100 lat Adwokatury

100-LECIE ADWOKATURY

Zasłużeni adwokaci

 

W zakładce Sylwetki zasłużonych adwokatów prezentować będziemy kolejne biogramy przez cały rok 2018 




Adw. Cezary Franciszek Ponikowski (27. 08. 1854 – 26. 09. 1944)

 

Pierwszy prezes Naczelnej Rady Adwokackiej po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku. Był w gronie adwokatów opracowujących przepisy o adwokaturze, które znalazły się w Statucie Tymczasowym Palestry Państwa polskiego. 

Studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim, od początku swojej pracy zawodowej specjalizował się w sprawach cywilnych. Był współwykonawcą testamentu adwokata Henryka Krajewskiego, uczestnika powstania styczniowego i bliskiego współpracownika Romualda Traugutta. Jako młody prawnik Ponikowski został plenipotentem księcia Adama Czartoryskiego i jego żony Marii z Krasińskich. W zakupionej przez siebie willi „Wrzos” w Konstancinie adw. Ponikowski organizował spotkania warszawskiej palestry i świata artystycznego. Był czynnym działaczem społecznym w ówczesnej adwokaturze jako członek sądów koleżeńskich, współzałożycielem Kasy Pomocy Adwokatów Przysięgłych (1885 r.), która oprócz działalności ekonomicznej samopomocy koleżeńskiej była namiastką samorządu adwokackiego. Ponikowski był także współzałożycielem Biura Pracy Społecznej w Warszawie i Macierzy Szkolnej.

W latach 1914-1916 był członkiem Komitetu Obywatelskiego w Warszawie, gdzie został jednym z 30-osobowej delegacji adwokatury, powołanej w 1915 r. Współdziałał przy powoływaniu sądów obywatelskich w sierpniu 1915 r., a po powstaniu Tymczasowej Rady Stanu Królestwa Polskiego należał do grona adwokatów, którzy podjęli się opracowania przepisów o adwokaturze. Przepisy te po odzyskaniu niepodległości zostały wydane dekretem Naczelnika Państwa „Statut Tymczasowy Palestry Państwa Polskiego.

6 kwietnia 1919 r. adw. Ponikowski został wybrany prezesem Naczelnej Rady Adwokackiej na dwuletnią kadencję. Był wybierany na tę funkcję także w latach 1922-23, 1924-26 i 1928-1930. Był niekwestionowanym autorytetem w środowisku polskiej palestry. Adw. Ponikowski przewodniczył komitetowi organizacyjnemu II Zjazdu Adwokatury 27-29 września 1919 r.

Zginął 26 września 1944 roku podczas Powstania Warszawskiego, pod gruzami zawalonej kamienicy.

 


Adw. Jan Maciaszek (3 maja 1876 - 10 stycznia 1932)

Powstaniec wielkopolski, pierwszy polski prezydent Bydgoszczy. Prawo i wiedzę o państwie studiował na Uniwersytecie w Berlinie. W tym czasie dołączył do konspiracyjnej organizacji polskiej młodzieży akademickiej, Związku Młodzieży Polskiej ZET. W 1901 roku odbył obowiązkową, jednoroczną służbę wojskową w armii pruskiej, w regimencie artylerii konnej w Poznaniu, uzyskując stopień podporucznika. Prowadził praktykę adwokacką w Rawiczu, w Lesznie i Poznaniu. Po wybuchu I wojny światowej pełnił obowiązki zastępcy niemieckiego prezydenta policji w okupowanej Łodzi, po czym wrócił do Poznania, jeszcze przed wybuchem powstania wielkopolskiego w 1918 r., by wziąć w nim czynny udział. Powierzano mu ważne funkcje – był szefem Wydziału Bezpieczeństwa Publicznego Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu, kierował wojskiem wielkopolskim, był głównodowodzącym Polskich Sił Zbrojnych byłego zaboru pruskiego, współorganizował Straż Ludową w Wielkopolsce i odsiecz dla oblężonego przez Ukraińców Lwowa.

Od początku 1919 roku zajmował się likwidacją tego, co pozostawiły opuszczające Polskę wojska niemieckie, zajmował się też aprowizacją, gospodarką wojskową i uruchomieniem przemysłu wojennego.

W październiku 1919 roku Jan Maciaszek został skierowany do Bydgoszczy, by zająć stanowisko pełnomocnika polskiego przy jeszcze wtedy niemieckim Magistracie bydgoskim. 14 stycznia 1920 r. Ministerstwo byłej Dzielnicy Pruskiej ustanowiło Maciaszka Komisarzem Generalnym na miasto Bydgoszcz, odpowiedzialnym za przejęcie przez Polskę miasta. Uroczysty akt przejęcia władzy i powrotu Bydgoszczy do granic II Rzeczypospolitej miał miejsce 19 stycznia. Klucze miasta przekazywał Janowi Maciaszkowi burmistrz bydgoski Hugo Wolff. Następnego dnia, 20 stycznia 1920 roku, Jan Maciaszek rozpoczął faktyczne urzędowanie w mieście jako komisaryczny prezydent miasta Bydgoszczy. Tego też dnia na Stary Rynek miasta wkroczyły wojska polskie.

Jan Maciaszek energicznie zabrał się do pracy. 1 kwietnia 1920 roku do granic administracyjnych Bydgoszczy włączono 18 gmin podmiejskich, w większości zamieszkanych przez Polaków. Powierzchnia miasta zwiększyła się ośmiokrotnie, Bydgoszcz stała się wówczas trzecim największym terytorialnie miastem w II RP, zaraz po Warszawie i Wilnie, pod względem ludności miasto znajdowało się na piątej pozycji.

Prezydent rozpoczął budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na przedmieściach, dbał o budowę i rozwój szkolnictwa polskiego, angażował się nawet w sprawy Teatru Miejskiego. Powojenne czasy były jednak trudne a mieszkańcy czuli się rozczarowani bezrobociem i problemami z zaopatrzeniem. W czerwcu 1921 r. w mieście doszło do zamieszek. Tłum wtargnął do budynku ratusza. Zdemolowano pomieszczenia, samego Maciaszka wyciągnięto siłą na zewnątrz i poturbowano. Prezydent zrezygnował ze swojej funkcji, ale nie opuścił miasta. Pracował do swojej śmierci w Bydgoszczy, prowadząc praktykę adwokacką i notarialną. Do śmierci prowadził jedną z największych kancelarii w Bydgoszczy przy ul. Gdańskiej 6.

Zmarł po ciężkiej chorobie 10 stycznia 1932 roku.