancji. – Chcemy uniknąć zarzutu często albo prawie zawsze niesłusznego, ale jednak stawianego, a mianowicie zarzutu „kolesiostwa”. – oświadczył adw. Jacek Trela.

Głównym celem spotkania, jak podkreślał adw. Jacek Ziobrowski, było wysłuchanie głosu i skorzystanie z wiedzy gości specjalnych: SSN Andrzeja Siuchnińskiego, przewodniczącego Wydziału VI Sądu Najwyższego, oraz sędziego Karola Dałka, zastępcy dyrektora Departamentu Zawodów Prawniczych i Dostępu do Pomocy Prawnej przy Ministerstwie Sprawiedliwości.

Wydział VI Sądu Najwyższego zajmuje się rozpatrywaniem kasacji od orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych adwokatury. Uczestnicy spotkania mieli okazję wysłuchać uwag SSN Andrzeja Siuchnińskiego, który na bazie wybranego orzecznictwa przedstawił mankamenty postępowań dyscyplinarnych.

Po zakończeniu każdego roku, Naczelna Rada Adwokacka otrzymuje zbiór orzeczeń z Sądu Najwyższego. W zbiorze z 2011 r., zastanawiając się nad eliminowaniem usterek i koniecznością wypełnienia luk legislacyjnych, SSN Andrzej Siuchniński napisał, że rozwiązaniem kompleksowym mogłoby być wprowadzenie kodeksu postępowania dyscyplinarnego, dzięki któremu możliwe byłoby zapewnienie jednolitych procedur, a tym samym równych standardów dla wszystkich grup zawodowych, dla których ustawodawca wprowadził odpowiedzialność dyscyplinarną. – Akt prawny tego rodzaju mógłby być autonomiczny względem kpk lub w sposób wyraźny odsyłać do jego poszczególnych unormowań, co z kolei wyłączyłoby wątpliwości związane z odpowiednim stosowaniem kpk. – uważa sędzia.

Sędzia Andrzej Siuchniński, w swoim wystąpieniu, wielokrotnie odnosił się do projektu ustawy Prawo o adwokaturze, która, w porównaniu z obecnie obowiązującym aktem prawnym z 26 maja 1982 r., zawiera znacznie bardziej rozbudową część poświęconą sądownictwu dyscyplinarnemu. Poparł także stanowisko prezesa Sądu Dyscyplinarnego izby adwokackiej w Warszawie w zakresie stosowania art. 88a.

Podczas spotkania, ministerstwo sprawiedliwości reprezentował Karol Dałek. Podkreślił, że prawidłowa praca orzecznicza sądów dyscyplinarnych i rzeczników dyscyplinarnych jest bardzo ważna również z punktu widzenia realizacji uprawnień i obowiązków jakie z mocy prawna ciążą na ministrze sprawiedliwości. Zaznaczył, że brak konsekwencji w działaniu sądów izbowych powinien być eliminowany. Przypomniał, że problematyka związana zarówno ze stosowaniem art. 88a Prawa o adwokaturze jak i zagadnieniem III instancji była przedmiotem wystąpienia ministra sprawiedliwości do Wyższego Sądu Dyscyplinarnego w 2011 r.

Orzecznictwo sądów dyscyplinarnych musi opierać się na kodeksie postępowania karnego gdyż ustawa samorządowa niektórych kwestii nie rozstrzyga. – powiedział dyrektor. Przypomniał, że zgodnie z wystąpieniem z 2011 r., ministerstwo sprawiedliwości uważa, że art. 88a jest kompletną regulacją jeśli chodzi o kwestuje odwoławcze. – Efektem regulacji tego artykułu, choć nie jest to powiedziane wprost, jest obowiązek sporządzenia i doręczenia uzasadnienia. – oznajmił.

W kwestii tzw. III instancji pogląd ministerstwa jest również mocno sprecyzowany. Zdaniem resortu oczywistym jest, że sąd pierwszej instancji rozpoznając odwołanie od postanowienia rzecznika działa jako organ odwoławczy, w związku z czym dalsze odwołanie już nie przysługuje.

Kwestje w jakim zakresie stosować przepisy kpk wzbudzają w środowisku sędziów i rzeczników dyscyplinarnych rozbieżne interpretacje. Karol Dałek, dostrzegając te problemy, oświadczył, że resort wystąpił z propozycją do Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości z projektem badawczym dotyczącym stosowania kpk w postępowaniach dyscyplinarnych, uregulowanych ustawą Prawo o adwokaturze. Jeżeli projekt zostanie zaakceptowany przez prof. Andrzeja Siemaszko, dyrektora tego Instytutu, celem ministerstwa będzie przeprowadzenie analizy, która określi w jakim stopniu i zakresie przepisy kpk na gruncie obecnie obowiązującej ustawy powinny być stosowane. – Pozwoli to na wypracowanie pewnych zasad interpretacji powiązania obydwu porządków prawnych, co jest bardzo ważne dla prac i dyskusji nad nową ustawą samorządową. – powiedział.

Po przerwie nastąpiła dyskusja, w której udział wzięli członkowie pionu dyscyplinarnego adwokatury. Głos zabrali min. adw. Grzegorz Majewski, prezes Sądu Dyscyplinarnego izby adwokackiej w Warszawie, adw. Radosław Baszuk, wiceprezes Sądu Dyscyplinarnego izby adwokackiej w Warszawie, adw. Jan Ciećwierz, wiceprezes Wyższego Sądu Dyscyplinarnego oraz sędziowie WSD: adw. Ilona Nowakowska-Góra, adw. Krzysztof Degener, adw. Stefan Jacyno, adw. Stanisław Jaźwiecki, adw. Marek Karczmarzyk, oraz adw. Zygmunt Olchowicz.

Głosy dyskutantów były rozłożone, dlatego zamykając spotkanie, adw. Jacek Ziobrowski zachęcił zebranych do rozważenia możliwości zadeklarowanie swojego stanowiska na piśmie. Oświadczył, że odpisy wystąpień SSN Andrzeja Siuchcińskiego oraz dyrektora Karola Dałka zostaną udostępnione wszystkim zaproszonym gościom, a ostateczna decyzja w sprawie ujednolicenia omawianych na spotkaniu kwestii będzie możliwa dopiero po rozpatrzeniu wszystkich głosów.

Tagi: dyscyplinarny

Share on FacebookShare on TwitterShare on LinkedInSend Email